Qurdun oğluna məktub - Həzrət Bəhaullah

Bənzərsiz, Vahid, Qüdrətli, hər şeyi Bilən və Hikmət Sahibi olan Allahın adı ilə!

əmd olsun Allaha – fani olmayan Əbədiyə, zavala uğramayan Daimiyə, dəyişməz Qaimə ki, Öz qüdrəti ilə hər şeydən üstündür, Öz əlamətləri ilə aşkar və Öz sirləri ilə gizlidir. O Öz əmri ilə Uca Sözün bayrağını məxluqat aləmində ucaltdı və «O nə istəyirsə, edir» bayrağını kainata sancdı. O, o kəsdir ki, xalqı hidayət etmək üçün Öz əmrini zahir etdi, Öz dəlilini və sübutunu aşkara çıxarmaqdan ötrü ayələrini nazil etdi, insan kitabının müqəddiməsini bəyan ilə bəzəyərək, dedi: «Rəhman Quranı öyrətdi, insanı yaratdı, ona danışmağı öyrətdi»[1]. Ondan başqa Allah yoxdur, O – Bənzərsiz, Vahid, Qüdrətli, Qüvvətli və Kəramətlidir.

Səxavət səmasının üfüqündən parlayan nur və Adlar səltənətinin Sahibi olan Allahın İradə şəfəqindən saçılan xeyir-dua Ən Böyük Vasitəçiyə və Ən Uca Qələmə nəsib olsun ki, Allah Onu ən gözəl adların məzhəri və ən uca sifətlərin məşriqi etdi. Və Onun sayəsində aləmin üfüqündən tövhid nuru parladı, insanlar arasında birlik hökmü verildi. Bununla da insanlar nurlu çöhrələrlə Uca Üfüqə üz tutdular və Bəyan dilinin irfan səltənətində dediklərini təsdiq etdilər: «Mülk və Mələkut, Əzəmət və Cəbərut aləmləri Qüdrətli, Qüvvətli və Mərhəmətli Allaha məxsusdur».

Ey görkəmli alim, bu Məzlumun sədasını eşit! Həqiqətən, o sənə Allah xatirinə nəsihət verir və bütün hallarda səni Allaha yaxınlaşdıracaq şeylərdən söz açır. Şübhəsiz, O – Ehtiyacsız və Ucadır. Bil ki, insanların qulaqları bütün Kitablarda, Yazılarda və Lövhələrdə xatırlanan bu Gündəki sədanı eşitmək üçün yaradılmışdar. Əvvəlcə öz qəlbini təmənnasızlıq suyu ilə paklaşdır, başını təqva çələngi ilə, vücüdunu isə Allaha təvəkkül zinəti ilə bəzə. Sonra yerindən qalxıb üzünü Əzəl Hökmdarının hökmü ilə bütün aləm əhlinin ətrafına toplaşacağı Əzəmətli Evə tut və de:

«Allahım, ey Mənim Allahım, Məqsudum, Məbudum, Ağam, Rəhbərim, mənim son İstəyim və Ümidim! Görürsən ki, mən üzümü Sənə çevirmişəm, Sənin səxavətinin ipindən yapışmışam, Sənin Kəramətinin ətəyindən tutmuşam, Sənin Özünün müqəddəsliyini və Zatının paklığını etiraf etmişəm, Sənin Birliyini və Bənzərsizliyini təsdiq etmişəm. Şəhadət verirəm ki, Sən – Bənzərsiz, Vahid, Yeganə və Əbədisən! Sən mülk aləmində Özünə şərik tutmamısan və yer üzündə özünə bənzərini yaratmamısan. Odur ki, bütün yaranmışlar Sənin Əzəmət Dilinin onları yaratmazdan əvvəl söylədiklərinə şəhadət verir: «Həqiqətən, Sən – Allahsan və Səndən başqa Allah yoxdur!» Sən əzəldən Öz bəndələrinin zikrindən ucasan və Öz məxluqatının vəsfindən üstünsən. Ya Rəbb, görürsən ki, cahil Sənin elm dəryanı, susuz Sənin bəyan kövsərini, zəlil Sənin şərəf çadrını, yoxsul Sənin sərvət xəzinəni, sualı olan Sənin hikmət məşriqini, zəif Sənin qüdrət şəfəqini, miskin Sənin səxavət səmanı və lal Sənin zikr səltənətini axtarır.

Ey mənim Allahım və Sultanım, şəhadət verirəm ki, Sən məni zikrin və tərifin üçün, Sənin Əmrinə kömək etmək üçün yaratdın, mən isə Sənin düşmənlərinə kömək etdim; o kəslərə ki, onlar Sənin Əhdini pozdular; Sənin kitabını bir kənara atdılar, Səni və Sənin əlamətlərini inkar etdilər. Aman, aman mənim qəflət və xəcalətimdən, mənim xəta və ədalətsizliyimdən ki, məni Sənin Birlik dəryanın dərinliklərinə və Mərhəmət dənizinin ənginliklərinə varid olmağa qoymadılar. Aman, aman və yenə də aman, aman mənim bəd halımdan və böyük günahımdan! Ey mənim Allahım, Sən məni Kəlamını ucaltmaq və Sənin Əmrini izhar etmək üçün vücuda gətirdin, lakin qəflətim mənə mane oldu və məni elə bürüdü ki, mən Sənin nişanələrini məhv etmək, Sənin dostlarının, Sənin əlamətlərinin şəfəqlərinin, Sənin vəhyinin məşriqlərinin və Sənin sirlərinin xəzinələrinin qanını tökmək üçün ayağa qalxdım.

Ya Rəbb, ya Rəbb, ya Rəbb, ya Rəbb, ya Rəbb, ya Rəbb, ya Rəbb, ya Rəbb, ya Rəbb! Şəhadət verirəm ki, mən öz zülmümlə Sənin ədalət ağacının meyvələrini yerə tökdüm və öz günahımın alovu ilə məxluqatından Sənə yaxın olan kəslərin ürəklərinə od vurdum və bəndələrindən Sənə sadiq olan şəxslərin ciyərlərini yandırdım. Aman, aman mənim qəddarlığımdan; aman, aman mənim zülmümdən! Aman, aman mənim uzaqlığımdan, qəflətimdən, cəhalətimdən, zillətimdən, inkar və etirazımdan! Neçə-neçə günlərdə Sən öz bəndələrinə və dostlarına məni qorumağı əmr etdin, mən isə onları Sənə və Sənin etibarlı kəslərinə zərər yetirməyə təhrik etdim. Neçə-neçə gecələrdə Sən Öz mərhəmətin sayəsində məni xatırladın və məni Öz yoluna hidayət etdin, mən isə Səndən və Sənin əlamətlərindən üz döndərdim. And olsun şərəfinə, ey tövhid əhlinin istəyi və dünyadan əlini üzənlərin könüllərinin arzusu, mən özümə Səndən başqa yardımcı, Səndən savayı hökmdar, pənah və sığınacaq tapmadım! Ah, ah, Səndən üz döndərməklə mən həya örtüyümü yandırdım, Sənə etiraz etməklə öz ləyaqət pərdəmi cırdım. Kaş mən yerə girəydim və mənim bəd əməllərim Sənin bəndələrin arasında aşkara çıxmayaydı! Ya Rəbb, görürsən ki, bu günahkar Sənin əfv və əta şəfəqinə üz tutub, bu zülm dağı Sənin mərhəmət və şəfqət səmanı arzulayır. Ah, ah, mənim böyük günahlarım Sənin mərhəmət büsatına yaxınlaşmağıma mane oldu və mənim hədsiz xətalarım Sənə yaxınlıq məkanından məni uzaq saldı. Mən o kəsəm ki, Sənin yanında həddini aşdı, Sənin Əhd və Misaqını pozdu və elə işlər tutdu ki, Sənin ədalət şəhərinin sakinləri və ölkələrində olan fəzilətinin şəfəqləri onları görüb göz yaşı tökdü. Ey mənim Allahım, şəhadət verirəm ki, mən Sənin əmrlərindən boyun qaçırıb öz nəfsimin göstərişlərinə tabe oldum, Sənin Kitabındakı hökmləri atıb öz ehtirasımın kitabından yapışdım. Ah, ah, mənim zülmüm nə qədər artdısa, Sənin mənə mehribanlığın bir o qədər artdı; mənim günahlarımın alovu nə qədər şölələndisə, Sən öz fəzlin və mərhəmətinlə onları gizlətdin. And olsun qüdrətinə, ey aləmin Məqsudu və insanların Məhbubu, Sənin səbrin məni cəsarətləndirdi və Sənin dözümün məni cürətləndirdi. Ey mənim Allahım, görürsən ki, mən xəcalətimdən göz yaşı tökür və qəflətimdən nalə çəkirəm. And olsun əzəmətinə, mən özümə Sənin səxavət sarayının gölgəsindən başqa bir məskən və Sənin mərhəmət qübbənin altından özgə bir sığınacaq tapmadım! Görürsən ki, mən Sənin: «Ümidsiz olmayın!» sözlərini eşitdikdən sonra da məyusluq və ümidsizlik dəryasına qərq olmuşam. And olsun qüdrətinə, mənim zülmüm ümidimin ipini qırdı və mənim günahlarım Sənin ədalət kürsünün qarşısında üzümü qara etdi. Ya Rəbb, görürsən ki, bu atılmış meyid Sənin səxavət qapında dayanıb və utancaq halda Sənin fəzilət əlindən Əfv kövsərini diləyir. Sən mənə dil verdin ki, Səni zikr və tərif eyləyim, amma mən elə şeylər danışdım ki, onlar Sənin seçilmişlərindən Sənə yaxın olan kəslərin ciyərlərini yandırdı və Sənin müqəddəs məkanlarının sakinlərindən Sənə sadiq olan şəxslərin ürəklərinə od saldı. Sən mənə göz verdin ki, Sənin əlamətlərini müşahidə edim, Sənin ayələrini və yaradıcılığının təzahürlərini görüm, amma mən Sənin istədiklərini bir kənara atıb elə işlər tutdum ki, Sənin sədaqətli məxluqların və təmənnasız bəndələrin onları görüb fəryad eylədi. Sən mənə qulaq verdin ki, Sənin zikr və tərifini, Sənin səxavət səmandan və iradə asimanından nazil olanları eşidim. Amma ah, ah, mən Sənin əmrindən boyun qaçırdım və bəndələrinə Sənin etibar etdiyin kəsləri və Sənin dostlarını incitməyi əmr etdim. Və Sənin ədalət kürsünün qarşısında elə hərəkət etdim ki, Sənin məmləkətində olan tövhid əhli və sadiqlər bunu görüb nalə çəkdi. Ey Mənim Allahım, bilmirəm Sənin səxavət dənizinin dalğaları önündə hansı günahımdan söz açım, Sənin lütf və mərhəmət günəşlərinin şüaları yanında hansı xətamdan danışım.

Bu anda Səni and verirəm Kitabının sirlərinə, elmində gizli olan şeylərə və Sənin mərhəmət ümmanındakı sədəflərdə saxlanan gövhərlərə – məni Öz Kitabında xatırladığın və Öz Lövhələrində vəsf etdiyin kəslərdən eylə! Ey mənim Allahım, Sən bu kədərdən sonra mənə hansısa sevinc, bu sıxıntıdan sonra hansısa genişlik və bu yoxsulluqdan sonra hansısa sərvət bəxş edə bilərsənmi?! Ah, ah! Sən minbərləri Səni zikr etmək, Sənin Sözünü ucaltmaq və Sənin Əmrini izhar etmək üçün yaratdın, mən isə onlara Sənin Əhdini ən yüksək dərəcədə pozmaq üçün qalxdım və bəndələrə elə sözlər çatdırdım ki, Sənin əzəmət çadırlarında olanlar və Sənin elm şəhərlərinin sakinləri onları eşidib nalə çəkdilər. Neçə-neçə zamanlar Sən Öz əta asimanından bəyan süfrəni nazil etdin, mən isə onu inkar etdim; neçə-neçə anlar Sən məni Öz mərhəmət çaylarına doğru çağırdın, mən isə onlardan üz döndərib nəfsimin və ehtirasımın ardınca getdim. And olsun şərəfinə, bilmirəm hansı günahıma görə Səndən bağışlanmağımı diləyim və Sənin qarşında tövbə edim, hansı zülmümə görə Sənin səxavət sarayına və kəramət məqamına üz tutum. Mənim günahlarım və xətalarım elə bir həddə çatıb ki, hesablayanlar onları saymaqda və yazanlar onları yazmaqda acizdir. Ey zülməti nura döndərən və Turda sirləri aşkara çıxaran, səndən diləyim budur ki, mənim bütün hallarda sənə təvəkkül etməyimə və bütün işlərimi Sənin ixtiyarına buraxmağına yardımçı ol! Ey mənim Allahım, Sənin hökm qələminin və təqdir barmağının yazdığı şeylərə razı olmağıma şərait yarat! Həqiqətən, Sən istədiyin şeyə qadirsən və göylərdə və yerdə olanların ixtiyarı Sənin əlindədir! Səndən başqa Allah yoxdur, Sən – hər şeyi Bilən və Hikmət Sahibisən!»

Ey Şeyx! Bil ki, bəndələrin iftiraları, inkar və etirazları Kainatın Sahibinin inayət ipindən yapışan və mərhəmət ətəyindən tutan kəsə zərər yetirməz. And olsun Allaha, Bəha öz istəyi isə danışmır. Onu danışdıran o Kəsdir ki, bütün şeyləri Öz zikri və tərifi üçün dilə gətirdi. Ondan başqa Allah yoxdur, O – Bənzərsiz, Vahid, Qüdrətli və İxtiyar Sahibidir!

İti göz, eşidən qulaq, nurlu qəlb və açıq ürək sahipləri doğrunu yalandan ayırd edib seçə bilərlər. Məzlumun dilindən süzülən bu münaçatı oxuyun, pak qəlb və təmiz qulaqla onun üzərində düşünün ki, bəlkə təmənnasızlıq ətrini duydunuz, özünüzə və bəndələrə rəhm etdiniz: İlahi! Ey Mənim Məbudum və Məqsudum! Ey Kərim və Rəhim! Canlar səndəndir və qüvvətlər Sənin qüdrətli əlindədir. Sən kimi ucaltsan, mülk aləmindən keçər və «onu ali məqama qaldırdıq» məqamına yetişər. Kimi alçaltsan, torpaqdan da aşağı düşər, hətta heçlik ondan yaxşı olar. Pərvədigara, bütün ziyankarlığımıza, günahkarlığımıza və azğınlığımıza baxmayaraq, düzlük məkanını axtarır və Sənin övliyalarını görməyi arzulayırıq. Əmr Sənin əmrindir, hökm Sənə məxsusdur və qüdrət aləmi Sənin fərmanına tabedir. Sən nə etsən, sırf ədalətdir, bəlkə də xalis fəzilətdir. Sənin «Rəhman» adının təzahürlərindən birinin nuru yer üzündən günahların izini silib məhv edər və Sənin zühur gününün nəsimlərindən biri dünyanı yeni libasla bəzəyər. Ey Güc Sahibi, gücsüzlərə güc bəxş elə və ölmüşlərə həyat əta et ki, bəlkə Səni tapalar, Sənin agahlıq dəryana qovuşalar və Sənin Əmrində dönməz olalar. Əgər dünyanın müxtəlif dillərindən Sənin tərifinin ətri hər yana yayılarsa, hamısı ürəyə yatar və ruha xoş gələr. İstər ərəbcə olsun, istər farsca. Əgər bundan məhrum olarsa, onda nəyi isə xatırlamağa dəyməz. İstər sözlər olsun, istər mənalar. Pərvərdigara, Səndən diləyimiz budur ki, hamıya yol göstər və bələdçilik eylə! Sən – Qadir, Güclü, hər şeyi Bilən və Görənsən!»

Allahdan arzumuz budur ki, səni ədalət və insafa doğru yönəltsin, gözlərdən və baxışlardan gizli olan şeyləri sənə anlatsın. Həqiqətən, O – Qüdrət və İxtiyar Sahibidir! Xahişimiz budur ki, zahir olanlar barədə düşünəsiniz, ədalət və insafla danışasınız – bəlkə düzlük və saflıq günəşinin nurları işıq saçaraq sizi nadanlıq zülmətindən xilas etdi və aləmi bilik nuru ilə işıqlandırdı. Bu Məzlum mədrəsələrə getməyib və mübahisələrdə iştirak etməyib. Canıma and olsun, Mən Özüm Özümü zuhur etdirməmişəm. Məni Allah Öz istəyi ilə zühur etdirib. Həzrət Sultana – Uca və Şərəfli Allah ona kömək olsun! – ünvanlanmış Lövhədə Məzlumun dilindən bu sözlər süzülüb:

«Ey Sultan, Mən bəndələrdən biri idim və Öz yatağımda yatmışdım. Birdən Sübhanın nəsimləri Mənim üzərimə əsdi və Mənə bütün şeylərin elmini öyrətdi. Bu, Mənim tərəfimdən deyil – yox, Qüdrətli və hər şeyi Bilən Kəs tərəfindəndir. O, Mənə yerlə göy arasında Öz nidamı ucaltmağı əmr etdi. Bunun nəticəsində Mənim başıma elə işlər gəldi ki, ariflər onları görüb göz yaşı tökdülər. Mən insanların yanında heç bir elm oxumamışam və mədrəsələrə daxil olmamışam. Bunu Mənim olduğum şəhərin əhalisindən soruş, onda yəqin bilərsən ki, Mən yalançılardan deyiləm. Bu, elə bir yarpaqdır ki, onu Qüdrətli və Tərifəlayiq Rəbbinin iradəsinin yelləri hərəkətə gətirir. Həmin pak yellər əsərkən, o, tərpənməz qala bilərmi?! Adlar və sifətlər Sahibinə and olsun ki, yox! Onlar onu istədikləri kimi hərəkət etdirirlər. Əzəli Varlığın qarşısında fani vücud bir heçdir. Beləliklə, Onun qaçılmaz Əmri gəldi və aləm əhli arasında Onu zikr etmək üçün Məni danışdırdı. Mən Onun əmri qarşısında yalnız bir ölü kimi oldum. Rəhman və Rəhim Rəbbinin iradəsinin əli Məni dəyişdirdi».

İndi yaxşı olar ki, cənabınız özünü Uca Qələmin çeşməsindən süzülən təmənnasızlıq suyu ilə paklaşdırsın, Allah xatirinə əvvəllər və sonralar zahir olmuş və ya nazil edilmiş şeylər üzərində düşünsün və sonra da bacardığı qədər dünyadakı müxtəlif firqələrə mənsub insanların ürəklərində gizlənmiş kin və ədavət odunu hikmət və bəyanın gücü ilə söndürməyə çalışsın. Peyğəmbərlərin göndərilməsindən və Kitabların nazil olmasından məqsəd Allahın tanınmasına və bəndələr arasında birlik və ülfət yaranmasına nail olmaqdır. Amma indi görürük ki, Allahın qanunlarını ədavət və çəkişmələrin səbəbinə və mənbəyinə çevirmişlər. Necə də təəssüfləndirici və acınacaqlı haldır ki, insanların əksəriyyəti öz yanlarında olanlardan yapışmışlar və onlarla məşğul olurlar, Allahın yanında olanlardan isə qafil və bixəbərdirlər.

De: «İlahi, İlahi! Mənim başımı ədalət çələngi ilə, bədənimi insaf bəzəyi ilə zinətləndir! Həqiqətən, Sən lütf və mərhəmət Sahibisən!»

Ədalət və insaf – bəndələri qoruyan iki mühafizəçidir. Buna görə də dünyanın islahına və insanların qorunmasına səbəb olan dəyişməz və mübarək kəlamlar izhar edilir. Lövhələrin birində Məzlumun qələmindən bu sözlər çıxmışdır: «Haqq – Onun cəlalı daha da artsın! – insan mədənindən məna gövhərlərini çıxarmaq üçün gəlib. Burada söhbət Onun Əmrinin Məşriqlərindən və Onun bilik ləllərinin xəzinələrindən gedir. Belə ki, Allah – taalanın Özü görünməzdir və insanların nəzərlərindən gizlidir. Gör, Rəhman Allah Quranda nə nazil edib: «Gözlər Onu dərk etməz, amma o, gözləri dərk edər. O – Lətif və hər şeydən Xəbərdardır»[2].

Bu gün Allahın dini və Allahın məzhəbi odur ki, müxtəlif məzhəblər və çoxsaylı təriqətlər ədavətə səbəb olmasın. Bütün bu qaydalar, qanunlar, möhkəm və mətin yollar bir mənbədən aşkara çıxıb və bir məşriqdən parlayıb. Aradakı fərqlər isə vaxtın və zamanın, əsrin və dövranın tələbinə görə meydana çıxıb.

Ey Bəha əhli! Hümmət kəmərini möhkəm bağlayın ki, bəlkə aləm əhli arasındakı məzhəb çəkişmələri və münaqişələrinə son qoyuldu. Allaha və onun bəndələrinə məhəbbət naminə bu böyük və əhəmiyyətli işə başlayın. Dini düşmənçilik və ədavət dünyanı yandıran bir alovdur və onu söndürmək çox çətindir. Yalnız Allahın qüdrətli əli bəşəriyyəti bu dəhşətli bəladan xilas edə bilər. İki dövlət arasında baş vermiş müharibəyə nəzər salın: tərəflər öz mallarından və canlarından keçdilər, nə qədər kəndlər yerlə-yeksan oldu.

Bu Kəlam Bəyan taxçasında yanan çırağa bənzər: «Ey aləm əhli, hamınız bir ağacın meyvəsi və bir budağın yarpağısınız». Hədsiz məhəbbət, birlik, səmimiyyət və mehribanlıqla davranın. And olsun Həqiqət Günəşinə, birlik nuru bütün aləmi işıqlandırıb nura boyayar. Hər şeydən agah olan Haqq bu sözlərin doğruluğuna şahid olmuşdur və şahiddir.

Cəhd edin ki, bəşəriyyəti qorumaq və hifz etmək məqamı olan bu uca və ülvi məqama çatasınız. Bu məqsəd – məqsədlərin sultanı, bu istək – istəklərin hökmdarıdır. Lakin ədalət günəşinin üfüqü zülmün qara buludundan xilas olmayınca, bu məqama çatmaq müşkül məsələdir. Qara bulud isə yanlış xəyallar və mövhumat mücəssəməsi olan İran üləmalarıdır. Biz gah şəriət dilində, gah da təriqət və həqiqət dilində danışmışıq. Ən yüksək məqsədimiz və ən son niyyətimiz də bu uca və ülvi məqamın meydana çıxması olub. Buna Allahın şahid olması kifayətdir.

Ey Bəha əhli, bütün insanlarla birlik və dostluq ruhunda ünsiyyət saxlayın. Əgər sizdə başqalarında olmayan bir söz və ya bir cövhər varsa, onu məhəbbət və mehribanlıq dili ilə hər kəsə söyləyin və göstərin. Əgər o, sözünüzü qəbul edərsə və dedikləriniz ona təsir bağışlayarsa, deməli, məqsədə çatmısınız. Əks təqdirdə isə onu öz ixtiyarına buraxın və ona dua edin, cəfa yox! Mehriban danışıq könülləri cəzb edər və ruha qida verər, sözlərin içindəki mənaya, bilik və hikmət günəşinin doğduğu üfüqə bənzər.

Qeyd olunan bu məqamlarda «üləma» dedikdə, o kəslər nəzərdə tutulur ki, zahirdə özlərini elm libasına bürümüşlər, amma batində ondan məhrumdurlar. Bununla əlaqədar olaraq, Həzrət Sultana ünvanlanmış Lövhədə «Fatimənin – ona Allahın salavatı olsun! – Kitabı» adı ilə Əbha Qələmindən nazil olmuş «Gizli kəlamlar»dan bir neçə parça xatırlanmışdır: «Ey elmi tanınan çahillər! Nə üçün çobanlıq iddiası edirsiniz, lakin batində qoyunlarımın canavarısınız. Siz səhərdən qabaq çıxan ulduz kimi zahirdə parlaq və işıqlısınız, batində isə Mənim şəhər və diyarımın karvanlarının yolunu azmasına və həlakına səbəb olursunuz».

Və həmçinin buyurur: «Ey zahirdə bəzənmiş, batində əsgiklər! Sizi duru, acı suya bənzəyirsiniz ki, zahirdə çox lətif və gözəl görünür, lakin ilahi dad sərrafı onun bir damcısını belə qəbul etməz. Bəli, Günəş işığı həm torpaqda, həm də aynada təcəlli edir, lakin təcəllisinin fərqi yerdən ta Fərqidan ulduzuna qədərdir, bəlkə də bu fərq intəhasızdır».

Həmçinin buyurur: «Ey həvəsin cövhəri! Çox səhərlər Laməkan Allahın məşriqindən sənin mənzilinə gəldim və səni rahatlıq yatağında mənimlə yox, başqası ilə məşğul olan gördüm. Onda ruh Şimşəyi kimi İzzət Səltənətinin çadırına qayıtdım və öz yaxın yerlərimdə müqəddəs qoşunlara bir şey söyləmədim».

Həmçinin buyurur: «Ey dünya bəndəsi! Çox səhərlər mənim İnayətimin nəsimi sənin üzərinə əsdi. Səni qəflət yatağında yatmış gördü. Onda sənin halına ağlayaraq geri döndü».

Amma həqiqətən elm və əxlaq bəzəyi ilə zinətlənmiş üləmalar dünyanın bədənində başa bənzərlər və ümmətlərin görən gözləridirlər. Bəndələrin doğru yola yonəldilməsi həmişə o müqəddəs şəxslərin öhdəsində olmuşdur. Allahdan diləyimiz budur ki, onları Onun məhəbbətini və razılığını qazanmağa müvəffəq eyləsin! Həqiqətən, O – insanların Mövlası, dünyanın və axirətin Rəbbidir!

Ey Şeyx! Eşitmişik ki, cənabınız Bizdən üz döndərib və Bizə etiraz edib; belə ki, insanlara Məni lənətləməyi əmr edib və bəndələrin qanını tökməyə fitva verib. Allah bu sözləri deyən kəsi mükafatlandırdı:

Qazıya itaət edirəm, amma onun bu hökmünə təəccüblənirəm ki, mənim qanımın Hill və Hərəmdə[3] axıdılmasına fitva verib.

Doğrusunu deyirəm, Allahın yolunda başa gələn hər şeyi ürək sevər və ruh bəyənər. Onun yolunda öldürücü zəhər xalis baldır və hər bir əzab saf sudur.

Həzrət Sultana ünvanlanmış Lövhədə buyurulub: «And olsun Haqqa! Mən Onun yolunda nə bəlalardan qorxuram, nə də Onun məhəbbətində müsibətlərdən çəkinirəm. Çünki Allah bəlaları bu yaşıl otlağın şehi və Özünün yeri və göyü işıqlandıran çırağının piltəsi etmişdir».

Qəlbini Qoruyan və Qəyyum Allahın Kəbəsinə tərəf çevir və sonra da əllərini elə qətiyyətlə yuxarı qaldır ki, bunun sayəsində bütün məxluqatın əlləri aləmlərin Rəbbi olan Allahın fəzl səmasına doğru ucalsın. Sonra üzünü Ona doğru elə çevir ki, bunun nəticəsində bütün yaranmışlar onun parlaq və nurlu üfüqünə üz tutsunlar. Və de:

«Ya Rəbb, görürsən ki, mən Sənin səxavət səmana və kəramət dəryana üz tutmuşam və Səndən başqa hamıdan üz döndərmişəm. Səni and verirəm, Turdakı zühurunun nurlarına və «Bağışlayan» adının üfüqündən parlayan fəzl günəşinin şüalarına, məni bağışla və mənə rəhm et! Sonra Öz Uca Qələminlə mənim üçün elə bir şey yaz ki, məni Sənin adınla məxluqat aləmində ucaltsın. Ya Rəbb, mənim Sənə üz tutmağıma yardımçı ol və məni o dostlarının sədasını eşitməyə müvaffəq eylə ki, nə dünyanın qüvvəti onları zəiflətdi, nə də insanların hakimiyyəti onlara mane oldu. Və onlar üzlərini Sənə doğru çevirərək, dedilər: «Allah bizim Rəbbimizdir, göylərdə və yerdə olanların da Rəbbidir!»

Ey Şeyx, düzünü deyirəm: Möhürlənmiş şərabın ağzı Qəyyum Allahın adı ilə açıldı. Özünü ondan məhrum etmə. Bu Məzlum Allah xatirinə danışır. Sən də Allah xatirinə nazil və zahir olan şeylər barədə düşün – bəlkə bu mübarək Gündə həqiqi Feyz Sahibinin feyzləri sənə nəsib ola və sən məhrum qalmayasan. Bu, Allah üçün çətin iş deyil. Torpaqdan yaranmış Adəm Allahın sözü sayəsində ərşə ucaldı, balıq ovlayan bir kəs ilahi hikmətə sahib oldu. Həzrət Əbuzər qoyun otaran çoban idi – insanların başçısına çevrildi.

Ey Şeyx! Bu Gün zahiri elmlərin və fənlərin günü olmamışdır və deyildir. Belə ki, göründüyü kimi, o elmlərdən bir kəlmə də bilməyən kəs irfan məclisinin yuxarı başında qızıl taxtda oturub, elm və fənn sahibləri isə məhrum qalıblar. Burada o elmlər nəzərdə tutulur ki, sözlə başlayır və sözlə qurtarır. Amma müəyyən təsiri və nəticəsi olan, bəndələrin dinclik və rahatlığına səbəb olan elmlər Allahın yanında məqbul olmuşdur və məqbuldur. Əgər Mənim səsimi eşitsən, yanında olanlardan əl çəkər və o məqama üz tutarsan ki, orada mərhəmətli Rəbbinin hikmət və bəyan dənizi dalğalanır və Onun inayətinin xoş ətri hər yana yayılır.

Burada keçmiş işlərdən bəzilərini xatırlatmağı lazım bildik ki, bəlkə bu, ədalət və insafın baş qaldırmasına səbəb oldu. Həzrət Sultan – mərhəmətli Rəbb olan Allah ona kömək etsin! – İsfahana getməyə hazırlaşarkən, bu Məzlum icazə alıb imamların – onlara Allahın salavatı olsun! – müqəddəs və nurlu məqbərələrini ziyarət etməyə yollandı. Qayıdandan sonra paytaxtın havası çox isti olduğu üçün Biz Ləvasana getdik. Biz ora yollandıqdan sonra Həzrət Sultanın – uca və Mübarək Allah ona yardımçı olsun! – əhvalatı baş verdi. O zaman qarışıqlıq yarandı və qəzəb tonqalı şölələndi. Bir çoxlarını həbs etdilər, o cümlədən də bu Məzlumu. And olsun Allaha, Biz qətiyyən o xoşagəlməz işə qarışmamışıq və təhqiqat zamanı da Bizim təqsirsir olduğumuz sübuta yetib. Bununla belə Bizi tutdular və o vaxtlar sultanın iqamətgahı olan Niyavərandan ayağı yalın, başı açıq, piyada və zəncirlənmiş halda Tehran həbsxanasına apardılar. Bizimlə gedən zalım süvarilərdən biri papağımızı başımızdan götürdü və cəlladlardan və fərraşlardan ibarət bir dəstə Bizi sürətlə aparıb dörd ay ərzində misli görünməmiş bir yerdə saxladılar. Bu Məzlumun və digər məzlumların saxlandığı həbsxana dar və qaranlıq mağaradan da pis idi. Həbsxanaya daxil olan kimi Bizi zülmət bir dəhlizə saldılar. Oradan Biz üç pilləkanla aşağı düşüb müəyyən edilmiş yerə çatdıq. Bu, qaranlıq bir yer idi və Bizim yoldaşlarımız təqribən yüz əlli nəfər mal oğrusundan, insan qatilindən və quldurdan ibarət idi. Bu qədər adam olmasına baxmayaraq, orada Bizim gəldiyimiz yoldan başqa açıq bir yer yox idi. Qələm oranı təsvir etməkdə acizdir və oradakı üfunətli iyi sözlə ifadə etmək mümkünsüzdür. Həmin adamların əksəriyyətinin libası və yatağı yox idi. O zülmət və üfunətli yerdə Bizim nələr çəkdiyimizi bircə Allah bilir.

Sözü gedən həbsxanada Biz gecə-gündüz babilərin əməlləri və əhvalı barədə düşünürdük. Və fikirləşirdik ki, görəsən, nə üçün yüksək mənəviyyata və idraka malik olan bu camaat belə bir əmələ əl atdı, yəni Şah həzrətlərinə qarşı bu cür cəsarətə və hərəkətə yol verdi. Nəhayət, bu Məzlum belə qərara gəldi ki, həbsxanadan çıxdıqdan sonra bütün səyini o insanların islahına sərf etsin.

Gecələrin birində yuxu aləmində olarkən, hər tərəfdən bu uca kəlmələri eşitdik: «Həqiqətən, Biz Sənin Özün və Sənin Qələminlə Sənə uğur bəxş edərik. Başına gələnlərdən kədərlənmə və qorxma, çünki Sən əmin – amanlıqda olanlardansan. Tezliklə Allah yerin xəzinələrini aşkara çıxarar və bu da o kəslərdir ki, Sənin Özünlə və Sənin Adınla Sənə kömək göstərərlər. Bununla da Allah ariflərin ürəklərini dirildər».

Bu Məzlum həbsxanadan çıxdıqdan sonra Həzrət padşahın – Allah – taala onu qorusun! – əmrinə əsasən, uca İran dövlətinin və yüksək Rusiya dövlətinin nümayəndələrinin müşayiəti ilə İraqi – ərəbə yollandı. Ora çatdıqdan sonra Allahın yardımı, Rəbbin fəzl və mərhəməti sayəsində ayələr leysan yağışı kimi nazil olmağa başladı və dünyanın hər tərəfinə göndərildi. Və bütün bəndələrə, xüsusən bu camaata hikmətli tövsiyələr və şəfqətli məsləhətlərlə nəsihət verdik və fitnə – fəsadı, çəkişmə, münaqişə və müharibəni onlara qadağan etdik. Nəhayət, Allahın fəzli sayəsində qəflət və nadanlıq ayıqlığa və müdrikliyə çevrildi, silah islahla əvəz olundu.

«Ta» torpağında[4] həbsxanada olduğumuz zaman daimi əziyyətlər və dəhşətli qoxulardan çox az yatırdıq. Arabir yuxuya gedəndə hiss edirdik ki, başımızın üstündən sinəmizə nəsə axır. Sanki uca bir dağın zirvəsindən böyük bir çay yerə tökülürdü. Bu səbəbdən elə bil bütün əzalarım od tutub yanırdı. O anlarda dilimizdə elə sözlər səslənirdi ki, heç kəsin onları eşitməyə qüdrəti çatmazdı.

Bu camaata ünvanlanan Lövhələrdə nazil olmuş bəzi kəlamları xatırladırıq ki, qoy hər kəs bu Məzlumun aqillər və ədalət və insaf mücəssəmələri tərəfindən qəbul olunan və bəyənilən şeylərə əməl etdiyini tam yəqinliklə bilsin:

«Ey Allahın şəhərlərindəki dostları və ölkələrindəki sevimliləri! Bu Məzlum sizə etibarlı və dəyanətli olmağı tövsiyə edir. Xoş o şəhərin halına ki, bunların nuru ilə işıqlandı! Bunlar insanın məqamını ucaldar və dünyada olanların üzünə əmin – amanlıq qapılarını açar. Xoş o kəsin halına ki, bunlardan yapışar və bunların dəyərini bilər. Vay o kəsin halına ki, bunların əhəmiyyətini inkar edər!»

«Biz Allahın qullarına və kənizlərinə ismətli və çəkingən olmağı əmr etdik ki, onlar ehtiras yuxusundan durub yerin və göyün Qurucusu olan Allaha üz tutsunlar. Üfüqləri işıqlandıran Günəş İraq tərəfdən parladığı zaman Biz bəndələrə belə əmr etdik. Məhbusluğum, bəlalarım və zalım bəndələrin əli ilə başıma gələnlər Mənə zərər yetirməz. Mənə zərər yetirən o kəslərin əməlləridir ki, özlərini Mənə mənsub edirlər, amma elə işlər tuturlar ki, qəlbim və qələmim onları görüb ağlayır. Yer üzündə fitnə – fəsad törədən, insanların mallarını əlindən alan, sahiblərinin izni olmadan evlərə daxil olan kəslər tövbə edib Mərhəmətli və Bağışlayan Allaha doğru dönməyənə qədər Mən onlardan uzağam».

Başqa bir məqamda: «Ey yer əhli! Allahın razılığını qazanmağa tələsin və Onun qaçılmaz və dəyişməz Əmrini izhar etmək üçün necə lazımdırsa, cihad edin. Biz Allahın yolunda hikmət və söz qoşunu ilə, yaxşı əxlaq və əməllərlə cihad etmək hökmünü verdik. Qüvvətli və Qüdrətli Allah tərəfindən belə əmr olundu. Yer üzü islah olunduqdan sonra onda fitnə – fəsad törədən kəslərin şərəfi yoxdur. Allahdan qorxun, ey insanlar və zalımlardan olmayın!»

Başqa bir məqamda: «Aranızda olan heç kəsi incitməyin. Biz yer əhlinin birlik və ittifaqından ötrü gəlmişik. Bəndələr arasında Mənim bəyan dənizimdən izhar olanlar buna şəhadət verir, lakin insanların əksəriyyəti açıq – aşkar bundan uzaqdır. Əgər kimsə Allahın yolunda sizi incidir, yaxud zərər yetirsə, səbr edin və hər şeyi Eşidən və Görən Allaha təvəkkül edin. O, həqiqətən, hər şeyə şahiddir, hər şeyi görür və Öz hökmranlığı sayəsində nə istəyirsə, edir. Həqiqətən, O, Qadir və Qüdrətlidir. Əzəmətli və Qüvvətli Allahın Kitabında çəkişmə və münaqişə sizə qadağan olunub. Sizin özünüzə və aləm əhlinə faydalı olan şeylərdən yapışın. Özünün ən Böyük Adı ilə zühur edən Əzəl hökmdarı sizə belə əmr edir. Həqiqətən, O – Əmr və Hikmət Sahibidir!»

Başqa bir məqamda: «Qan tökməkdən çəkinin. Dil qılıncını bəyan qınından çıxarın ki, bəlkə onun vasitəsilə qəlb şəhərlərini fəth edə bildiniz. Biz sizin aranızdan qətl hökümünü götürdük. Həqiqətən, Allahın mərhəməti bütün yaranmışları əhatə edir – bunu bilin».

Başqa bir məqamda: «Ey insanlar, yer üzündə fitnə-fəsad törətməyin, qan tökməyin, nahaq yerə xalqın malını yeməyin və məlun boşboğazların ardınca getməyin.

Başqa bir məqamda: «İlahi Bəyanın Günəşi qürub etməz və batmaz. Bu gün Sidrətül – müntəhadan bu uca kəlam eşidildi: «Mən o kəslərləyəm ki, Məni sevər, Mənim əmrlərimi yerinə yetirər və Mənim Kitabımda qadağan olunan şeylərdən əl çəkər».

Başqa bir məqamda: «Bu gün – Allahı zikr və tərif etmək, Ona xidmət göstərmək günüdür. Özünüzü bundan məhrum etməyin. Sözlərin hərfləri və Kitabın sözləri sizsiniz. Siz Allahın inayət əli ilə mərhəmət torpağında əkilmiş və kəramət yağışları ilə bəslənmiş fidanlarsınız. O sizi müşriklik küləklərindən və küfr qasırğalarından qoruyaraq, Öz şəfqət əlləri ilə böyütmüşdür. İndi yarpaqlamaq və bar vermək vaxtıdır. İnsan ağacının meyvələri gözəl əməllər və xoş xasiyyətlər olmuş və var. Bu meyvələri qafillərdən gizlətməyin. Əgər qəbul edərlərsə, məqsədə çatmısınız və həyatınızın mənası aşkara çıxıb. Əks təqdirdə isə qoyun onlar öz boş söhbətləri ilə əylənsinlər.

Ey Allah adamları, çalışın ki, dünyanın müxtəlif məzhəblərinə mənsub insanların qəlbləri sizin dözüm və şəfqət suyunuzla yuyulub kin və ədavətdən təmizlənsin və Həqiqət Günəşindən saçan nura qabil və layiq olsun».

«İşraqat» Lövhəsinin dördüncü «İşraq»ında xatırlatmışıq: «Hər bir Əmrə köməkçi gərəkdir. Bu zühurun müzəffər qoşunu bəyənilən əməllər və xoş xasiyyətlərdir. Bu qoşunun başçısı və sərkərdəsi isə Allah xofudur ki, hər şeyi bürüyüb və hər şeyə hakim kəsilib».

«Təcəliyyat» kitabının üçüncü «təcəllisində xatırlatmışıq: «Varlığın yüksəliş və tərəqqisinin səbəbi elmlər, fənlər və sənətlərdir. Elm bir növ varlığın qanadı və tərəqqinin nərdivanıdır. Onu öyrənmək hamıya lazımdır. Lakin o elmləri ki, onlardan yer əhlinə xeyir dəyir; o elmləri yox ki, sözlə başlayır və sözlə qurtarırlar. Elm və sənət əhlinin dünyadakı insanların boynunda böyük haqqı var. Ana Kitab bu aydın məqamda buna şəhadət verir».

Həqiqətən, insanın əsil xəzinəsi onun elmidir, insana şərəf, nemət, fərəh, sevinc və şadlıq bəxş edən odur. Xoş ondan yapışan kəslərin halına və vay qafillərin halına! Cənabınız bütün hallarda bəndələri ruhani keyfiyyətlərin və gözəl əməllərin meydana çıxmasına səbəb olan şeylərə dəvət etməlidir ki, hamı varlığın yüksəlişinə xidmət edən işlərdən agah olsun və tam hümmət ilə uca məqama və yüksək zirvəyə can atsın. İnsanların tərbiyələnməsinə səbəb olan birinci amil Allah xofudur. Xoş buna nail olanların halına!

Əbha Qələminin Behiştin ilk lövhəsində xatırlatdığı ilk kəlam budur:

«Doğrusunu deyirəm, bütün aləm əhli üçün ən etibarlı mühafizə və möhkəm qala Allah xofudur. O, bəşəriyyətin hifz olunması üçün ən böyük səbəb və dünyanın qorunması üçün ən böyük amildir. Bəli, varlıqda elə bir əlamət mövcuddur ki, o, insanın yaramaz və nalayiq işlər tutmasına mane olur və onlardan çəkindirir. Onun adını «həya» qoymuşlar. Lakin bu xüsusiyyət müəyyən sayda insanlarla məhdudlaşır, hamı bu keyfiyyətə malik olmamışdır və deyildir. Ona görə də dövranın sultanları və dünyanın alimləri dindən yapışmalıdır. Çünki o, Allahdan savayı hər kəsdə Allah xofunun yaranmasına səbəb olur».

Behiştin ikinci lövhəsində xatırlatdığımız ikinci kəlam budur: «Bəyan Qələmi bu anda qüdrət məzhərlərinə və iqtidar məşriqlərinə, yəni hökmdarlar və sultanlara – Allah onlara yardımçı olsun! – nəsihət verərək, onlara dindən yapışmağı tövsiyə edir. Çünki dünyanın nizama salınması və insanların əmin-amanlığı üçün ən böyük vasitə odur. Dinin əsaslarının sarsılması cahillərin qüvvətlənməsinə, cəsarətlənməsinə və cürətlənməsinə səbəb olur. Doğrusunu deyirəm, dinin yüksək dəyərini azaldan şeylər şər adamların qəflətini artırar, bu isə sonda hərcmərcliklə nəticələnər. Eşidin, ey bəsirət sahibləri; ibrət alın, ey göz sahibləri!»

Ümid edirik ki, cənabınız deyilənləri diqqətlə dinləyəcək və insanları ayıldaraq, öz yanlarında olanlardan Allahın yanında olanlara yönəldəcəkdir. Haqqdan diləyimiz budur ki, insaf nurunu və ədalət günəşini qəflətin qara buludundan xilas edib aşkara çıxarsın. Heç bir nur ədalətin nuru ilə müqayisəyə gəlməz. Dünyanın nizama salınmasının və insanların rahatlıq tapmasının səbəbi odur.

Bəyan səhifəsində bu uca kəlam yazılıb və qeyd olunub: «De: Ey dostlar, çalışın ki, Allahın yolunda bu Məzlumun və sizin başınıza gələn müsibətlər insanlar arasında hədər getməsin. Paklığın ətəyindən tutun, etibar və dəyanətin ipindən yapışın. Aləmin islahına diqqət yetirin, nəfsin istəklərinə yox! Ey bu Məzlumun tərəfdarları! Dünyanın çobanları sizsiniz: qoyunları nəfs və ehtiras canavarlarından xilas edin və Allahdan çəkinmək zinəti ilə bəzəyin. Bu anda Əzəli Qələmdən nazil olan qəti hökm belədir. And olsun Allaha, əxlaq və ədəb qılıncı dəmir qılınclardan itidir. Bu anda fitrət[5] car çəkərək deyir: Ey insanlar, Gün gəlib çatdı və Rəbbim məni elə bir nurla zühur etdirdi ki, onun parıltısı önündə bütün bəyan günəşləri tutuldu. Rəhmandan çəkinin və qafillərdən olmayın».

Behiştin üçüncü lövhəsində yazdığımız belədir: «Ey insan oğlu, əgər fəziləti nəzərdə tutsan, öz xeyrinə olanlardan əl çək və başqalarına faydalı olan şeylərdən yapış. Əgər ədaləti nəzərdə tutsan, başqalarına o şeyi rəva gör ki, özünə rəva görürsən. Təvazökarlıq insanı şərəf və qüdrət səmasına ucaldar, təkəbbür isə zillət və rəzalət məqamına endirər».

Gün-əzəmətli, Çağırış – böyükdür! Lövhələrin birində bu uca sözləri qeyd etmişik: «Əgər ruh aləmi tamamilə eşitmə qüvvəsinə çevrilərsə, onda demək olar ki, o, Uca Üfüqdən yüksələn bu çağırışı eşitməyə layiqdir. Yalan nağıllara uymuş bu qulaqlar isə buna layiq olmamışdır və deyildir. Xoş bunu eşidənlərin və vay bundan qafil olanların halına!»

Haqqdan – Onun cəlalı daha da artsın! – diləyimiz və arzumuz budur ki, sərvət və iqtidar məşriqlərinin, izzət və ixtiyar şəfəqlərinin yəni yer üzünün hökmdarlarının – Allah onlara yardımçı olsun! – Böyük Sülhə nail olmasına kömək göstərsin. Millətlərin rahatlığı üçün ən böyük səbəb budur. Dünyanın sultanları – Allah onlara uğur bəxş etsin! – ittifaq edib aləmin qorunması üçün ən böyük vasitə olan bu işdən yapışmalıdırlar. Ümid edirik ki, onlar bəndələrin asayişinə səbəb olan bu işə başlayacaqlar. Onlar böyük bir məclis təşkil etməli, ölkələrin hökmdarları, yaxud onların vəzirləri həmin məclisdə iştirak edərək birlik və ittifaq barədə qərar çıxarmalı, silahdan əl çəkib islaha üz tutmalıdırlar. Əgər bir sultan başqa bir sultana hücum çəkərsə, digər sultanlar onun qarşısını almaq üçün ayağa qalxmalıdırlar. Belə olan surətdə yalnız onların öz ölkələrində əmin-amanlığın qorunması üçün zəruri olan miqdardan savayı, qoşunlara, hərbi alət və sursatlara ehtiyac qalmayacaqdır. Əgər onlar bu böyük Xeyirə nail olsalar, bütün məmləkətlərin əhalisi rahatlıq və sevinc içərisində öz işlərinə məşğul olar, əksər bəndələrin naləsi və fəryadı kəsilər. Allahdan diləyimiz budur ki, onların Öz istədiyi və razı olduğu işləri görməsinə yardımçı olsun. Həqiqətən, O – yerin və göyün Rəbbi, dünyanın və axirətin Sahibidir! Ən yaxşısı və ən üstünü odur ki, həmin məclisdə böyük sultanların özləri iştirak etsinlər və qərar çıxarsınlar. Bu işə və onun icrasına başlayan hər bir sultan Allahın yanında sultanların başçısı sayılacaqdır. Xoş onun halına, onun yeri cənnətdir!

Hər dəfə bu yerlərdə əskərliyə çağırış növbəsi çatanda, hər tərəfdən böyük nalə qopur. Bütün dövlətlər hər il əskərlərinin sayını artırır, çünki hərbi nazirlər bu işə hərisdirlər və «yenə də varmı?» - deyirlər. Bildiyimizə görə, İran dövləti də – Allah ona yardımçı olsun! – əskərlərinin sayını artırmaq istəyir. Bu Məzlumun fikrincə, indi yüz min nəfərlik nizami və təchiz olunmuş ordu kifayətdir. Ümid edirik ki, o həzrət ədalət nurunu artıracaqdır. And olsun Allaha, ədalət – ən güclü qoşundur. Qəlbləri və könülləri hər şeydən əvvəl və ilk növbədə fəth edən odur, varlığın sirlərini aşkara çıxaran, məhəbbət və səxavət bayrağını ucaldan odur.

İlahi bilik xəzinələrində elə bir elm mövcuddur ki, ona əməl edilməsi mümkün qədər qorxunu aradan qaldırır. Onun elə bir qaydası var ki, gərək uşaqlıqdan ona əməl olunsun. Belə olduqda, xeyli fərq edir və qorxu nə qədər azalırsa, cəsarət bir o qədər artır. Əgər Allahın İradəsi kömək göstərərsə, qeyd edilən məsələ barədə bəyan qələmindən geniş bir şərh nazil olacaqdır. Ola bilsin ki, elmlərin və fənlərin səviyyələri haqqında da dünyanın və insanların yeniləşməsinə səbəb olacaq bir şey izhar edildi. Həmçinin Qırmızı Kitabda Uca Qələmlə elə bir söz yazılıb ki, o söz bəndələrin gizli qüvvəsini bütünlüklə aşkara çıxaracaq və bəlkə də onu ikiqat artıracaq. Allah-taaladan diləyimiz budur ki, bəndələrinin Onun istədiyi və razı olduğu işləri görməsinə yardımçı olsun.

Bu günlərdə hər tərəfdən düşmənlər baş qaldırıb və ədavət alovu şölələnib. Ey yer əhli, canıma və canınıza and olsun, bu Məzlumun hakimiyyət əldə etmək niyyəti olmayıb və yoxdur. Onun məqsədi yalnız dünyadakı məzhəblər arasında ixtilaf yaranmasına və xalqlar arasında nifaq düşməsinə səbəb olan amilləri aradan qaldırmaqdır ki, hamı rahat və asudə olub öz işi ilə məşğul olsun. Xahişimiz budur ki, dostlar bu ətəyi yalanların tozuna bulaşdırmasınlar və özlərinin möcüzə saydıqları şeyləri xatırlamaqla Bizim şənimizi, məqamızı, müqəddəslik və paklığımızı azaltmasınlar.

Alqışlar olsun Allaha! Bu gün elə bir gündür ki, ağlı olanlar bu Məzlumun rəyini öyrənməli və Haqqdan şərəf və rahatlıq gətirən şeyləri istəməlidirlər. Lakin əksinə, hamı bu parlayan və işıq saçan nuru söndürməyə çalışır və cəhd edir. Hər kəs onu nədəsə təqsirləndirməyə, yaxud Ona bir irad tutmağa səy göstərir. İş o yerə çatıb ki, bu Məzlumun barəsində xatırlanmağa belə layiq olmayan şeyləri izhar ediblər. Dostlardan biri Böyük Şəhərə[6] toplaşmış insanların birindən eşidib ki, guya hər il vətəndən Akkaya əlli min tümən məbləğində pul göndərilir. O, bu sözü böyük təəssüflə xatırlatdı. Məlum deyil ki, burada mühasib kim olub, katibliyi kim eləyib.

Xülasə, bu Məzlum başına gətirilənlərə və haqqında deyilənlərə dözüb və səsini çıxarmayıb. Çünki Bizim istəyimiz Haqqın – Onun cəlalı daha da artsın! – İnayəti və Onun hər şeydən üstün olan mərhəməti sayəsində sözün gücü ilə yer üzündən çəkişməni, münaqişəni və qan tökülməsini yox etməkdir. Biz hər bir halda onların dediklərinin müqabilində səbrdən yapışmış və onları Haqqın ixtiyarına buraxmışıq. Lakin bu sözün cavabında deyirik: əgər onun söylədiyi doğrudursa, onda o, Varlığın Sahibinə, görünən və görünməz Aləmlərin Sultanına şükr etməlidir ki, O, İrandan elə bir şəxsi zühur etdirib ki, məhbəsdə ola-ola, köməkçisi və yardımçısı olmadan İranı ələ keçirib və hər il ondan vergi alır. Əgər o, insaf əhlidirsə, onda belə bir məqamı məzəmmət yox, tərif etməlidir. Və kim bu Məzlumun vəziyyətindən agah olmaq istəyirsə, cavabı belədir ki, bir çox gecələr və gündüzlər dünyanın əsirləri və aləmin məzlumları yeməksiz gecəni səhər etmişlər, gündüzü axşam. Biz belə şeyləri xatırlatmağı xoşlamamışıq və xoşlamırıq, o sözləri deyəndən də şikayət etməmişik və etmirik. Bu məhbəsdə bir neçə ləyaqətli şəxs daş yonmaqla yaşayışlarını təmin etmişlər və bəzi vaxtlar da Allahın təamı, yəni aclıqla qidalanmışlar.

Uca və Mübarək Allahdan diləyimiz budur ki, hamının ədalətli və insaflı olmasına yardım göstərsin və hamını tövbə edərək Ona doğru qayıtmağa müvəffəq eyləsin. Həqiqətən, O – Eşidən və Cavab Verəndir!

Pak və ucasan, ey mənim Allahım! İlahi, görürsən ki, Mənimlə ünsiyyəti olmayan kəslər bu Məzlumun başına nələr gətirdilər. Onlar Mənə zərər yetirmək və əzab vermək üçün elə ayağa qalxdılar ki, qələmlər bunu yazmaqda, dillər söyləməkdə və lövhələr onları daşımaqda acizdir. Sən Mənim qəlbimin naləsini və varlığımın fəryadını eşidirsən, Sənin Əhd və Misaqını pozan kəslərin Sənin şəhərlərindəki etibarlı şəxslərinin və məmləkətlərindəki seçilmişlərinin başına nələr gətirdiklərindən xəbərdarsan. Ya Rəbb, Səni and verirəm dünyadakı aşiqlərinin fəryadına və onların Sənə yaxınlıq məqamından uzaq düşdükləri üçün çəkdiyi nalələrə, Sənin məhəbbətindən ötrü axıdılan qanlara və Sənin yolunda yanan ciyərlərə, Öz dostlarını Sənin Muxtar[7] adının sirlərindən qafil olan kəslərin zülmündən qoru! Ya Rəbb, bütün şeylərdən üstün olan qüdrətinlə onlara köməklik göstər, onlara səbr və dözüm ver! Həqiqətən, Sən – Qüdrətli, Qüvvətli və Mərhəmətlisən. Səndən – feyz və səxavət Sahibindən başqa Allah yoxdur!

Bu günlər bəziləri ədalət və insafı bir kənara qoyub ədavət qılıncı və kin – küdurət nizəsi ilə hücuma keçmişlər. Halbuki insafı olan kəslər əslində aləmin rədd etdiyi və insanların qovduğu şəxsə kömək göstərməli, yaxşılıq və düzlük yolunu tutmalıdırlar. İnsanların əksəriyyəti indiyə qədər bilmirlər ki, bu Məzlumun istəyi nədir və O nə üçün saysız-hesabsız bəlalara tab gətirmişdir. Xülasə, Mənim qəlbimin dili: «Kaş mənim xalqım biləydi!»- söyləyir və bu Məzlum hər şeydən əlini üzüb bu uca kəlamı deyir: «Dalğalar Qoruyan və Qəyyum Allahın Gəmisini əhatə edib. Ey Dənizçi, tufanlardan qorxma! Qüdrət və İxtiyar Sahibi olan Allahın istədiyi kəslərdən başqa bütün bəndlərin qəlbini qorxuya salan bu zülmətdə Sabahları İşıqlandıran Kəs səninlədir!»

Ey Şeyx! And olsun Məhbəs səmasından doğan və parlayan Həqiqət Günəşinə ki, bu Məzlumun dünyanı islah etməkdən özgə məqsədi olmayıb. Hər bir anlayan, görən, bilən və xəbərdar olan kəs buna şəhadət verər. O, bəla anlarında səbr və dözüm ipindən yapışıb və düşmənlərin Onun başına gətirdiklərinə razı olaraq, deyib: «Ey mənim Allahım, Mən Sənin istəyindən ötrü Öz istəyimdən və Sənin İradənin zahir olması naminə Öz iradəmdən əl çəkdim. Şərəfinə and olsun, mən Özümü və Öz varlığımı yalnız Sənin əmrinə xidmət üçün istəyirəm, Öz vucudumu yalnız Sənin yolunda fəda etməkdən ötrü sevirəm. Ya Rəbb, sən görür və bilirsən ki, Bizim ədalət və insaf gözlədiyimiz kəslər zülm və amansızlıqla əleyhimizə qalxdılar. Onlar zahirdə Mənimlə olsalar da, batində Məni hörmətdən salmağa çalışan düşmənlərimə kömək etdilər. İlahi, İlahi, şəhadət verirəm ki, Sən bəndələrini Sənin Əmrinə kömək etmək və Sənin Kəlamını ucaltmaq üçün yaratdın, lakin onlar Sənin düşmənlərinə kömək etdilər. Səni and verirəm bütün varlığı bürüyən Əmrinə və görünən və görünməz aləmlərə hakim olan Adına, yer əhlini Öz ədalətinin nuru ilə bəzə və onların qəlblərini Öz biliyinin ziyası ilə işıqlandır! Ya Rəbb, Mən Sənin qulun və qulunun oğluyam. Mən şəhadət verirəm Sənin birliyinə və təkliyinə. Sənin zatının paklığına və varlığının müqəddəsliyinə! Ya Rəbb, görürsən ki, Sənin etibarlı kəslərin xain məxluqlarının və ifratçı bəndələrinin əlində qalıb. Və bilirsən ki, Sənin Bizdən də yaxşı tanıdığın kəslər Bizim başımıza nələr gətirdilər. Onlar elə işlər tutdular ki, bunun nəticəsində Sənə yaxın olan məxluqlarının pərdəsi cırıldı. Səndən diləyim budur ki, Sənin Vəyh Məşriqinin və İlham Məzhərinin günlərində itirdiklərini geri qaytarmaqda onlara yardımçı olasan. Həqiqətən, Sən istədiyin şeyə qadirsən, göylərdə və yerdə olanların cilovu Sənin ədindədir!»

Beləcə Fitrətin sədası və fəryadı yüksəldi və O, uca səslə car çəkərək, dedi: «Ey insanlar, and olsun Allaha, Mən Məni zühur etdirənə və göndərənə yetişdim. Bu, elə bir gündür ki, Tur onda Danışana, Kərmel onu göndərənə, Sidrə onu Öyrədənə gülümsəyir. Allahdan qorxun və inkar edənlərdən olmayın! Allahın fəzli sayəsində zahir olanlardan özünüzü məhrum etməyin. Adlar Sahibi olan Rəbbinizin adı ilə ölməzlik Kövsərinə yaxınlaşın, sonra da Qüdrətli və Bənzərsiz Allahı zikr edərək ondan için!»

Biz bütün hallarda bəndələri yaxşı işlər görməyə və qadağan olunmuş əməllərdən çəkinməyə çağırmışıq. Varlığın Sahibi şahiddir ki, bu Məzlum Haqqdan insanlar üçün yalnız birliyə, ülfətə, səmimiyyətə və ittifaqa səbəb olan şeyləri diləmişdir. And olsun Allaha, bu Məzlum gizlətməyə qadir olmamışdır, çünki O, istədiyini aşkara çıxarır. Həqiqətən, O – Qüdrət və İxtiyar sahibidir!

Həzrət Sultana ünvanlanmış Lövhədə nazil olan uca sözlərin bəzilərini bir daha xatırladırıq ki, cənabınız deyilənlərin Allah tərəfindən olduğuna tam yəqinlik hasil etsin:

«Ey Sultan, Mən bəndələrdən biri idim və Öz yatağımda yatmışdım. Birdən Alqışlananın nəsimləri Mənim üzərimə əsdi və Mənə bütün şeylərin elmini öyrətdi. Bu, Mənim tərəfimdən deyil – yox, Qüdrətli və hər şeyi Bilən Kəs tərəfindəndir. O, Mənə yerlə göy arasında Öz nidamı ucaltmağı əmr etdi. Bunun nəticəsində Mənim başıma elə işlər gəldi ki, ariflər onları görüb göz yaşı tökdülər.

Mən insanların yanında heç bir elm oxumamışam və mədrəslərə daxil olmamışam. Bunu Mənim olduğum şəhərin əhalisindən soruş, onda yəqin bilərsən ki, Mən yalançılardan deyiləm. Bu, elə bir yarpaqdır ki, onu Qüdrətli və Tərifəlayiq Rəbbinin iradəsinin yelləri hərəkətə gətirir. Bərk yellər əsərkən, o, tərpənməz qala bilərmi?! Adlar və sifətlər sahibinə and olsun ki, yox! Onlar onu istədikləri kimi hərəkət etdirirlər. Əzəli Varlığın qarşısında fani vücud bir heçdir. Beləliklə, Onun qaçılmaz əmri gəldi və aləm əhli arasında Onu zikr etmək üçün Məni danışdırdı. Mən Onun əmri qarşısında yalnız bir ölü kimiydim. Rəhman və Rəhim Rəbbinin iradəsinin əli Məni dəyişdirdi. Məgər bir kəs özbaşına elə şeylər danışa bilərmi ki, buna görə həm yüksək, həm də aşağı təbəqədən olan bəndələr ona etiraz etsin?! Qələmə əzəli sirləri Öyrədənə and olsun ki, yox! Bunu yalnız Qüdrətli və qadir Allahdan kömək alan kəs edə bilər.

Ey Sultan, bu Məzluma ədalət gözü ilə bax, sonra Onun başına gələnlər barədə haqq ilə hökm ver. Çünki Allah səni bəndələr arasında Özünün kölgəsi və ölkədə olan kəslər üçün Öz qüdrətinin nişanəsi edib. Bizimlə o kəslər arasında hakimlik et ki, heç bir dəlil və aydın Kitab olmadan Bizə zülm etdilər. Ətrafında olan kəslər səni özlərinə görə sevirlər, bu Qulam isə səni sənin özünə görə sevir və yalnız bunu istəyir ki, sən fəzilət məkanına yaxınlaşasan və üzünü ədalətə tərəf tutasan. Sənin Rəbbin dediklərimə şahiddir.

Ey Sultan, əgər sən Uca Qələmin səsini və Sidrətül-Müntəhanın budaqları üzərində Adların Yaradıcısı, yerin və göyün Xaliqi olan Allahı zikr edən Əbədiyyət Göyərçininin nəğməsini eşitsən, elə bir məqama yetişərsən ki, varlıqda Həzrət Məbudun Təzahürlərindən başqa bir şey görməzsən, öz hakimiyyətinə malik olduğun ən cılız bir şey kimi baxar və onu istəyən şəxsə verərək, üzünü Allahın Üzünün nurları ilə işıqlanmış Üfüqə tutarsan və hakimiyyət yükünə yalnız Uca və Ulu Rəbbinə kömək etmək üçün dözərsən. O zaman Səma sakinləri sənə xeyir-dua verər. Əgər sən Allahın adı ilə tanınan qüdrətin sayəsində həmin məqama ucalsan, onda görərsən ki, bu ülvi məqam necə də xoşdur!

Cənabınız və ya bir başqası deyib: «Tövhid surəsini tərcümə etsinlər, qoy hamıya məlum və aydın olsun ki, Allah doğmamış və doğulmamışdır. Babilər isə Onun[8] Rəbbaniyyətinə və İlahiliyinə qaildirlər».

Ey Şeyx! Bu məqam – özünü fani etmək və Allahda baqi olmaq məqamıdır. Əgər həmin söz söylənirsə, o, Mənim tam və mütləq yoxluğuma işarə edir. Bu, elə bir məqamdır ki, Mən öz xeyrim və zərərim, həyatım və dirilməyim barədə düşünmürəm.

Ey Şeyx! Əsrin üləmaları Bəyan sidrəsinin irfan Turunda İmran oğluna[9] nur saçmasına nə deyirlər? O Həzrət Sidrədən söz eşitdi və qəbul etdi, lakin insanların əksəriyyəti bu məqamı dərk etməkdən məhrumdurlar, çünki Allahın yanında olanları unudub öz yanlarında olanlarla məşğuldurlar. Fenderesk Seyyidi bu barədə yaxşı deyib:

Bəs Xatəmi-Ənbiyanın[11]– ondan başqa hamının ruhu Ona fəda olsun! – bu kəlamına nə deyirlər?! O buyurur: «Siz mütləq öz Rəbbinizi on dörd gecəlik Ayı gördüyünüz kimi görəcəksiniz». Və Həzrət Əmirəleyhissalam[12] «Tutunciyyə xütbəsin»də buyurur: «Turdakı ağacdan Musa ilə danışan Kəsin zühurunu gözləyin». Həmçinin Hüseyn ibn Əli – Əleyhissalam buyurur: «Əgər Səndən başqasında Səndən olmayan zühur qüdrəti olsaydı, o Sənə məzhər olardımı?! Kordur o göz ki, Səni görmür».

Övliyaların – onlara Allahın salavatı olsun! – dilindən çıxmış bu cür sözlər məşhurdur və mötəbər kitablarda mövcuddur. Xoş o kəsin halına ki, tam düzgünlüklə baxar və danışar! Xoşbəxt o kəsdir ki, insanların Məqsudunun bəyan Kövsərinin köməyi ilə özünü yanlış xəyallardan və mövhumatdan təmizlədi, uca və şərəfli Allahın adı ilə şübhə pərdələrini cırdı, aləmdən və aləmdəkilərdən keçərək, Böyük Məhbəsə doğru yollandı.

Ey Şeyx! Vəhy nəsimləri başqalarından seçilir və İlahi Söz kitablar arasında günəş kimi parlayıb işıq saçır. Xoş o kəsin halına ki, bunu görər, anlayar və deyər: «Həmd olsun Sənə, ey aləmin Məqsudu və şükr olsun Sənə, ey sadiqlərin qəlbinin Məhbubu!»

Bəndələr Rəbbanilik və İlahilikdən danışarkən, Bizim nəyi nəzərdə tutduğumuzu anlamamışlar. Əgər anlasalar, öz yerlərindən qalxıb: «Biz Allahın qarşısında tövbə etdik!» - deyərlər. Həzrət Xatəmi-ənbiya – Ondan başqa hamının ruhu Ona fəda olsun! – buyurur: «Bizimlə Allah arasında müxtəlif hallar var. Bəzən Biz O oluruq, O da Biz; bəzən də O – O olur, Biz də Biz!»

Bundan əlavə, nə üçün siz Əbha Qələmindən nazil olan digər məqamları yada salmamısınız? Bu Məzlumun dili əksər gündüzlər və gecələr bu uca kəlmələri söyləyib: «Allahım, ey Mənim Allahım! Şəhadət verirəm ki, Sən – Vahid və Bənzərsizsən: Allah – Sənsən və Səndən başqa Allah yoxdur. Sən əzəldən Özündən başqasının zikrindən və Özündən qeyrisinin tərifindən uca olmusan, həmişə də belə olacaqsan – əvvəl və sonra necə olmusansa, elə də qalacaqsan. Ey Əzəl Hökmdarı, Səni and verirəm ən Böyük Adına, Bəyan Turundakı zühur günəşinin nuruna və kainatdakı elm dənizinin dalğalarına – Mənə elə bir kömək göstər ki, Məni Sənə yaxınlaşdırsın və Səndən başqa hamıdan əlimi üzməyimə səbəb olsun. And olsun şərəfinə, ey kainatın Allahı və məxluqatın Məqsudu, Mən üzümü Sənin yerinin hər bir parçasına sürtmək istəyirəm ki, bəlkə Sənin övliyalarının qədəm basdığı torpağa qovuşmaq şərəfinə nail olam!»

And olsun Allaha! Mövhumat bəndələri Yəqinlik Üfüqündən uzaq salıb və yanlış xəyallar onları Möhürlənmiş Şərabdan məhrum edib. Doğrusunu söyləyirəm və Allah xatirinə deyirəm, bu Bəndə və bu Məzlum özünün var və mövcud olduğunu söyləməyə utanır, o da qalsın ki, bundan yüksək məqamlara iddia etməyə! Bəsirətli insan yer üzərində gəzdikcə, xəcalət çəkir, çünki tam yəqinliklə anlayır ki, onun nemətinin, sərvətinin, izzətinin, ucalığının, yüksəlişinin və qüdrətinin səbəbi Allahın izni ilə bütün insanların ayaqları altında olan torpaqdır. Bu məsələdən agah olan şəxs, əlbəttə, təkəbbürdən, lövğalıqdan və qürrələnməkdən təmizlənir və uzaq olur. Bütün bu deyilənlər Allah tərəfindəndir. Həqiqətən, O, buna şahid olmuşdur və şahiddir, çünki O – hər şeyi Bilən və hər şeydən Xəbərdardır.

Haqqdan təmiz qulaqlar, iti gözlər, açıq ürəklər və həssas qəlblər diləyin ki, bəlkə bəndələr məqsədi anladılar və üzlərini Yara tərəf tutdular. Bu Məzlumun başına elə bəlalar gəlib ki, gözlər ona bənzərini görməyib. Bununla belə o heç vaxt Əmrin izharıni dayandırmayıb və dünyanın asayişinə, birliyinə, ittifaqına, abadlığına və xalqların rahatlığına səbəb olan şeyləri hökmdarların və sultanların – Allah-taala onlara yardımçı olsun! – hüzuruna çatdırıb. O cümlədən, III Napoleondan iki-üç kəlmə eşitdik və buna görə də Ədirnədə olarkən, ona bir lövhə göndərdik. Amma o, cavab vermədi. Biz Böyük Məhbəsə varid olduqdan sonra onun nazirindən bir məktub aldıq. Məktubun əvvəli fars dilində, axırı isə onların öz dilində yazılmışdı. O, iltifatlı sözlərdən sonra qeyd etmişdi ki, xahişinizə əsasən, məktubunuzu çatdırdım, amma bu vaxta qədər cavab verilməyib; lakin biz İstambuldakı xüsusi nazirimizə və o ərazidəki konsulumuza tapşırıq vermişik; sizin nə sözünüz olsa, deyin, icra ediləcəkdir.

Onun bu sözlərindən aydın olurdu ki, bu Bəndənin zahiri işləri islah etmək məqsədi güddüyünü zənn etmişdir. Buna görə də «Surətül-Heykəl»də onun[13] adına bir sıra ayələr nazil oldu. Onlardan bəzilərini xatırladırıq ki, cənabınız bu Məzlumun Əmrinin Allah üçün və Allah tərəfindən olduğunu bilsin:

«Ey Paris hökmdarı! Keşişə xəbər ver ki, daha zəngləri çalmasın. Haqq olan Allaha and olsun, ən güclü Zəng Ən Böyük Adın qiyafəsində zühur etdi və Uca, Ulu Rəbbinin İradəsinin barmaqları əbədiyyət Səltənətində Əbha adına onu çaldı. Beləcə Böyük Rəbbinin ayələri yenidən nazil oldu ki, hər şeyi Bilən və Hikmət Sahibi olan Rəbbinin istədiyi kəslərdən savayı yer üzündəki bütün tayfaların nalə çəkdiyi, şəhərlərin bünövrəsinin silkələndiyi, dinsizlik tozunun bəndələri bürüdüyü bu günlərdə sən yerin və göyün qurucusu olan Allahı zikr edəsən. De: İxtiyar Sahibi nur buludları üzərində gəldi ki, Rəhman adının Nəsimi ilə məxluqatı diriltsin, aləmi birləşdirib bütün insanları səmadan Nazil olan bu Süfrənin başına toplasın. Məbada, Allahın sizə göndərdiyi nemətə qarşı nankorluq edəsiniz. Bu, Sizin üçün yanınızda olanlardan daha xeyirlidir, çünki yanınızda olanlar – ötəri, Allahın yanında olanlar isə əbədidir. Həqiqətən, o, istədiyi kimi hökm verəndir. Mərhəmətli Rəbbinizin yanından əfv nəsimləri əsməkdədir. Ona üz tutan kəslər günahlardan, bütün əzab və xəstəliklərdən təmizlənər. Xoş ona üz tutanların və vay ondan üz döndərənlərin halına!

Əgər sən qəlbinin qulağı ilə bütün şeylərə diqqət yetirsən, onlardan bu sözləri eşidərsən: «Əzəli Varlıq Əzəmətli Şərəfi ilə gəlmişdir». Bütün şeylər Rəbbinin tərifini söyləyir. Onlardan bəziləri Allahı tanıyır və Onu zikr edir; bəziləri isə Onu xatırlayır, amma tanımır. Biz aydın lövhədə belə əmr etmişik.

Ey hökmdar, Əbədiyyət dəryasının arxasındakı müqəddəs və bəyaz məkandan ucalan bu Turdakı yaşıl ağacdan şölələnən bu Odun nidasını eşit: «Həqiqətən, Məndən – Bağışlayan və Mərhəmətlidən başqa Allah yoxdur». Biz Müqəddəs Ruhla kömək etdiyimiz Kəsi[14] göndərdik ki, uca və şərəfli Rəbbinizin İradə üfüqündən parlayacaq bu Nur[15] barədə sizə xəbər versin. Artıq onun əlamətləri Qərbdə zahir olmuşdur. Allahın günlərin ən yaxşısı etdiyi və Rəhmanın göylərdə və yerdə olanlara nur saçdığı bu Gündə Ona üz tutun. Allaha xidmət etmək və onun Əmrinə kömək göstərmək üçün ayağa qalx. Həqiqətən, O sənə görünən və görünməz qoşunlarla kömək göstərəcək və səni günəşin nur saçdığı hər şeyin sultanı edəcəkdir. Çünki sənin Rəbbin hamıdan Qüdrətli və Qüvvətlidir.

Artıq Rəhmanın nəsimləri bütün məxluqatın üzərinə əsməkdədir. Xoş o kəsin halına ki, onların ətrini duydu və pak qəlblə onlara üz tutdu. Vücudunu Mənim Adımla, dilini Mənim zikrimlə, qəlbini Mənim məhəbbətimlə bəzə, çünki Mən – Uca və Qüdrətliyəm. Biz sənin üçün yalnız o şeyi istəyirik ki, o sənə malik olduqlarından və yer üzünün bütün xəzinələrindən daha xeyirlidir. Həqiqətən, sənin Rəbbin hər şeyi Bilən və hər şeydən Xəbərdardır. Mənim Adımla bəndələr arasında ayağa qalx və de: «Ey yer əhli! Üzünüzü sizə üz tutan Kəsə doğru çevirin. Həqiqətən, O sizin aranızda Allahın Üzü, sizin üçün Onun sübutu və Dəlilidir. O sizin yanınıza elə nişanələrlə gəlmişdir ki, alimlər onları anlamaqda acizdir». Turdakı ağac aləmin sinəsi üzərində deyir və Müqəddəs Ruh xalqlar arasında car çəkir: «Artıq insanların Məqsudu açıq-aşkar hökmranlıqla gəlmişdir».

Ey hökmdar, elm səmasının ulduzları töküldü, çünki onlar Mənim Əmrimin doğruluğunu özlərinin malik olduğu şeylərlə isbat etməyə çalışır və Allahı Mənim Adımla zikr edirdilər. Odur ki, Mən Öz Şərəfimlə onların yanına gələndə, onlar Məndən üz döndərdilər. Bil ki, onlar etibardan düşmüşlər. Bu, Ruhun[16] sizə xəbər verdiyi şeydir. O, haqq ilə gəldiyi zaman yəhudi alimləri ona etiraz etdilər və hətta elə işlər tutdular ki, Müqəddəs Ruh bunu görüb nalə çəkdi və Allaha yaxın kəslər göz yaşı tökdü.

De: Ey rahiblər tayfası! Kilsə və məbədlərdə guşənişin olmayın. Mənim icazəmlə onlardan çıxın, sonra da özünüzə və bəndələrə xeyir verən işlərlə məşğul olun. Qiyamət gününün Sahibi sizə belə əmr edir. Mənim məhəbbətimin qalasında guşənişin olun – əgər siz ariflərdənsinizsə, həqiqi guşənişinlik budur. Evdə guşənişin olan kəs əslində bir ölü kimidir. İnsan gərək bəndələrə faydalı olan əməllər nümayiş etdirsin. Meyvəsi olmayan kəslər yandırılmağa layiqdir. Rəbbiniz sizə belə nəsihət verir. Həqiqətən, O – Qüdrətli və Səxavətlidir. İzdivac edin ki, sizdən sonra kimsə yerinizi tutsun. Həqiqətən, Biz sizə xəyanəti qadağan etdik, etibarlı olmağı yox! Siz öz nəfsinizin qaydalarından yapışıb Allahın qaydalarını bir kənara atmaqmı istəyirsiniz?! Allahdan qorxun və cahillərdən olmayın. Əgər Mənim yerimdə Məni xatırlayan bir insan olmasaydı, Mənim adlarım və sifətlərim necə aşkara çıxardı?! Düşünün və o kəslərdən olmayın ki, pərdə arxasında qaldılar və yatanlardan oldular. Evlənməyən Kəs[17] xainlərin əli ilə törədilən işlərə görə məskən salmağa, yaxud başını qoyub yatmağa bir yer tapmadı. Onun müqəddəsliyi sizin bildiyiniz və özlüyünüzdə təsəvvür etdiyiniz şeylərlə əlaqədar deyildi, əksinə, Bizim yanımızda olanlara bağlı idi. Soruşun, bəlkə Onun yer üzündəki bütün insanların gümanlarından üstün olan məqamını anlaya bildiniz. Xoş bunu anlayanların halına!

Ey hökmdar! Biz sənin müharibə[18] etmək qərarınla əlaqədar Rusiya hökmdarının sualına cavab kimi dediyin sözləri eşitdik. Həqiqətən, sənin Rəbbin hər şey Bilən və hər şeydən Xəbərdardır. Sən demişdin: «Mən öz yatağımda yatarkən, zülm çəkib Qara dənizdə qərq olan bəndələrin fəryadı məni yuxudan oyatdı». Biz belə eşitdik və Rəbbin dediklərimə şahiddir. Şəhadət veririk ki, səni yuxudan oyadan onların fəryadı deyildi, sənin öz ehtiraslarının səsi idi; bununla Biz səni sınadıq və sənin qüsurunu tapdıq. Dediklərimin mənasını başa düş və anlayanlardan ol! Biz zahiri həyatda sənə bəxş etdiyimiz məqamı gözləyərək, sənə ağır söz demək istəmirik. Həqiqətən, Biz ədəbi seçmişik və onu Allaha yaxın kəslərin xasiyyəti etmişik. Bu, həqiqətən, böyüklü-kiçikli bütün insanlara yaraşan bir libasdır. Xoş o kəsin halına ki, onu öz vücudunun bəzəyi edər və vay o kəsin halına ki, bu böyük fəzldən məhrum olar. Əgər sən sözünün yiyəsi olsaydın, Qüdrət və Hikmət Sahibi tərəfindən sənə göndərilən zaman Allahın Kitabını bir kənara atmazdın. Bununla Biz səni sınadıq və sənin iddia etdiklərinə uyğun olmadığını gördük. Ayağa dur və itirdiklərini geri qaytar!

Tezliklə dünya və sənin malik olduqların fənaya uğrayar və hökmranlıq sənin və səndən əvvəlki əcdadlarının Rəbbi olan Allaha qalar. Sən işləri öz ehtiraslarının təhriki ilə görməməlisən. Bu Məzlumun naləsindən çəkin və Onu zalımların oxlarından qoru. Sənin etdiklərinə görə məmləkətinin işləri pozular və əməllərinin cəzası olaraq, hökmranlıq əlindən çıxar. O zaman sən özünün açıq-aşkar ziyana düşdüyünü görərsən. Əgər sən bu Əmrin köməyinə qalxmasan və bu doğru yolla Ruhun ardınca getməsən, sənə tabe olan tayfaları iğtişaşlar bürüyəcək. Sən öz qüdrətinəmi güvənirsən?! Canıma and olsun, əgər sən bu Möhkəm İpdən yapışmasan, o, çox davam etməyəcək və tezliklə zavala uğrayacaq. Biz görürük ki, arxadan səni zillət izləyir, sən isə qafillərdənsən. Odur ki, sən böyüklük məqamından ucalan sədanı eşitməli, malik olduqlarını bir kənara atmalı və deməlisən: «Mən burdayam, ey göylərdə və yerdə olanların Allahı!»

Ey hökmdar! İraq torpağında olduğumuz zaman fəraq saatı yetişdi. Biz islam hökmdarının[19] əmrinə əsasən, onun yanına üz tutduq. Onun yanına gələn kimi nifaq əhli başımıza elə işlər gətirdi ki, yazmaqla qurtarmaz. Behişt sakinləri və müqəddəs məkanların əhli bunu görüb nalə çəkdi, lakin insanlar qalın pərdə arxasında qaldılar.

Sonra Biz deyirik: «Bizim vəziyyətimiz günbəgün, hətta saatbasaat ağırlaşdı; axırı Bizi məhbəsdən çıxarıb aşkar bir zülmlə Böyük Zindana saldılar. Əgər kimsə: «Bunlar hansı günaha görə həbs olunublar? – deyə soruşurdusa, onlar deyirdilər: «Bunlar yeni din gətirmək istəyirlər». Əgər siz köhnə dinə üstünlük verirsinizsə, onda Tövratda və İncildə buyurulanları niyə tərk etdiniz? Bunu aydınlaşdırın, ey insanlar! And olsun canıma, bu gün sizin qaçıb gizlənəcəyiniz bir yer yoxdur! Əgər Mənim təqsirim Məndən əvvəl Allahın Rəsulu Məhəmmədin, Ondan əvvəl Ruhun (İsanın), Ondan əvvəl isə Kəlimin (Musanın) etdiyidirsə və əgər Mənim günahım Allah kəlamını ucaltmaq, Onun əmrini izhar etməkdirsə, o zaman Mən – günahkarların birincisiyəm. Və Mən bu günahı göylərin və yerin səltənətinə dəyişmərəm».

Sonra Biz deyirik: «Bəla nə qədər artdısa, Bəhanın Allaha və onun Əmrinə məhəbbəti də bir o qədər artdı; belə ki, qafillərin qoşunlarının Mənim başıma gətirdikləri Mənə mane ola bilmədi. Əgər onlar Məni torpaq altında basdırsalar da, Məni buludlar üzərində əyləşib Qüdrətli və Qadir Allahı çağıran halda görəcəklər. Mən özümü Allahı yolunda fəda etdim, Onun məhəbbətini və razılığını qazanmaq üçün bəlalara can atdım. İndi Mənim içərisində olduğum və dünyada heç kəsin dözə bilməyəcəyi bəlalar buna şahiddir. Mənim hər bir tüküm Turdakı Ağacın dediyini söyləyir və Mənim hər bir damarım Allahı çağıraraq, deyir: «Kaş mən aləmin dirçəlişi və onda olanların birliyi naminə Sənin yolunda tikə-tikə olaydım!» Hər şeyi Bilən və hər şeydən Xəbərdar olan Allah tərəfindən əmr belə müəyyən olunmuşdur.

Bil ki, təbəələr sizin aranızda Allahın əmanətləridir. Özünüzü necə qoruyursunuzsa, onları da eləcə qoruyun. Ehtiyatlı olun ki, qurdları qoyunlara çoban etməyəsiniz, lövğalıq və təkəbbür sizin fəqir-füqəraya diqqət yetirməyinizə mane olmasın. Mənim Adımla təmənnasızlıq üfüqündən parla, sonra da Qüdrətli və Qadir Rəbbinin əmrinə uyğun olaraq, üzünü Səltənətə doğru tut!»

Sonra Biz dedik: «Məmləkətin bədənini Mənim adımın bəzəyi ilə zinətləndir və Mənim Əmrimin təbliği üçün ayağa qalx. Bu, sənə malik olduqlarından daha xeyirlidir. Allah bunun sayəsində hökmdarlar arasında sənin adını ucaldar. Həqiqətən, O hər şeyə qadirdir. İnsanlar arasında Allahın adı və qüdrəti ilə gəz ki, səndən aləm əhlinə Onun əlamətləri görünsün».

Sonra Biz dedik: «De: Ey insanlar, özünüzü Rəhmana mənsub etdiyiniz halda Şeytanın törətdiklərini törətmək sizə yaraşarmı?! And olsun sübhanın Camalına ki, yox! Əgər ariflərdənsinizsə, bunu bilin. Qəlblərinizi dünya sevgisindən, dillərinizi iftiradan, əzalarınızı isə sizin Qüdrətli və Tərifəlayiq Allaha yaxınlaşmağınıza mane olan şeylərdən təmizləyin. De: Dünya sizin Vəhy Məşriqindən üz döndərməyinizə və sizə faydası olmayan şeylərə üz tutmağınıza səbəb olur. Həqiqətən, bu gün sizin Allaha tərəf üz tutmağınıza mane olan şey əslində dünyadır. Ondan uzaqlaşın və Böyük Mənzərəyə – bu parlaq və nurlu məkana yaxınlaşın. Ey insanlar, qan tökməyin və heç kəsi haqsız mühakimə etməyin. Hər şeyi Bilən və hər şeydən Xəbərdar olan Allah tərəfindən sizə belə əmr olunur. Yer üzündə onun islah olunmasından sonra fitnə-fəsad törədənlər Kitabda müəyyən edilmiş hədləri aşan kəslərdir. Həddini aşanların yeri isə əzablı olacaqdır».

Sonra Biz dedik: «İnsanların malına xəyanət etməyin. Yer üzündə etibarlı olun və kasıbları Allahın öz fəzli sayəsində sizə bəxş etdiyi şeylərdən məhrum etməyin. Həqiqətən, O sizə malik olduqlarınızdan ikiqat artığını əta edəcəkdir. O, doğrudan da, Səxavətli və Kəramətlidir.

Ey Bəha əhli! Qəlb şəhərlərini hikmət və söz qılıncları ilə fəth edin. Öz ehtiraslarının təhriki ilə münaqişə edən kəslər açıq-aşkar pərdə arxasında qalanlardır. De: Hikmət qılıncı yaydan hərarətli, dəmir qılıncdan itidir – əgər ariflərdənsinizsə, bunu bilin. Mənim adım və qüdrətimlə onu sıyırın, sonra da onun vasitəsilə öz ehtiraslarının qalasına sığınmış kəslərin könül şəhərlərini fəth edin. Əbha Qələmi sizə belə əmr edir, halbuki O qafillərin qılıncları altda oturub. Əgər başqasının günahından xəbər tutsanız, onu gizlədin ki, Allah da sizin günahınızı gizlətsin. Həqiqətən, O – Gizlədən və böyük fəzl Sahibidir. Ey varlılar tayfası! Bir yoxsul gördükdə, onun qarşısında təkəbbür etməyin. Nədən yarandığınız üzərində düşünün. Sizin hamınız bulanıq sudan yaranmısınız».

Daha sonra Biz dedik: «Dünyaya bir insan bədəni kimi baxın. Onu xəstəliklər bürümüşdür və onun sağalması onda olanların birliyindən asılıdır. Bizim qoyduğumuz yola toplaşın və ixtilaf doğuran yollarla getməyin. Dünya və onun əhalisinin halı barədə düşün. O kəs ki, aləm Ondan ötrü xəlq olunmuşdur, qafillərin əli ilə törədilən işlər nəticəsində ən bərbad bir diyarda[20] məhbəsə salınmışdır. Və O, məhbəs üfüqündən insanları Ulu və Böyük Allahın dan yerinə doğru səsləyir. Sən malik olduğun sərvətlərin faniliyini bilə-bilə onlarlamı öyünürsən?! Yoxsa yer üzünün bir qarışına hakim olmağınamı sevinirsən?! Halbuki Bəha əhlinin nəzərində bütün bunların bir ölü qarışqanın gözünün qarası qədər də dəyəri yoxdur. Onları dünya əhlinin ixtiyarına burax, sonra da üzünü aləmin Məqsuduna doğru tut. Hanı özünə güvənənlər və onların sarayları?! Onların qəbrlərinə baxıb ibrət götür, çünki Biz onları baxanlar üçün bir ibrət etmişik. Əgər Vəhy ətirləri səni tutsa, sən mülkdən qaçıb Mələkuta üz tatarsan və malik olduqlarını bu kəramətli Mənzərəyə yaxınlaşmaqdan ötrü qurban verərsən».

Biz əmr etdik ki, Həzrət Ruhun (İsanın) tərəfdarlarından biri bu Lövhəni göndərsin. Və o, Bizə bildirdi ki, Lövhəni və onun tərcüməsini göndərib. Elm – Qüdrətli və hər şeyi Bilən Allaha məxsusdur.

«Surətül - Heykəl»in bir hissəsi Rusiya imperatoru həzrətlərinə – Uca və Mübarək Allah ona yardımçı olsun! – ünvanlanmış lövhədir: «Ey Rus hökmdarı! Hökmran və Müqəddəs Allahın nidasını eşit və üzünü cənnətə doğru çevir – o məkana ki, orada Səma Sakinləri arasında ən Gözəl adlarla, xilqət aləmində isə nurlu və şərəfli Allahın adı ilə tanınan Kəs qərar tutmuşdur. Ayıq ol ki, heç bir şey sənin Rəhmli və Mərhəmətli Rəbbinə üz tutmağına mane olmasın. Həqiqətən, Biz sənin gizli söhbətdə öz Mövlana dediklərini eşitdik. Buna görə də Mənim inayətimin ətri yayıldı və mərhəmətimin dənizi dalğalandı. Və Biz sənə haqq ilə cavab verdik. Həqiqətən, sənin Rəbbin hər şeyi Bilən və Hikmət Sahibidir! Mən «Ta» zindanında zəncirlər və qandallar altında olarkən, sənin səfirlərindən biri Mənə kömək göstərdi. Bununla da Allah sənin üçün elə bir məqam yazdı ki, Ondan başqa heç kəsin elmi o məqamı dərk edə bilməz. Ayıq ol ki, bu məqamı dəyişdirməyəsən».

Sonra Biz dedik: «Budur Ata gəldi və Oğul (İsa Məsih) müqəddəs vadidə deyir: mən burdayam, ey mənim Allahım, mən burdayam!» Tur dağı Evin ətrafına fırlanır və Ağac ən uca səslə nida edir: «Budur, Mərhəmət Sahibi buludlar üzərində gəldi! Xoş Ona yaxınlaşanların və vay Ondan uzaqda qalanların halına!»

Bu qəti Əmri yaymaq üçün insanlar arasında ayağa qalx, sonra da xalqları Qüdrətli və Böyük Allaha doğru dəvət et! O kəslərdən olma ki, Allahı Onun adlarından biri ilə çağırır, Adlar Sahibi gəldikdə isə Ona qarşı küfr edir, Ondan üz döndərir və axırda aşkar bir zülmlə Onun əleyhinə fitva verirlər. Bax, sonra da o günləri xatırla ki, Ruh (İsa) gəlmiş və Hirod Onun əleyhinə hökm çıxarmışdı. O zaman Allah qeyb qoşunları ilə Ruha kömək etmiş və haqq ilə Onu qorumuşdu. Və Öz vədinə uyğun olaraq, Onu başqa bir torpağa göndərmişdi. Həqiqətən, O istədiyi kimi hökm verəndir. Doğrudan da, sənin Rəbbin istədiyi kəsi qoruyar – istər o, dənizin ortasında olsun, istər əjdəhanın ağzında, istərsə də zalımların qılıncı altda!»

Sonra Biz dedik: «Bir daha Mənim məhbəsimdən ucalan sədamı eşit ki, cəlalımın məzhərlərindən camalımın başına nələr gəldiyindən xəbər tutasan və qüdrətimlə yanaşı nə qədər səbrim, qüvvətimlə yanaşı nə qədər dözümüm olduğunu biləsən. Canıma and olsun, əgər sən Qələmimdən nazil olanları anlasan, Əmrimin xəzinələrindən, adlarımın dənizlərindəki sirr gövhərlərimdən və sözlərimin mənalarından agah olsan, Allahın şərəfli və uca Səltənətinə çatmaq şövqü ilə özünü Allahın yolunda fəda edərsən. Bil, Mənim cismim düşmənlərin qılıncı altda və bədənim saysız-hesabsız bəlalar içində olsa da, ruhum elə bir şadlıq içərisindədir ki, insanların heç bir sevinci onunla müqayisəyə gəlməz!»

Həmçinin kraliça həzrətlərinə[21] – uca və mübarək Allah ona yardımçı olsun! – ünvanlanmış lövhədən bəzi ayələri xatırladırıq. Məqsədimiz budur ki, bəlkə Vəhyin ətri cənabınızı tuta və siz Allah xatirinə Əmrə xidmət etməyə başlayasınız, hökmdarlara – Allah onlara uğur bəxş etsin! – ünvanlanmış Lövhələrdən hansı onlara çatmayıbsa, çatdırasınız. Bu, böyük bir iş və böyük bir xidmətdir. O torpaqda məşhur alimlər çoxdur, o cümlədən bir çox seyidlər vardır ki, öz böyüklüyü və yüksək məqamı ilə şöhrət tapmışlar. Onlarla məşvərət edin və Uca Qələmdən nazil olanları onlara göstərin ki, bəlkə onlar aləmin islahına və insanların qəlbini təmizlənməsinə kömək göstərələr, ürəklərdə yığılıb gizli qalan kin və ədavət atəşini ilahi nəsihətlər Kövsərinin suyu ilə söndürələr. Bu işdə uğuru Haqdan diləyirik. Və bu, Onun üçün çətin deyildir.

«Ey Londondakı kraliça! Kainatın sahibi olan Rəbbinin ilahi Sidrədən ucalan nidasını eşit: «Məndən – Qüdrət və Hikmət Sahibindən başqa Allah yoxdur!» Yer üzündə olanları burax və məmləkətinin başını cəlallı Rəbbinin zikr çələngi ilə bəzə. Həqiqətən, O, aləmə Özünün ən böyük şərəfi ilə gəldi və İncildə xatırlananlar həyata keçdi. Şam torpağı² xilqətin sahibi olan Rəbbinin qədəmləri ilə şərəfləndi və vüsal şərabının xumarı Cənubu və Şimalı bürüdü. Xoş o kəsin halına ki, Rəhmanın ətrini duydu və bu nurlu səhərdə Camalın Məşriqinə üz tutdu. Budur, Məscidül-Əksa Əbha Rəbbinin nəsimlərindən həyacana gəldi. Bətha³ Uca və Ulu Allahın nidasından titrədi. Onların hər bir daşı bu əzəmətli Adla Rəbbi zikr etdi.»

Sonra Biz dedik: «Biz sənə Allah xatirinə xəbərdarlıq edirik və istəyirik ki, sənin adın yerin və göyün xaliqi olan Rəbbinin zikri ilə ucalsın. Həqiqətən, O, dediklərimə şahiddir. Bizə xəbər çatıb ki, sən qul və kəniz alverini qadağan etmisən. Bu, Allahın bu ecazkar Zühurda hökm etdiyinə uyğundur. Allah bunun mükafatını sənə yazacaqdır. Həqiqətən, O, yaxşı işlər görən qadın və kişilərin əcrini verəcəkdir; bir şərtlə ki, sən hər şeyi Bilən və hər şeydən xəbərdar olan Allah tərəfindən sənə göndərilənə tabe olasan. Ayələri nazil edən Kəs tərəfindən aydın göstərişlər gəldikdən sonra üz çevirib təkəbbür göstərən şəxsin isə Allah əməlini hədər edəcəkdir. Həqiqətən, O, hər şeyə qadirdir. Əməllər Allaha üz tutulduqdan sonra qəbul olunacaqdır. Haqqdan üz döndərən kəs xilqət içərisində ən qalın pərdə arxasında qalandır. Qüdrətli və Qadir Allah tərəfindən belə müəyyən edilmişdir.

Biz həm də eşitmişik ki, sən məşvərət səlahiyyətini xalq nümayəndələrinin ixtiyarına vermisən. Sən yaxşı iş görmüsən, çünki bununla işlərin bünövrəsi möhkəmlənər və sənin kölgəndə olan bütün yüksək və aşağı rütbəli insanların qəlbi rahatlıq tapar. Lakin onlar bəndələrin etimadını doğrultmalı və özlərinə bütün yer üzündə olanların vəkilləri kimi baxmalıdırlar. Tədbir və Hikmət Sahibi tərəfindən göndərilmiş bu Lövhədə onlara verilən nəsihət belədir. Və hər bir kəs Məclisə üz tutduğu zaman qoy nəzərlərini Uca Üfüqə doğru çevirsin və desin: «Ey mənim Allahım, Səni and verirəm şərəfli Adına, Sənin bəndələrinin işlərini düzəltməkdə və Sənin şəhərlərini abad etməkdə mənə yardımçı ol! Həqiqətən, Sən hər şeyə qadirsən!» Xoş o kəsin halına ki, Məclisə Allah xatirinə daxil olar və insanlar arasında tam ədalətlə hökm verər. Bil ki, o kəs səadətə çatanlardandır.

Ey burada və başqa diyarlarda olan Məclis üzvləri! Əgər siz ariflərdənsinizsə, dünyanı və onun halını yaxşılaşdıran işlər barədə tədbir tökün və danışın. Baxın, dünya insan bədəninə bənzəyir: o, sağlam və kamil şəkildə xəlq olunub, amma müxtəlif və çeşidli səbəblərdən onu xəstəliklər bürüyüb. Onun halı bir gün də yaxşılaşmayıb, əksinə, xəstəliyi daha da ağırlaşıb, çünki o öz nəfslərinin atına minərək sərgərdən qalan bacarıqsız həkimlərin ixtiyarında olub – yalnız aləmlərin Rəbbi olan Allahın istədiyi kəslərdən başqa! Və əgər müəyyən bir əsrdə onun əzalarından biri mahir həkimin sayəsində yaxşılaşıbsa da, digər əzaları əvvəlki halda qalıb. Beləcə hər şeyi Bilən və hər şeydən Xəbərdar olan Allah sizi agah edir. Bu gün Biz onun təkəbbür şərabından məst olmuş adamların əli altında olduğunu görürük ki, onlar nəinki bu ecazkar və əzamətli Əmri, hətta öz xeyirlərini də anlamırlar».

Sonra Biz dedik: «Dünyanın sağalması üçün Allahın təyin etdiyi ən böyük dərman və ən mükəmməl vasitə yer üzündəki insanların bir Əmrdə və bir şəriətdə birləşməsidir. Bu isə yalnız və yalnız mahir, kamil və Allahdan yardım alan təbibin sayəsində mümkün ola bilər. Canıma and olsun, həqiqət budur və bundan başqa hər şey açıq-aşkar azğınlıqdan savayı bir şey deyildir. Hər dəfə ən Böyük Vasitə gələndə və Əzəl Məşriqindən Nur parlayanda, bacarıqsız həkimlər Ona mane olmuş və Onunla aləmin arasını bulud kimi kəsmişlər. Buna görə də onun xəstəliyi sağalmamış və o, indiyə qədər öz xəstəliyində qalmışdır. Onlar onu qorumağa və sağaltmağa qadir olmamışlar və bacarıqsız həkimlərin əli ilə törədilənlər insanlar arasında Qüdrətin Məzhəri olan Kəsə istədiyini həyata keçirməyə imkan verməmişdir.

Bu günlərə nəzər salın: Əzəli Camal ən Böyük Adla aləmi dirçəltmək və insanları birləşdirmək üçün gəldi. Onlar isə iti qılınclarla Onun əleyhinə qalxıb elə işlər tutdular ki, Ruhül-əmin[22] bunu görüb göz yaşı tökdü. İş o yerə çatdı ki, Onu ən xaraba bir şəhərdə[23] məhbus etdilər və möminlərin əlini Onun ətəyindən kəsdilər. Onlara: «Aləmi islah edən Kəs gəlmişdir» - deyiləndə. Onlar söylədilər: «Bu, bir həqiqətdir ki, O, fitnə-fəsad törədənlərdəndir». Halbuki onlar Onunla ünsiyyətdə olmamışdılar və görmüşdülər ki, O, bircə an da Özünü qorumağa çalışmır. O hər zaman azğınların əlində olmuşdur. Bir dəfə Onu həbs etmiş, digər dəfə ölkədən çıxarmış, başqa bir dəfə isə bu şəhərdən o şəhərə sürgün etmişlər. Onlar Bizə qarşı belə hökm vermişlər və Allah dediklərimdən xəbərdardır».

Fitnə-fəsad barəsindəki bu ittiham həmən ittihamdır ki, bundan əvvəl Fironlar Həzrət Kəlimullaha[24] qarşı irəli sürmüşlər. Rəhmanın Quranda nazil etdiyini oxu. Uca və Mübarək Allah buyurur: «Həqiqətən, Biz Musanı ayələrimizlə və açıq-aşkar bir üstünlüklə Fironun, Hamanın və Qarunun yanına göndərdik. Onlar isə dedilər: «Bu sehrbazdır, yalançıdır». O onların yanına dərgahımızdan haqq ilə gəldikdə, onlar dedilər: «Onunla birlikdə iman gətirənlərin oğlanlarını öldürün, qadınlarını isə diri saxlayın». Amma kafirlərin hiyləsi yalnız boşa çıxar. Firon dedi: «Qoyun mən Musanı öldürüm, qoy o da Rəbbini köməyə çağırsın. Doğrusu, mən onun sizin dininizi dəyişdirəcəyindən və yer üzündə fitnə-fəsad törədəcəyindən qorxuram». Musa dedi: «Mən Qiyamət Gününə inanmayan hər bir təkəbbür sahibindən mənim Rəbbim və sizin Rəbbiniz olan Allaha pənah aparıram».

Həmişə aləmi islah edən Kəsi fitnəkar bilmişlər və Onun barəsində hamının eşitdiyi sözləri söyləmişlər. Hər dəfə Zühur Günəşi İlahi İradə səmasının üfüqündən parlayanda, bəziləri inkara, bəziləri etiraza, bir çoxları da iftiralara əl atmışlar və bəndələri Xilqət Sahibinin inayət çayından məhrum etmişlər. Necə ki, indi bu Məzlumu görməyən və Onunla ünsiyyətdə olmayan kəslər Onun barəsində cənabınızın eşitdiyi sözləri söyləmişlər və söyləyirlər. Deyin: «Ey insanlar! Bəyan Günəşi fəzl səmasının üfüqündən parlayır və Turda Danışanın Zühur nuru dinlərin qarşısında işıq saçır. Ürəyinizi, qəlbinizi, qulağınızı və gözünüzü Rəhmanın Bəyan Kövsəri ilə təmizləyib paklaşdırın, sonra da diqqət yetirin. And olsun Allaha, bütün şeylərdən: «Budur, Haqq gəlmişdir!» - nidasını eşidərsiniz. Xoş insaflı olanların və Ona üz tutanların halına! [25]

Mübarək Sidrə[26] haqqında deyilən sözlərin yalan olduğuna hər bir bəsirətli alim və xəbərdar arif şəhadət verər. Şübhəsiz, cənabınız Həzrət Kəlim (Musa) barədə nazil olmuş ayələri görmüş və oxumuşdur. Uca və Mübarək Allah buyurur: [Firon] dedi: «Biz səni körpə uşaqkən yanımıza alıb böyütmədikmi? Sən illərcə yanımızda qalmadınmı? Axırda sən elədiyini elədin. Sən nankorun birisən!» [Musa] dedi: «Mən onu edərkən cahillərdən idim. Buna görə də sizdən qorxub qaçdım. Sonra Rəbbim mənə hikmət verdi və məni öz elçilərindən biri etdi».[27] Başqa bir məqamda isə Uca və Mübarək Allah buyurur: «[Musa] əhalidən xəbərsiz şəhərə daxil oldu. Orada iki nəfərin vuruşduğunu gördü. Onlardan biri öz adamlarından, digəri isə düşmənlərindən idi. [Musanın] adamlarından olan kəs düşməninə qarşı (mübarizədə) Ondan kömək istədi. Musa onu vurub öldürdü və dedi: «Bu, Şeytanın əməlidir. Həqiqətən, o, (insanı yolundan) azdıran açıq-aşkar bir düşməndir». (Sonra) dedi: «Ey Rəbbim! Şübhəsiz ki, Mən özüm-özümə zülm etdim. Buna görə məni bağışla!» Allah onu bağışladı. Həqiqətən, O – Bağışlayan və Rəhmlidir. (Musa) dedi: «Ey Rəbbim! Mənə bəxş etdiyin nemətə görə mən əsla günahkarlara arxa olmayacağam». (Musa) qorxaraq, o şəhərdə səhəri nigarancılıq içində qarşıladı. Bir də nə görsə yaxşıdır: dünən ondan imdad diləyən kəs fəryad çəkib yenə onu köməyə çağırır. Musa ona dedi: «Sən doğrudan da, açıq-aşkar bir azğınsan!» (Musa) onların hər ikisinin düşməni olan kəsi yaxalamaq istədikdə, o, dedi: «Ey Musa! Sən dünən birini öldürdüyün kimi məni də öldürməkmi istəyirsən?! Sən yer üzündə yalnız bir zülmkar olmaq istəyirsən və (yer üzünü) islah edənlərdən olmaq istəmirsən[28]. İndi pak və təmiz qulaq və göz sahibi olmaq lazımdır ki, ədalət və insafa üz tutasan. Həzrət Kəlim (Musa) həm öz zülm və azğınlığını etiraf etdi, həm də qorxub qaldığını və asi olduğunu. Və Allahdan – Onun cəlalı daha da artsın! – bağışlanmasını diləyib bu şərəfə nail oldu.

Ey Şeyx! Haqq – Onun cəlalı daha da artsın! - hər dəfə Öz Məzhərləri vasitəsilə zühur edib, «O, nə istəyirsə edir və necə istəyirsə hökm verir» bayrağı ilə gəlib. Heç bir kəs bu zaman «necə və nə üçün» deməməlidir. Kim deyibsə, əslində Rəblər Rəbbi olan Allahdan üz döndərib. Zühur günlərində belə işlər baş verib və mövcud olub. Bu Məzlum barəsində də elə şeylər deyiblər ki, Allaha yaxın və sadiq olan kəslər onların yalan olduğuna şəhadət vermişlər və verirlər. And olsun Allaha, bu ətək həmişə təmiz olmuş və olmaqdadır, hərçənd indi bəziləri onu nalayiq və yalan iftiralarla bulaşdırmaq istəyirlər. Lakin Allah bilir, onlar isə bilmirlər. Onlar Allahın qüdrət və qüvvəti sayəsində dünyanın bütün firqələri qarşısında ayağa qalxıb hamını Uca Üfüqə doğru çağıran Kəsi inkar etmişlər. Və o kəslərə üz tutmuşlar ki, onlar daim pərdə və örtük arxasında qalmış və özlərini qorumaqla məşğul olmuşlar. İndi də bir çoxları yalan və iftira söyləməklə məşğuldurlar və onların ürəklərə və könüllərə şübhə salmaqdan özgə məqsədləri olmamışdır və yoxdur. Kim Böyük Şəhərdən[29] bu torpağa üz tutursa, dərhal teleqrafla xəbər verirlər ki, o, müəyyən məbləğdə pul oğurlayaraq, Akkaya gedib. Alim, kamil və fazil bir şəxs ömrünün sonlarında Müqəddəs Torpağa üz tutub ki, guşənişin olsun. Amma onun barəsində elə sözlər yazıblar ki, Allaha yaxın və sadiq olan kəslərin naləsi ucalıb.

Mərhum Həzrət Müşirüd-dövlə Mirzə Hüseyn xan – Allah onu bağışlasın! – bu Məzlumu tanıyırdı və şübhəsiz, bu Məzlumun Astanaya[30] gəlişinin təfsilatı, Onun sözləri və əməlləri barədə dövlət xadimlərinə məlumat vermişdi. Gəlişimizin ilk günü dövlətin mehmandarı[31] Bizi qarşılayıb ona tapşırılmış yerə apardı. Həqiqətən də, dövlət tərəfindən bu Məzluma hədsiz məhəbbət və inayət göstərildi. Ertəsi gün şahzadə Şücaüd-dövlə və Mirzə Səfa səlahiyyətli vəzir mərhum Müşrüd-dövlənin nümayəndəsi kimi Bizim yanımıza təşrif gətirdilər. Həmçinin uca dövlətin bəzi nazirləri, o cümlədən, mərhum Kamal Paşa və bir çox başqaları Bizim görüşümüzə gəldilər. Bu Məzlum Allaha təvəkkül edərək, heç bir ehtiyacını və mətləbini bildirmədən dörd ay o torpaqda qaldı. Onun əməlləri hamıya məlum və aydın idi. Bunu kinli yalançılardan başqa heç kəs inkar edə bilməz. Allahı tanıyan kəs Ondan başqasını tanımaz. Biz bu cür işləri xatırlamağı xoşlamamışıq və xoşlamırıq.

İranın bir çox böyük adamları nə vaxt o şəhərə (İstambula) gəliblərsə, qapılar ağzını kəsdirib pul və ənam almaq üçün əllərindən gələni etmişlər. Bu Məzlum isə əgər İranın şərəfini yüksəltməmişdirsə də, onun alçalmasına səbəb olan işlər də tutmamışdır. Mərhum Həzrətin (Müşirüd-dövlənin) bu əməli onun bu Məzlumun dostu olmasından deyil, hikmətin tələbindən və gizli olaraq nəzərdə tutduğu xidmət istəyindən irəli gəlmişdir. Mən şəhadət verirəm ki, o, dövlətə xidmətində sədaqətli idi, xəyanət onun yanına yol tapa bilməzdi. Bu məzlumların Böyük Məhbəsə (Akkaya) gəlişinin səbəbkarı da o olmuşdur. Lakin o öz əməllərində səmimi olduğu üçün yaxşılıqla xatırlanmağa layiqdir. Bu Məzlumun istəyi və məqsədi həmişə dövlətin və millətin yüksəlişi və tərəqqisi olmuşdur, Öz Məqamının yüksəlişi yox! İndi bəziləri bir çoxlarını da başına toplayıb bu Məzlumu hörmətdən salmağa çalışırlar. Lakin bu Məzlum uca və Mübarək Allahdan diləyir ki, onların Ona doğru qayıtmasına köməklik göstərsin, onları itirdiklərini geri qaytarmağa və Onun mərhəmət qapısında tövbə etməyə müvəffəq eyləsin. Həqiqətən, O – Bağışlayan və Mərhəmətlidir.

Ey Şeyx! İllər boyunca qoruyub bəslədiyim və gecə-gündüz üzümün qarşısında xidmət göstərən şəxsin[32] başıma gətirdiklərinə görə, həqiqətən, Qələmim Mənim halıma ağlayır və Lövhəm göz yaşı tökür. İş o yerə çatdı ki, xidmətçilərimdən Seyyid Məhəmməd adlı birisi onu yoldan çıxardı. Bağdaddan Mənimlə birlikdə mühacirət edib bu Böyük Məhbəsə gəlişimə qədər yanımda olan mömin bəndələrim buna şəhadət verər. Onlar Mənim başıma elə işlər gətirdilər ki, buna görə bütün alimlər fəryad etdi, bütün ariflər nalə çəkdi və insaf əhli göz yaşı tökdü.

Allahdan diləyimiz budur ki, qafilləri ədalətə və insafa doğru yönəltsin və onlara bilmədiklərini anlatsın. Həqiqətən, O – Fəzl və Kəramət Sahibidir. Ya Rəbb, bəndələrini Öz fəzl qapından məhrum etmə və onları Öz yaxınlığının büsatından qovma! Onlara cəlal nurlarını duymaqda və mövhumat və xəyal pərdələrini yırtmaqda köməklik göstər! Həqiqətən, Sən – Ehtiyacsız və Ucasan! Səndən – qüdrət və Fəzilət sahibindən başqa Allah yoxdur.

And olsun yəqinlik səmasının üfüqündən parlayan Dəlil Günəşinə! Bu Məzlum gecə-gündüz insanların qəlbini paklaşdırmaqla məşğul olub ki, bilik nuru nadanlıq zülmətinə qalib gəlsin.

Ey Şeyx! Dəfələrlə deyilib və yenə də deyilir. Biz qırx il ərzində Allahın inayəti və Rəbbin hər şeyə nüfuz edən güclü iradəsi sayəsində Sultan həzrətlərinə – Allah ona yardımçı olsun! – kömək etmişik. Bu kömək ədalət və insaf sahiblərinə bəlli və aydındır. Bunu həddini aşmış günahkarlardan və şübhə edən kinlilərdən savayı heç kəs inkar etməz. Ən qəribəsi odur ki, dövlətin vəzirləri və millətin etimad göstərdiyi şəxslər indiyə qədər bu açıq-aşkar xidmətə diqqət yetirməyiblər, yaxud bunu görüb hansı səbəbdənsə qeyd etməyiblər. Bu qırx ildən əvvəl hər il bəndələr arasında mücadilə və münaqişələr baş verirdi. Sonra hikmət və bəyan, nəsihət və irfan qoşunları sayəsində onların hamısı səbrin möhkəm ipindən tutdular və dözümün nurlu ətəyindən yapışdılar. Belə ki, bu məzlum camaatın başına gətirilənlərə dözdülər və hər şeyi Allahın ixtiyarına buraxdılar. Baxmayaraq ki, Mazandaranda və Rəştdə bir çoxlarına ən ağır işgəncələrlə əzab verdilər. O cümlədən, sözün həqiqi mənasında təslim səmasının üfüqündən parlayan bir nur olan həzrət Hacı Nəsiri öldürdükdən sonra gözünü çıxartdılar və burnunu kəsdilər. Zülm elə bir yerə çatdı ki, xarici ölkələrin əhalisi buna hönkürüb ağladı, ətraf məmləkətlər gizlicə qadınlara və uşaqlara yardım göstərdilər.

Ey Şeyx! Qələm baş verənləri xatırlamağa utanır. «Sad» torpağında[33] zülm tonqalı elə alovlandı ki, hər bir insaflı adam nalə çəkdi. Canına and olsun, elm və irfan şəhərlərindən elə nalə və fəryad ucaldı ki, iman və təqva əhlinin ciyəri yandı. İki parlaq nur olan iki Həsən o torpaqda tərəddüd etmədən canlarını fəda etdilər. Dövlət, sərvət və izzət onlara mane ola bilmədi. Onların başına nələr gəldiyini Allah bilir və insanların əksəriyyəti bilmir. Onlardan əvvəl cənab Kazım və yanında olanlar, sonra isə Həzrət Əşrəf hamılıqla şəhidlik şərbətini böyük şövq və iştiyaqla içdilər və Ulu Rəfiqə qovuşdular. Həmçinin Sərdar Əziz xanın vaxtında Allahı tanıyan cənab Mirzə Mustafanı və yanında olanları tutub Ulu Rəfiqə və nurlu Üfüqə doğru göndərdilər. Xülasə, hər bir şəhərdə zülmün əlamətləri aşkar və aydın idi. Elə bir zülmün ki, onun tayı-bərabəri olmayıb. Bununla belə heç kəs müdafiəyə qalxmadı. Həzrət Sultana ünvanlanmış Lövhəni aparan Həzrət Bədi barədə düşün, gör o, necə can verdi. Təmənnasızlıq cıdırında at çapan o şəxs ömrünün qiymətli çələngini Yeganə Yarın ayaqları altına atdı.

Ey Şeyx! Əgər bu işlər inkar ediləcəksə, onda hansı iş etiraf olunmağa layiqdir?! Allah xatirinə danış və susanlardan olma. Həzrət Nəcəfəlini tutdular və o, hədsiz şövq və cazibə ilə şəhidlik məqamına tələsdi. O zaman bu sözləri söylədi: «Biz Bəhanı və qan bahasını tapdıq». Bunu deyib canını tapşırdı. Molla Əlicanın uca könlünün üfüqündən parlayan təmmannasızlıq nurunun işığına nəzər salın. Ulu Kəlamın ətri və Uca Qələmin qüdrəti onu elə cəzb etmişdi ki, şəhidlik meydanı ilə eyş-işrət eyvanının onun üçün fərqi yox idi, əksinə, birincisi daha üstün idi. Cənab Əbabəsir və Seyyid Əşrəf Zəncani barədə düşünün. Əşrəfin anasını gətirdilər ki, oğluna nəsihət versin. Lakin anası onu böyük şəhidlik şərəfinə nail olmağa təşviq etdi.

Ey Şeyx! Bu camaat adlar körfəzindən keçib və təmənnasızlıq dəryasının sahilində çadır qurub. Onlar çəkinmədən yüz min canı fəda edərlər, amma düşmənlərin istəyincə danışmazlar. Onlar Allahın istəyindən yapışıblar və insanların malik olduqlarından qurtulublar. Onlar başlarını verdilər, amma nalayiq bir söz demədilər. Düşünün, sanki onlar təmənnasızlıq dəryasından su içiblər – dünya həyatı onların Allah yolunda şəhid olmasına mane ola bilmədi.

Mazandaranda Allah bəndələrindən bir çoxunu qırdılar. Hakim uydurmalar əsasında bir çoxlarının malını müsadirə etdi. O cümlədən, bildirdi ki, onlar silah toplayıblar. Amma yoxlama zamanı bir tüfəngdən başqa bir şey tapılmadı. Sübhanallah! Bu cammatın silaha ehtiyacı yoxdur, çünki onlar aləmi islah etmək üçün çalışırlar. Onların qoşunu gözəl əməllər, silahı xoş xasiyyətlər, sərkərdəsi isə Allahdan çəkinməkdir. Xoş insaf edənin halına! And olsun Allaha, bu camaat səbr, təmkin, barışma və razılaşma nəticəsində ədalət mücəssəməsinə çevrilmişdir. Onlar dözümdə elə bir məqama yetişmişlər ki, öldürülmüşlər, amma heç kəsi öldürməmişlər. Halbuki yer üzünün bu məzlumlarının başına gələnlərə bənzər müsibətləri nə dünya tarixi qeyd edib, nə də insanların gözü görüb. Bəs nə üçün bunlar bu böyük bəlalara dözüb onları dəf etməyə çalışmayıblar? Bu təslimçilik və sakitliyin səbəbi nədir? Səbəb – Uca Qələmin gecə-gündüz qoyduğu qadağa və işlərin kainat Sahibinin qüdrət və qüvvətinin ixtiyarına buraxılmasıdır.

Bədinin atası barədə düşünün. O məzlumu tutdular və əmr etdilər ki, bu Məzlumu pisləyib lənətləsin. Lakin o, Allahın inayəti və Rəbbin mərhəməti sayəsində şəhidlik yolunu seçdi və bu şərəfə nail oldu. Əgər Allah yolunda şəhid olanları hesablamaq istəsəniz, onları sayıb qurtara bilməzsiniz. Həzrət Seyyid İsmayılı – ona Allahın salamı və inayəti olsun! – yada salın. O, günəş çıxmazdan qabaq evimin qapısı ağzını öz əmmaməsi ilə süpürdü, sonra evin qarşısındakı çayın sahilində öz əli ilə canını fəda etdi. Sözün təsirinə baxın! Bütün bu şəxslərə əvvəlcə Bizi pisləyib lənətləməyi əmr etdilər, lakin onların heç biri öz iradəsini Allahın iradəsindən üstün tutmadı.

Ey Şeyx! Əvvəl Həzrət Zəbih bir nəfər idi, indi bu Məzlum sizin üçün o şeyləri aşkar etdi ki, insaf əhlinin heyrətlənməsinə səbəb olur. Allah xatirinə insaf elə və öz Rəbbinə xidmət üçün ayağa qalx. Həqiqətən, O sənə elə mükafat verər ki, yer üzünün dəfinələri, hökmdarların və sultanların xəzinələri onunla müqayisəyə gəlməz. Bütün işlərdə Allaha təvəkkül et və hər şeyi Onun ixtiyarına qoy. O sənə elə bir əcr verər ki, Kitabda onun böyük olduğu göstərilmişdir. Bu iki günlük ömürdə elə işlər tut ki, onlardan razılıq ətri yayılsın və onlar qəbul bəzəyi ilə zinətlənsin. Həbəşistanlı Həzrət Bilalın əməli qəbul olunduğu üçün onun «sin»i aləmin «şin»indən üstün tutuldu. Bu gün bütün məzhəblər birlik və ittifaq nuru ilə nurlanmalıdırlar. Xülasə, dünyadakı bəzi məzhəblərin təkəbbür və xudbinliyi bilik sarayını xaraba qoymuş, ədalət və insaf evini viran etmişdir.

Ey Şeyx! Bu Məzlumun başına misli görünməmiş bəlalar gəlmişdir, lakin Biz qəlbləri paklaşdırmaq və Allah kəlamını ucaltmaq naminə bütün bunlara səbr və razılıqla dözmüşük. «Mim» torpağında[34] həbsdə olduğumuz zaman bir gün Bizi üləmaların ixtiyarına verdilər. Sonrası məlumdur ki, nələr oldu. Əgər cənabınız haçansa Sultan həzrətlərinin anbarında olsa, qoy oranın naibi və rəisindən xahiş etsin ki, biri Qarakəhər, digəri isə Səlasil adı ilə məşhur olan o iki zənciri ona göstərsinlər. And olsun ədalət günəşinə ki, bu Məzlum dörd ay ərzində bu iki zəncirdən biri ilə bağlanıb əzab çəkmişdir:

Yaqub mənim kədərimin az bir qismini çəkmişdir, Əyyubun bütün bəlaları mənim bəlalarımın bir hissəsidir!

Həmçinin Eşq şəhərində[35] Hacı Məhəmməd Rzanın şəhid olması barədə düşünün. Dünyanın zalımları o məzlumun başına elə müsibətlər gətirdilər ki, bir çox xaricilər ağlayıb nalə çəkdilər. Belə ki, məlum olduğuna görə onun bədəninə otuz iki yara vurulmuşdu. Bununla belə (möminlərdən) heç kəs əmri pozmadı və əlini qaldırmadı. Onlar hər bir halda kitabın hökmünü öz iradələrindən üstün tutdular. Baxmayaraq ki, o şəhərdə bu camaatdan bir çoxları var idi və indi də var.

Xahişimiz budur ki, Sultan Həzrətləri – uca və mübarək Allah ona yardımçı olsun! – Özü bu işlər barədə düşünsün, ədalət və insafla hökm çıxarsın. Bu son illərdə İran şəhərlərinin əksəriyyətində bu camaatın öldürülməsinə və heç kəsi öldürməməsinə baxmayaraq, belə müşahidə olunur ki, bir çoxlarının qəlbindəki ədavət əvvəlkindən də artıq özünü göstərir. Ən gözəl əməllərdən biri əmirlər yanında məzlumları düşmənlərindən müdafiə etməkdir. Şübhəsiz, bəziləri eşidib ki, o şəhərdə bu məzlum insanlar hakimin yanında öz qatillərini müdafiə etmiş və onların cəzasını yüngülləşdirməyi xahiş etmişlər. İbrət götürün, ey bəsirət sahibləri!

Ey Şeyx! Bu möhkəm ayələr Lövhələrin birində Əbha Qələmindən nazil olmuşdur: «Ey bəndə, Adlar Sahibi olan Allahın yolunda hər cür bəla və müsibətlərə dözən, hətta «Ta»[36] torpağında həbs olunan bu Məzlumun sədasını eşit! O insanları Uca Cənnətə doğru çağırdı, onlar isə onu tutub şəhərlərdə və ölkələrdə gəzdirdilər. Neçə-neçə gecələr Məni sevdiklərinə görə Mənim dostlarımın gözlərindən yuxuları qaçdı; və neçə-neçə günlər məzhəblər Mənim əleyhimə qalxdı. Bir dəfə Mən özümü ən uca dağın başında, başqa bir dəfə isə «Ta» məhbəsində zəncirlər və qandallar arasında gördüm. And olsun Allaha, bütün hallarda Mən Allaha şükr edib tərif söylədim, Onu zikr edib Ona üz tutdum, Ondan razı olub Ona itaət göstərdim. Beləcə günlərim keçdi. Axırda Mən bu Məhbəsə düşdüm və buna görə yer titrədi, göylər ağladı. Xoş o bəndənin halına ki, Gizli olan Kəs əlamətlər bayrağı ilə gəldiyi zaman öz yanlış gümanlarından əl çəkdi. Biz bu ən böyük zühur barədə insanlara xəbər vermişdik, amma insanlar qəribə bir məstlik içərisindədirlər. Bundan əlavə Hicaz tərəfdən nida ucalmış və səsləyərək, demişdi: «Xoş sənin halına, ey Akka, çünki Allah səni özünün ən şirin sədasının məkanı və ən böyük əlamətinin məşriqi etdi. Sən necə də xoşbəxtsən ki, sənin üzərində ədalət taxtı quruldu və sənin üfüqündən lütf və inayət günəşi parladı. Xoş bu ən böyük Zikrə ədalətlə yanaşan insaf əhlinin halına və vay bütün qafillərin və şübhə edənlərin halına!»

Bəzi şəhidlərin ölümündən sonra Dinlər Sahibinin Əmr səmasından «Bürhan lövhəsi» («Dəlil Lövhəsi») nazil oldu: «O – Qüdrətli, hər şeyi Bilən və Hikmət Sahibidir! Zalımların əlləri ilə törədilənlər nəticəsində Bətha (Məkkə) gəmisini ədavət küləkləri bürüdü. Ey elmi ilə məşhur olan kəs! Sən o kəslərin əleyhinə fitva verdin ki, aləmin kitabları onlardan ötrü ağladı və bütün dinlərin kitabları onlara şahid oldu. Ey uzaqda qalmış kəs, həqiqətən, sən qalın bir pərdə arxasındasan. And olsun Allaha, sən o kəslərin əleyhinə hökm verdin ki, onların sayəsində iman üfüqləri işıqlandı. Mərhəmətli Rəbbinin Vəhy Məşriqləri və Əmr Məzhərləri buna şəhadət verir. Onlar öz canlarını və mallarını Onun düz yolunda qurban verdilər. Sənin zülmündən Allahın dini hər yerdə nalə çəkdi, sən isə əylənərək sevinənlərdən oldun. Mənim qəlbimdə sənə və bəndələrdən heç kəsə qarşı kin yoxdur. Hər bir arif sənin və sənə bənzəyənlərin açıq-aşkar cəhalətdə olduğunu görür. Əgər sən nə etdiyini anlasaydın, özünü oda atardın, yaxud evindən çıxıb dağlara üz tutardın və Qüdrətli, Qadir Allah tərəfindən sənin üçün müəyyən edilmiş məqama qayıdana qədər nalə çəkərdin. Ey xəyali varlıq, yanlış gümanlar və mövhumat pərdələrini cır ki, bu nurlu üfüqdən parlayan Elm Günəşini görə biləsən. Sən Peyğəmbər övladını tikə-tikə etdin və özlüyündə elə güman eylədin ki, Allahın dininə kömək göstərmisən. Beləcə nəfsin səni yoldan çıxardı və sən qafillərdən oldun. Sənin əməlindən Səma Sakinlərinin və aləmlərin Rəbbi olan Allahın əmri ətrafına toplaşan kəslərin qəlbləri yandı. Sənin zülmündan Bətulənin[37] ciyəri əridi və Behişt əhli öz kəramətli məqamında nalə çəkdi.

Allah xatirinə insaf elə! Ruh (İsa Məsih) haqq ilə gəldiyi zaman yəhudi ruhaniləri hansı dəlillərə əsaslanıb Onun əleyhinə hökm çıxardılar?! Allahın Rəsulu Məhəmməd haqq ilə batili ədalətlə ayıran Kitab ilə gəlib onun nuru ilə yer üzünün zülmətini işıqlandırdığı və ariflərin qəlbini cəzb etdiyi zaman münafiqlər və bütpərəst üləmalar hansı sübutlarla Onu inkar etdilər?! Həqiqətən, o dövrdə cahil üləmalar hansı dəlillərə əl atmışdılarsa, sən də bu gün həmin dəllilərdən istifadə edirsən. Fəzilət mülkünün Sahibi bu Böyük Məhbəsdə buna şəhadət verir. Sən onların yolu ilə getdin, hətta zülmdə onları da ötüb keçdin və özlüyündə elə zənn etdin ki, dinə kömək göstərib hər şeyi Bilən və Hikmət Sahibi olan Allahın şəriətini müdafiə etdin. Haqq olan Allaha and olsun, sənin zülmündən Böyük sirlərin Bilicisi[38] nalə çəkdi, göylərdə və yerdə olanların üzərinə ədalət nəsimlərini əsdirən Allahın şəriəti göz yaşı tökdü. Sən elə zənn edirsən ki, verdiyin fitvadan xeyirmi götürəcəksən?! And olsun Adlar Sultanına ki, yox! Sənin ziyanda olduğuna o Kəs şəhadət verir ki, bütün şeylər haqqında biliklərin yazıldığı Qorunan Lövhə Onun yanındadır.

Ey qafil, sən Məni görməmisən, Mənimlə ünsiyyətdə olmamısan və bircə an da Mənimlə oturub-durmamısan. Bəs necə insanlara Məni lənətləməyi əmr etdin?! Bu işdə sən özünə və öz nəfsinəmi tabe oldun, yoxsa öz Rəbbinəmi?! Əgər sən doğru deyənlərdənsənsə, əlamət göstər. Biz şəhadət veririk ki, sən Allahın Qanununu atıb öz nəfsinin qanunlarını tutmusan. Heç bir şey Onun elmindən gizli qala bilməz; həqiqətən, O – Bənzərsiz və hər şeydən Xəbərdardır.

Ey qafil, Rəhmanın Quranda nazil etdiyini eşit: «Sizə salam verən bir şəxsə: «Sən mömin deyilsən!» - deməyin»[39]. Əgər sən eşidənlərdənsənsə, Əmr və Xilqət aləmlərini ovcunda tutan Kəs belə hökm etmişdir. Sən isə Allahın hökmünü buraxıb öz nəfsinin hökmündən yapışmısan. Elə isə vay sənin halına, ey şübhə edən qafil! Əgər sən Məni inkar edirsənsə, onda öz malik olduğunu hansı dəlillə sübuta yetirirsən? Göstər onu, ey Allaha şərik qoşan və onun aləmləri bürüyən hökmranlığından üz döndərən kəs!

Bil, əsil alim o kəsdir ki, Mənim Zühurumu etiraf etdi, Mənim elm dəryamdan içdi, Mənim məhəbbət səmamda uçdu, Məndən savayı hər şeydən əl çəkdi və Mənim ecazkar bəyanımın səltənətindən nazil olanlardan yapışdı. Həqiqətən, O – bəşər aləmi üçün bir göz, məxluqatın bədəni üçün dirilik ruhu kimidir. Ucadır mərhəmətli Allah ki, insanı ayıltdı və onu Öz əzəmətli və qüdrətli Əmrinin xidmətinə qaldırdı. Belə bir kəsə Mənim qüvvətli və qüdrətli Adımla möhürlənmiş şərabımdan içmiş Səma Sakinləri və Böyüklük sarayında yaşayanlar xeyir-dua verər. Əgər sən bu uca məqama çatanlardansansa, onda Səma Qurucusu olan Allah tərəfindən bir əlamət göstər. Və əgər sən öz acizliyini anlayırsansa, onda nəfsini cilovla, sonra da öz Mövlana doğru qayıt, bəlkə O sənin günahlarından keçdi; o günahlardan ki, onların ucbatından Sidrənin yarpaqları yandı, qaya nalə çəkdi və ariflər göz yaşı tökdü. Sənin ucbatından İlahilik pərdəsi cırıldı, Gəmi qərq oldu, Dəvə şikəst oldu və Ruh (İsa) uca məqamında nalə çəkdi. Sənin və aləm əhlinin yanına Allahın dəlilləri və ayələri ilə gəlmiş Kəsə etirazmı edəcəksən?! Gözlərini aç ki, hökmran, haqq və aşkar olan Allahın İradə üfuqündən parlayan bu Məzlumu görəsən. Sonra ürəyinin qulağını aç ki, qüdrətli və gözəl Allah tərəfindən haqq ilə ucaldılan Sidrənin dediklərini eşidəsən. Bu Sidrə sənin zülmündən və sənin kimilərin qəddarlığından başına gələnlərə baxmayaraq, ən uca səslə car çəkib hamını Sidrətül – Müntəhaya və Uca Üfüqə doğru dəvət edir. Xoş o kəsin halına ki, ən Böyük əlaməti gördü və o qulağın halına ki, Onun ən uca sədasını eşitdi! Vay bütün üz döndərib günaha batanların halına!

Ey Allahdan üz döndərən kəs! Əgər sən Sidrəyə insaf gözü ilə baxsan, onun budaqları, şaxələri və yarpaqları üzərində öz qılıncının izlərini görərsən, halbuki Allah səni onu tanımaq və ona xidmət göstərmək üçün xəlq edib. Düşün, bəlkə öz zülmünü anlayıb tövbə edənlərdən olasan. Sən elə zənn edirsən ki, Biz sənin zülmündən qorxuruq? Bil və agah ol ki, Biz yerlə göy arasında Uca Qələmin sədasını ucaltdığımız ilk gündən canımızı, bədənimizi, övladlarımızı və malımızı Ulu və Böyük Allahın yolunda qurban vermişik. Və aləm əhli və Səma sakinləri arasında bununla fəxr edirik. Bu doğru yolda başımıza gələnlər buna şəhadət verir. And olsun Allaha, ciyərlərimiz yandı, bədənlərimiz çarmıxa çəkildi, qanımız töküldü, bununla belə gözlərimiz hər şeyi Görən və hər şeyə Şahid olan Rəbbin inayət üfüqünə dikildi. Bəlalar nə qədər artdısa, Bəha əhli öz məhəbbətini bir o qədər artırdı. Onların sadiqliyinə Rəhmanın Quranda nazil etdiyi şəhadət verir. O buyurur: «Əgər doğru deyirsinizsə, onda ölüm istəyin»[40]. Özünü pərdələr arxasında qoruyanlar yaxşıdır, yoxsa özünü Allahın yolunda fəda edənlər?! İnsaf elə və yalan səhrasında sərgərdan qalanlardan olma! Rəhmanın məhəbbət Gövsəri onları elə tutdu ki, nə aləmin orduları, nə də insanların qılıncları onların Səxavətli və Kəramətli Rəblərinin əta dəryasına üz tutmalarına mane ola bilmədi.

And olsun Allaha! Bəlalar Məni acizləşdirmədi və üləmaların etirazları Məni zəiflətmədi. Mən insanların qarşısında demişəm və deyirəm: «Budur, fəzl qapısı açıldı və Ədalət Məzhəri aydın əlamətlər və tutarlı dəlillərlə Qüdrətli və Qadir Allah tərəfindən gəldi». Mənim Hüzuruma gəl ki, İmran oğlunun (Musanın) irfan Turunda eşitdiyi sirləri eşidəsən. Mərhəmətli Rəbbinin zühur Məşriqi öz Böyük Məhbəsindən sənə belə əmr edir. Bununla bərabər Fitrətin sədası və fəryadı bir daha ucaldı və dedi: «Tur nida edərək deyir: «Ey Bəyan əhli! Rəhmandan çəkinin. Mən üzərimdə Danışan Kəsə qovuşdum və mənim sevincimin cazibəsi yer üzünün daşlarını və torpağını bürüdü». Sidrə deyir: «Ey Bəyan əhli! Haqq ilə zühur edənə qarşı insaflı olun. Əslində Allahın Kəlim (Musa) üçün aşkara çıxardığı nur zühur etmişdir. Bütün bəsirət və elm sahibləri buna şəhadət verir».

Ey Şeyx! Bu zühurun bəzi şəhidləri xatırlandı, eyni zamanda onların barəsində bəyan səltənətindən nazil olan bəzi ayələr qeyd olundu. Ümid edirik ki, əlinizi aləmdən üzüb deyilənlər barədə düşünəcəksiniz.

İndi Mirzə Hadi Dövlətabadi və Sadi İsfahaninin «Ta» torpağındakı əhvalatı barədə düşünmək lazımdır. Birincisi özünün «babi» adlandırıldığını eşidən kimi təşvişə düşdü; belə ki, vüqarını və təmkinini itirdi, minbərlərə qalxıb layiq olmayan sözlər söylədi. Əzəldən bəri aləmdəki gil parçaları hakimiyyət eşqi ilə elə işlər görmüşlər ki, bu, bəndələrin yolunu azmasına səbəb olmuşdur. Lakin cənabınız elə bilməsin ki, hamı o şəxslər kimidir. Bu zühurun şəhidlərinin dönməzliyi, qətiyyəti, əzmkarlığı, etibarı, dəyanəti və vüqarı ona görə xatırlandı ki, cənabınız bundan agah olsun. Hökmdarlara və digərlərinə ünvanlanmış Lövhələrdən müəyyən parçaların gətirilməsindən məqsəd budur ki, qoy cənabınız tam yəqinliklə bilsin: bu Məzlum Allahın Əmrini gizlətməyib və Ona əmr edilənləri dünyanın gözü qarşısında ən aydın bir nitqlə deyib və çatdırıb. Lakin Hadi və başqa ları kimi zəif şəxslər Allahın Əmrini dəyişdilər, iki günlük dünya həyatına uyğun hərəkət etdilər və elə sözlər dedilər ki, ədalətin gözü ağladı və Uca Qələm nalə çəkdi. Halbuki onlar Əmrin mahiyyətindən xəbərsiz olmuş və olmaqdadırlar. Bununla belə bu Məzlum Allah xatirinə Əmri izhar etmişdir.

Ey Hadi, sən Mənim qardaşımın yanına gedib onu görmüsən. İndi də bu Məzlumun məkanına üz tut ki, bəlkə Vəhy nəsimləri və İlham yelləri sənə kömək göstərə və məqsədə çatdıra. Bu gün əlamətləri görməyə nail olan hər bir kəs Günəşi kölgədən fərqləndirdiyi kimi haqqı batildən seçər və məqsədi anlayar. Allah şahiddir ki, bütün deyilənlər Allah xatirinə deyildi – bəlkə cənabınız insanları doğru yola istiqamətləndirə və dünyanın məzhəblərini yanlış gümanlardan və mövhumatdan xilas edə. Sübhanallah, indiyə qədər Məndən üz döndərənlər və Məni inkar edənlər bilmirlər ki, Müjdəçinin, yəni Nöqtənin yanında olanlar kimdən idi. Elm-aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur!

Ey Şeyx! Səy göstər və Əmrin xidmətinə qalx! Bu gün möhürlənmiş şərab hamının qarşısında aşkardır. Rəbbinin adı ilə onu al, sonra da onun – Bənzərsiz və Qüdrətlinin zikri ilə iç! Bu Məzlum gecə-gündüz ürəklərin birləşməsi və qəlblərin paklaşması ilə məşğul olub. Ötən illər İranda baş vermiş hadisələr, doğrudan da, Allaha yaxın və sadiq kəslərin kədərlənməsinə səbəb olub. Hər il qətl, qarət və taraclar baş verib, qan tökülüb. Bir il Zəncanda böyük dəhşət doğuran hadisələr oldu. Həmçinin bir il Neyrizdə, başqa bir il Təbərsidə müsibətlər baş verdi, axırda «Ta» torpağındakı hadisələr oldu. O vaxtdan bəri bu Məzlum, Allahın – Onun cəlalı daha da ucalsın! – köməyi ilə camaata lazım olanı başa salıb. Onlar özlərinin və insanların yanında olanlardan əl çəkib Allahın yanında olanlara üz tutublar. İndi Sultan həzrətləri – Allah-taala onu hifz etsin! – gərək bu camaatla inayət və mehribanlıqla rəftar etsin. Bu Məzlum İlahi Kəbənin önündə söz verir ki, bu camaatdan sədaqət və etibardan başqa bir şey görünməyəcək və onlar elə bir iş tutmayacaqlar ki, Sultan həzrətlərinin dünyanı bəzəyən rəyinə zidd olsun. Hər bir millət öz sultanının məqamını gözləməli, ona itaət göstərməli, onun əmrini yerinə yetirməli, hökmünə tabe olmalıdır. Sultanlar – Allahın əzəmət, ucalıq və qüdrətinin məzhərləridir. Bu Məzlum heç vaxt heç kəsə yaltaqlanmayıb. Hamı buna şahiddir və bunu təsdiq edər. Sultanların məqamını gözləmək Allah tərəfindən buyurulmuşdur və peyğəmbərlərin və övliyaların sözlərindən məlum və aydın olur. Həzrət Ruh – əleyhissalamdan soruşdular: «Ey Allahın Ruhu, qeysərə vergi vermək caizdir, ya yox?» Buyurdu: «Bəli, qeysərinkini qeysərə, Allahınkını Allaha verin». Beləliklə, O, bunu qadağan etmədi. Və bəsirət sahiblərinin nəzərində bu iki söz əslində birdir, çünki əgər qeysərinki Allah tərəfindən verilməsəydi, O, bunu qadağan edərdi. Həmçinin mübarək ayədə buyurur: «Allaha, Peyğəmbərə və özünüzdən olan ixtiyar sahiblərinə itaət edin»[41]. Burada «ixtiyar sahibləri» dedikdə, ilk növbədə imamlar – onlara Allahın salavatı olsun! – nəzərdə tutulur. Çünki məhz onlar Allahın qüdrət məzhərləri, əmr mənbələri, elm xəzinələri və hökm şəfəqləridir. İkinci növbədə və ikinci məqamda hökmdarlar və sultanlar nəzərdə tutulur. Yəni o hökmdarlar ki, onların ədalət nuru ilə aləmin üfüqləri işıqlanır. Ümid edirik ki, Sultan həzrətlərindən ədalət nuru parlayacaq və həmin nur bütün xalqları və məzhəbləri bürüyəcək. Hər bir kəs onun üçün Haqqdan o şeyi diləməlidir ki, bu gün lazımdır.

İlahi, İlahi! Ey Mənim Ağam, Pənahım, Məqsudum və Məhbubum! Səni and verirəm elmində gizli olan sirlərə, inayətinin ətrini yayan əlamətlərə, səxavət dəryanın dalğalarına, fəzilət və kəramətinin asimanına, Sənin yolunda tökülən qanlara, Sənə məhəbbətdən yanan ciyərlərə, Öz qüdrətin və hökmranlığınla Sultan həzrətlərinə yardımçı ol! Qoy ondan elə işlər zahir olsun ki, Sənin Kitablarında, səhifələrində və Lövhələrində Əbədi qalsın! Ya Rəbb, Öz qüdrətli Əlinlə onun əlindən tut, Öz biliyinin nuru ilə onu nurlandır, Öz xasiyyətlərinin bəzəyi ilə onu zinətləndir! Həqiqətən, Sən nə istəsən, ona qadirsən və bütün şeylərin cilovu Sənin əlindədir. Səndən – Bağışlayan və Səxavətlidən başqa Allah yoxdur!

Müqəddəs Pavel romalılara məktubunda yazır: «Hər bir kəs Öz üzərində olan hökmdara tabe olsun, çünki Allah tərəfindən olmayan hökmdar yoxdur, mövcud olan hökmdarlar da Allah tərəfindən təyin olunmuşdur. Buna görə də hökmdara müqavimət göstərən kəs Allahın qurduğuna qarşı çıxır». Daha sonra deyir: «Çünki o, Allaha xidmət edir və bəd əməl işlədənə Allahın qəzəbini tətbiq edən qisasçıdır». O, buyurur ki, hökmdarların meydana gəlməsi, onların möhtəşəmlik və qüdrəti Allah tərəfindəndir.

Bu cür sözlər keçmiş hədisələrdə də xatırlanıb və üləmalar onları görüb və eşidib. Ey Şeyx, uca və mübarək Allahdan diləyimiz budur ki, sənin aləmlərin Rəbbi olan Allahın səxavət səmasından nazil olanlardan yapışmağına köməklik göstərsin. Üləmalar Sultan həzrətləri ilə birləşib bəndələrin mühafizəsinə, qorunmasına, rifahına və yaxşı yaşamasına səbəb olan işlər görməlidirlər. Ədalətli hökmdar Allaha hamıdan yaxındır. Böyük Məhbəsdə danışan Kəs buna şəhadət verir. Allahdan başqa Allah yoxdur. O – Bənzərsiz, Vahid, Qüdrətli, hər şeyi Bilən və Hikmət Sahibidir!

Əgər cənabınız Allah xatirinə bircə saat əvvəllər və sonralar baş vermiş işlər üzərində düşünsə, öz yanında olanlardan əl çəkib Allahın yanında olanlara üz tutar və Allah Kəlamının ucalmasına səbəb olar. Məgər xilqətin əvvəlindən indiyə qədər İlahi İradənin Məşriqindən parlayan elə bir nur və ya Zühur olubmu ki, yer üzündəki tayfalar Onu qəbul etsin və Əmrinə iman gətirsin?! Beləsi kim olub və onun adı nədir? Həzrət Xatəmdən (Məhəmməddən) – Ondan başqa hamının ruhu ona fəda olsun! – tutmuş Həzrət Ruha (İsaya) və Ondan əvvəl İlk Vəhyə qədər hamısı zühur çağlarında müxtəlif bəlalara düçar olmuşlar. Bəzilərinə dəli demişlər, bəzilərini yalançı adlandırmışlar və elə işlər tutmuşlar ki, Qələm onları yazmağa utanır. And olsun Allaha, onların başına gələn işlərə görə bütün məxluqlar nalə çəkdi, amma insanların əksəriyyəti açıq-aşkar cəhalətdə qaldı. Allahdan diləyimiz budur ki, onların Ona doğru qayıtmasına və Onun mərhəmət qapısı önündə tövbə etməsinə köməklik göstərsin. Həqiqətən, O, hər şeyə qadirdir.

Bu an Mənim Uca Qələmimin sədası yüksəlir və deyir: «Budaqlarından[42] birinə verdiyin nəsihəti həzrət Şeyxə də ver ki, bəlkə Sənin sözlərinin nəsimi onu cəzb edə və aləmlərin Rəbbi olan Allaha yaxınlaşdıra».

«Sərvətin olanda səxavətli ol; olmayanda isə şükr elə. Başqalarına münasibətdə etibarlı ol, qoy alnın açıq, üzün ağ olsun. Kasıblar üçün xəzinə, varlılar üçün nəsihətli ol. Köməyə çağırana cavab ver və öz vədinə vəfalı ol. İşlərdə insaflı, cəmiyyət arasında sakit ol. Mühakimələrində ədalətli, insanlara qarşı təvazökar ol. Zülmətdə çıraq ol, qəmginlərə sevinc gətir, susuzlara dəniz ol, sənə pənah gətirənlərə havadarlıq et, məzlumlara kömək göstər, onların əlindən tut və arxa ol. Əməllərində çəkingən ol. Qəriblərə vətən, xəstələrə şəfa, sığınacaq istəyənlərə qala ol. Korlara göz ol, azanlara yol göstər. Həqiqətin üzünə gözəllik, etibarın vücuduna bəzək, əxlaqın evinə dirək, aləmin bədəninə ruh, ədalət qoşunlarına bayraq və yaxşılıq üfüqünə nur ol. Pak torpağa düşən şeh, elm dənizində üzən gəmi ol. Səxavət səmasının ulduzu, hikmətin başının tacı, dünyanın alnının işığı, itaətkarlıq ağacının meyvəsi ol. Allahdan diləyimiz budur ki, səni paxıllığın hərarətindən və ədavətin soyuğundan qorusun. Həqiqətən, O, yaxındadır və cavab verəndir».

Mənim dilim Budaqlarımdan birinə belə söyləmişdi və Biz bunu öz dostlarımıza da xatırlatmışdıq – o kəslərə ki, onlar mövhumatdan əl çəkib aləmlərin Rəbbi olan Allahın iradə üfüqündən Yəqinlik Günəşinin parladığı gün onlara əmr etdiyimizdən yapışdılar. Bu, həmən gündür ki, Bəyan Quşu Mərhəmətli Rəbbinin adı ilə budaqlar üzərində nəğmə oxudu. Xoş o kəsin halına ki, şövq qanadlarında Qiyamət gününün Sahibi olan Allaha doğru uçar!

Haqq olan Allah bilir və Onun etibarlı kəslərinin hamısı şahiddir ki, bu Məzlum daim böyük xətər qarşısında olub. Baxmayaraq ki, Allahın yolunda çəkdiyim bəlalar olmasaydı, Mənim varlığımın ləzzəti və həyatımın Mənə bir xeyri olmazdı. Bəsirət əhlinə və nəzərlərini Böyük Mənzərəyə dikənlərə gizli deyil ki, Mən əksər vaxtlar bir qul kimi bircə sapdan asılı qılınc altında oturmuşam və həmən anda və ondan sonra nə baş vərəcəyini bilməmişəm. Və bütün bu hallarda Biz aləmlərin Rəbbi olan Allaha şükr etmişik. Mənim qəlbimin dili gecə-gündüz bu münacatı söyləyib:

«Sübhansan, ey Mənim Allahım! Əgər Sənin yolundakı bəlalar olmasaydı, Sənin həqiqi aşiqlərinin məqamı necə aşkar edilərdi və sənin məhəbbətindəki sınaqlar olmasaydı, Sənin müştaqlarının şərəfi nə ilə təsbit olunardı?! And olsun qüdrətinə, Səni sevənlərin munisi gözlərinin yaşı, Səni istəyənlərin həmdəmi qəlblərinin naləsi, Sənə doğru can atanların qidası ciyərlərinin parçalarıdır. Sənin yolunda öldürücü zəhər necə də ləzzətlidir, Sənin Sözünü ucaltdığıma görə düşmənlərin atdığı oxlar necə də əzizdir! Ey Mənim Allahım və Ağam, Öz Əmrinin yolunda Mənə nə istəyirsənsə dadızdır, Öz məhəbbətində Mənə nə təyin etmisənsə, göndər. And olsun qüdrətinə, Mən Sənin istədiyindən başqa heç nəyi istəmirəm və Sənin sevdiyindən başqa heç nəyi sevmirəm. Mən bütün hallarda Sənə təvəkkül edirəm. Həqiqətən, Sən – Ehtiyacsız və Ucasan! Ey Mənim Allahım, Səndən diləyim budur: bu zühura kömək üçün elə kəsləri meydana çıxar ki, Sənin adına və hökmranlığına layiq olsunlar, Sənin məxluqatın arasında Səni xatırlasınlar və Sənin məmləkətində Sənin qələbə bayraqlarını ucaltsınlar. Onları Öz xüsusiyyətlərin və göstərişlərinlə zinətləndir. Səndən – Qoruyan və Qəyyumdan başqa Allah yoxdur!»

Bu zaman Fitrətin sədası dönə-dönə ucaldı və nida edərək dedi: «Ey yer əhli! And olsun Allaha, Mən sizin aranızda Allahın Fitrətiyəm. Məbada, Məni inkar edəsiniz. Allah Məni elə bir nurla zühur etdirdi ki, onun işığı göylərdə və yerdə olanları bürüdü. Ey insanlar, Mənim zühuruma, təzahürümə və işığıma insafla yanaşın və zalımlardan olmayın».

Ey Şeyx! Bu Məzlum uca və mübarək Allahdan diləyir ki, O sənə insaf qapısını açdırsın və sənin vasitənlə Öz əmrini bəndələr arasında aşkar etsin. Həqiqətən, O – Qüdrətli, Qüvvətli və Mərhəmətlidir!

Ey Şeyx! Haqdan dilə ki, insanların qulaqlarını, gözlərini və qəlblərini təmizləsin və onları nəfsin təhriklərindən hifz eləsin. Çünki qərəz – böyük bir mərəzdir. O, insanı Həzrət Mövcudu tanımaqdan məhrum qoyur və onun yəqinlik günəşinin şüalarını görməsinə mane olur. Allahın fəzl və mərhəmətindən diləyimiz və arzumuz budur ki, bu böyük maneəni aradan qaldırsın. Həqiqətən, O – Qüvvətli, Qalib və Qadirdir.

Bu an Nurlu Məkanın sağ tərəfindən nida ucaldı: «Allahdan başqa Allah yoxdur. O – Əmr və Hikmət Sahibidir. «Bürhan Lövhəsi»nin¹ qalanını Şeyxə çatdır ki, bəlkə o, bunun sayəsində Mərhəmətli Rəbbinin zühur üfüqünə cəzb oluna, möhkəm ayələr və uca dəlillərlə Əmrin köməyinə qalxa və Dəlil Dilinin dediklərini bəndələr arasında söyləyə. Hökmranlıq – aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur».

«Kitabi-İqan»ı, Rəhmanın Paris hökmdarına[43] ünvanlanmış Lövhədə nazil etdiklərini və digər bu kimi Yazıları oxu ki, bundan əvvəl nələr baş verdiyindən agah olasan. Və yəqin edəsən ki, Biz yer üzü islah olduqdan sonra onda fitnə-fəsad törətmək istəyində olmamışıq. Biz səmimi şəkildə və Allah xatirinə bəndələrə xəbərdarlıq etmişik. Kim istəyibsə, qəbul edib və kim istəməyibsə, üz döndərib. Həqiqətən, Bizim mərhəmətli Rəbbimiz – Ehtiyacsız və Tərifəlayiqdir. Ey yer üzünün məzhəbləri! Bu gün sizə heç bir şey və heç bir ad xeyir verməz – yalnız bu Addan başqa ki, Allah onu xilqət aləmində olanlar üçün Öz Əmrinin məzhəri və Öz gözəl adlarının Məşriqi etmişdir. Xoş o kəsin halına ki, Rəhmanın ətrini duydu və dönməzlərdən oldu! Və bu gün sizə nə elmləriniz və sənətləriniz xeyir verər, nə də sərvətləriniz və ad-sanınız. Onların hamısını bir kənara ataraq, Yazıların, Səhifələrin və bu aydın Kitabın müfəssəl şəkildə izah etdiyi Uca Sözə doğru üz tutun. Ey insanlar, yanlış gümanlar və xəyallar qələminin yazdığı şeylərdən əl çəkin. And olsun Allaha, yəqinlik üfüqündən bilik günəşi parlamışdır!

Ey qafil, əgər səndə Bizim dediklərimizə şübhə varsa, bil ki, Biz o şeyə Şəhadət veririk ki, Allah Özü göyləri və yeri xəlq etməzdən qabaq Ona şəhadət vermişdir: həqiqətən, Ondan – Qüdrətli və Mərhəmətlidən başqa Allah yoxdur. Biz şəhadət veririk ki, O Öz mahiyyətinə görə Vahiddir, Öz sifətlərinə görə Vahiddir; varlıqda Onun bənzəri, aləmdə Onun şəriki yoxdur. O. Peyğəmbərlər göndərmiş və Kitablar nazil etmişdir ki, onlar insanlara Doğru Yolun müjdəsini versinlər.

Sultan sənin hərəkətlərindən xəbərdar ola-ola onlara gözmü yummuşdur? Yoxsa Allahın yolunu bir kənara qoyub heç bir dəlil və Kitab olmadan sənin yolunu tutan bir dəstə qurdun ulaması onu qorxuyamı salmışdır?! Biz eşitmişdik ki, İran vilayətləri ədalət bəzəyi ilə zinətlənib. Lakin araşdırarkən, onların zülm mənbəyi və zorakılıq məşriqi olduğunu aydınlaşdırdıq. Biz ədalətin zülmün pəncəsi altında olduğunu gördük. Allahdan diləyimiz budur ki, Öz qüvvəsi və hökmranlığı ilə onu xilas etsin. Həqiqətən, O bütün göylərdə və yerdə olanlardan üstündür. Heç kəs Allah əmrinin başına gələnlərlə əlaqədar başqasına etiraz etməməlidir. Uca Üfüqə üz tutmuş hər bir kəs dözüm ipindən yapışmalı, Qoruyan və İxtiyar Sahibi olan Allaha təvəkkül etməlidir. Ey Allahın dostları, hikmət bulağından için, hikmət fəzasında uçun, hikmət və bəyan ilə danışın! Qüdrətli və hər şeyi Bilən Rəbbiniz sizə belə əmr edir.

Ey qafil, ad-sanına və iqtidarına güvənmə! Sən günəşin dağlar başında qalmış son şüasına bənzəyirsən. Tezliklə Ehtiyacsız və Uca Allahın İradəsi ilə o, zavala uğrayar. Sənin və sənə bənzəyənlərin ad-sanı da belədir və bu, Ana Lövhəni yanında saxlayan Kəs tərəfindən hökm olunmuşdur. Hanı Allahla döyüşən kəslər, hanı Onun əlamətlərini inkar edənlər və Onun hökmranlığını dananlar?! Hanı Onun seçilmişlərini qətlə yetirənlər və Onun övliyalarının qanını tökənlər?! Düşün, bəlkə öz əməllərinin qoxusunu duydun, ey şübhə edən cahil! Sizin ucbatınızdan Rəsul (Məhəmməd) nalə çəkir, Bətul (Fatimə) fəryad edir, ölkələr xaraba qalıb, bütün vilayətləri zülmət bürüyüb. Ey üləmalar tayfası! Sizin ucbatınızdan millətin şərəfi alçaldı, islamın bayrağı endi və onun əzəmətli taxtı devrildi. Hər dəfə ayıq bir şəxs islamın şənini ucaldan bir işdən yapışmaq istədikdə, sizin hay - küyünüz ucalıb onun öz istəyini həyata keçirməsinə mane oldu və beləliklə, ölkə böyük bir ziyanda qaldı.

Ey Mənim Uca Qələmim! Xatırla O İlanı[44] ki, onun zülmündən məxluqat nalə çəkdi və övliyaların bədəni titrədi. Adlar Sahibi bu gözəl məqamda sənə belə əmr edir. Sənin zülmündən Bətul fəryad etdi, sən isə özünü Rəsulun nəslindən zənn edirsən. Nəfsin sənə belə təlqin etdi, ey olmuşların və olacaqların Rəbbi Allahdan üz döndərən kəs! Özün insaf elə, ey İlan! Hansı günahlarına görə sən peyğəmbər övladlarını sancdın və onların malını qarət etdin? Bununla səni «ol!» əmri ilə yaradan Kəsə qarşı kafirlik etmədinmi?! Sən peyğəmbər övladları ilə elə rəftar etdin ki, heç Ad və Səmud əhli Saleh və Hud ilə, yəhudilər isə Varlığın Ağası olan Allahın Ruhu (İsa) ilə elə rəftar etməmişdilər. Sən Rəbbinin ayələrini inkarmı edirsən?! Halbuki onlar Əmr səmasından nazil olan kimi dünyanın bütün kitabları onların qarşısında itaət göstərdi. Düşün ki, bəlkə öz əməlini anladın, ey yolunu azmış qafil! Tezliklə səndən əvvəlkilər kimi səni də əzab yelləri bürüyəcək. Gözlə, ey Görünən və görünməz aləmlərin Sahibi olan Allaha şərik qoşan kəs! Bu, həmən gündür ki, Allah Öz Rəsulunun dili ilə onun barəsində xəbər verib. Düşün ki, bəlkə Rəhmanın Quranda və bu yazılı Lövhədə nazil etdiklərini anlayasan. Bu, elə bir gündür ki, Vəhy Məşriqi aydın əlamətlərlə gəlmişdir və bütün sayanlar həmin əlamətləri hesablamaqda acizdir. Bu, elə bir gündür ki, iybilmə qabiliyyəti olan hər bir kəs xilqətdə Rəhmanın ətrini duyur və görmə qabiliyyəti olan hər bir kəs Səltənətlər Sahibinin mərhəmət çayına doğru tələsir. Ey qafil! And olsun Allaha, Qurbanın[45] əhvalatı təkrar olundu və qurbanlıq fəda olduğu məkana üz tütdü, lakin sənin əlinlə törədilənlər sayəsində geri dönmədi, ey inadkar bədxah! Sən elə zənn edirsən ki, şəhidlik bu Əmrin şəninə əskiklikmi gətirəcək? And olsun Allahın Vəhy Xəzinəsi etdiyi Kəsə ki, yox! Əgər anlayanlardansansa, bunu bil! Vay sənin halına, ey Allaha şərik qoşan kəs və o kəsləri halına ki, heç bir parlaq dəlil və aydın kitab olmadan səni özlərinə başçı seçmişlər! Səndən əvvəl neçə-neçə zalımlar Allahın nurunu söndürmək üçün ayağa qalxmışlar və neçə-neçə fitnəkarlar o qədər qətl və qarətlər törətmişlər ki, onların zülmündən insanların ürəkləri və könülləri nalə çəkmişdir, zülmün heykəli ədavət taxtında bərqərar olduğu üçün Ədalət Günəşi görünməz olmuşdur, lakin insanlar bunu başa düşmürlər. Ey cahil, sən peyğəmbərin övladlarını öldürüb onların malını qarət etdin. De: Səncə, bu mallar, yaxud onların sahibləri Allaha asimi olmuşdular? İnsaf elə, ey pərdə arxasında qalan cahil! Sən insafı atıb zorakılığı tutmusan. Buna görə bütün məxluqat nalə çəkir, sən isə qafilsən. Sən böyükləri qətlə yetirdin, kiçikləri qarət etdin. Məgər sən elə zənn edirsən ki, zülm ilə yığdıqlarını yeyə biləcəksən? Canıma and olsun ki, yox! Hər şeydən xəbərdar olan Kəs sənə belə xəbərdarlıq edir. And olsun Allaha, nə malik olduqların sənə xeyir gətirəcək, nə də zorakılıqla topladıqların. Hər şeyi Bilən Rəbbin buna şəhadət verir. Sən Əmrin nurunu söndürmək üçün ayağa qalxdın. Amma tezliklə Onun əmri ilə sənin öz nurun sönəcək. Həqiqətən, O – Qüdrətli və Qadirdir. Nə dünyanın işləri, nə də insanların gücü Onu aciz qoya bilməz. O Öz hökmranlığı sayəsində nə istəyirsə edir və necə istəyirsə, hökm verir. Dəvə haqqında düşün. Adi heyvanlardan olmasına baxmayaraq, Rəhman onu elə bir məqama ucaltdı ki, dünyanın dilləri onu xatırlayıb tərif söylədi. Həqiqətən, O, göylərdə və yerdə olanların hamısından üstündür. Ondan – Qüdrətli və əzəmətlidən başqa Allah yoxdur. Beləcə Biz Lövhənin səmasının üfüqlərini söz günəşləri ilə bəzədik. Xoş o kəsin halına ki, onlara yetişdi və onların nuru ilə işıqlandı! Vay üz döndərənlərin, inkar edənlərin və qafil olanların halına! Həmd olsun Allaha – aləmlərin Rəbbinə!»

Ey Şeyx! Biz sənə Behişt Bülbülünün nəğmələrini eşitdiririk və Allahın qaçılmaz əmri ilə Böyük Məhbəsdə nazil olmuş ayələri göstəririk ki, bunların sayəsində sənin gözlərin işıqlansın və qəlbin əminlik hasil etsin. Həqiqətən, O – Səxavətli və Kəramətlidir. Dəlilin qüvvəsi ilə Mərhəmətli Rəbbinin Əmrinə xidmət üçün ayağa qalx! Əgər sən imanından qorxursansa, bu Lövhəni götür və onu öz təvəkkülünün qoltuğunda saxla. Məhşər meydanına daxil olduğun zaman Allah səndən hansı dəlilə əsasən bu zühura iman gətirdiyini soruşanda, həmin Lövhəni çıxar və de: «Bu mübarək, şərəfli və ecazkar Kitaba əsasən!» O zaman hamının əli sənə doğru ucalar, onlar Lövhəni səndən alıb gözlərinə sürtərlər və ondan aləmlərin Rəbbi olan Allahın sözlərinin ətrini duyarlar. Əgər Allah bu zühurdakı əlamətlərinə iman gətirdiyinə görə sənə əzab verəcəksə, onda Allahın Rəsulu Məhəmmədə, ondan əvvəl Məryəm oğlu İsaya, ondan əvvəl Kəlimə (Musaya), ondan əvvəl Xəlilə (İbrahimə) və qüdrətli və hər şeyi əhatə edən Rəbbinin iradəsi ilə yaranmış İlk Zühura qədər bütün digər zühurlara iman gətirməyən kəslərə hansı dəlillə əzab verəcək?! Beləcə Biz səndən əvvəl birisinə ayələri nazil etdik və bu gün onları bir daha sənin üçün xatırlatdıq ki, bəlkə sən anlayasan və yəqin əhlindən olasan. Ey elmdən danışan kəs! Bu Əmr o qədər aşkardır ki, gizlədilə bilməz və o qədər aydındır ki, örtülə bilməz. Həqiqətən, o – göyün ortasında parlayan Günəş kimidir. Şübhə edənlərdən və ədavət əhlindən başqa heç kim onu inkar etməz.

Bu an yaxşı olar ki, Həzrət Məqsuda üz tutaq və bu uca kəlmələrdən yapışaq:

«İlahi, İlahi! Əmrinin çırağını hikmət yağı ilə yandırdın. Onu müxalif küləklərdən hifz elə. Çıraq da Sənindir, şüşə də Sənin. Göydəki və yerdəki bütün şeylər Sənin qüdrətli ovcundadır. Hakimlərə ədalət ver, üləmalara insaf. Sən elə qüdrətlisən ki, Qələminin hərəkəti ilə qaçılmaz Əmrinə yardım etdin və Öz dostlarına yol göstərdin. Qüdrət və iqtidar Sahibi Sənsən. Səndən – Qüvət və İxtiyar Sahibindən başqa Allah yoxdur!» De: «İlahi, İlahi! Həmd olsun Sənə ki, Qəyyum adının səxavətli əli ilə möhürlənmiş şərabını mənə içirtdin. Səni and verirəm zühur şəfəqinin nurlarına, yüksək kəlamının gücünə, bircə hərəkəti ilə məxluqatın qəlbini cəzb edən Uca Qələminin qüdrətinə – Sultan həzrətlərini Sənin Əmrinə kömək göstərməyə, Sənin zühur üfüqünə üz tutmağa və Sənin Üzünün nurlarına diqqət yetirməyə müvəffəq eylə! Ya Rəbb, onun Sənə yaxınlaşmasına yardımçı ol, sonra ona göylərin və yerin qoşunları ilə kömək eylə! Ey Adlar Sahibi və Səma Qurucusu, Səni and verirəm Əmrinin nuruna və inayət Sidrənin işığına, o həzrətin Sənin Əmrini bəndələrin arasında yaymasına şərait yarat! Sonra Öz mərhəmətinin, fəzlinin və səxavətinin qapılarını onun üzünə aç! Həqiqətən, Sən «ol!» sözünlə istədiyin şeyə qadirsən!»

Ey Şeyx! İşlərin cilovu ilahi qüvvət və rəbbani qüdrətlə ələ alınmışdı. Qüvvət və Qüdrət sahibi hər şeyi əlində saxlayırdı. Heç kəs fitnə-fəsid törətməyə qadir deyildi. Lakin onlar lütf və inayətin qədrini bilmədikləri üçün öz əməllərini cəzasını almışlar və alırlar. Məmurlar Uzun İpin gizli hərəkətini görüb hər tərəfdə müxalif məzhəbin nümayəndələrini Bizə qarşı təhrik edir və onlara kömək göstərirdilər. Böyük Şəhərdə (İstambulda) bir dəstəni bu Məzlumun əleyhinə çıxmağa sövq etdilər. İş o yerə çatdı ki, o torpaqda məmurlar dövlətin və millətin alçalmasına səbəb olan işlərə əl atdılar. Əksəriyyətin yanında insaflı bir şəxs kimi tanınan, əməlləri məqbul və ticarətdə məşhur olan möhtərəm seyidlərdən biri Beyruta tərəf yollandı. O cənabın bu Məzlumun dostu olduğunu nəzərə alıb teleqrafla İran mütərciminə xəbər verdilər ki, sözü gedən Seyid öz adamı ilə birlikdə müəyyən məbləğdə nağd pul və digər şeylər oğurlayıb Akkaya yollanmışdır. Bu hərəkətdən məqsəd bu Məzlumu gözdən salmaq olmuşdur. Lakin, heyhat, bu diyarın əhalisi belə nalayiq sözlər nəticəsində sadiqlik və düzgünlüyün doğru yolundan uzaqlaşan deyil. Xülasə, onlar hər tərəfdən hücuma keçmişlər və qarşı tərəfə kömək göstərirlər. Bununla belə bu Məzlum Haqqdan diləyir ki, hamını bu günlərə layiq olan şeylərə müvəffəq eyləsin. Və gecə-gündüz bu möhkəm kəlmələri nəzərdən keçirərək deyir: «İlahi, İlahi»! Səni and verirəm fəzlinin Günəşinə, elminin dəryasına və ədalətinin səmasına! İnkarçıların təsdiq etməsinə, üz döndərənlərin qəbul etməsinə, iftiraçıların ədalətli və insaflı olmasına köməklik göstər! Ya Rəbb, onların Sənə doğru qayıdıb Sənin fəzilət qapının önündə tövbə etməsinə yardımçı ol! Həqiqətən, Sən istədiyin şeyə qadirsən, göylərdə və yerdə olan hər bir kəsin ixtiyarı Sənin əlindədir. Həmd olsun Allaha – aləmlərin Rəbbinə!»

Tezliklə ürəklərdə və qəlblərdə gizli olanlar aşkara çıxacaq. Bu, həmən gündür ki, həzrət Loğman onun barəsində öz oğluna danışmışdı. Şərəfli Rəbb ondan xəbər vermiş və bu uca kəlamı ilə Öz Dostunu[46] agah etmişdi: «Ey oğlum! Bir xardal dənəsi ağırlığında olsa da, bir qayanın içində, yaxud göylərdə və ya yerin təkində gizlənsə də, Allah hər şeyi ortaya gətirəcək. Həqiqətən, Allah bütün incə işləri bilən və hər şeydən Xəbərdardır»[47]. Bu gün gözlərdən qaçan və ürəklərdə gizli olan hər şey zühur taxtının önündə aşkar və bəlli olacaq. Heç bir şey Onun elmindən gizli qala bilməz. O eşidir və görür. Həqiqətən, O hər şeyi Eşidən və Görəndir.

Çox qəribədir ki, etibarlı ilə xəyanətkar arasında fərq qoyulmur. Kaş İran məmləkətinin padşahı – Allah onun hökmranlığını daimi etsin! – uca İran dövlətinin bu tərəflərdə olan konsullarından soruşaydı və bu Məzlumun əməllərindən və hərəkətlərindən agah olaydı. Xülasə, Əxtər və başqalarından ibarət bir dəstəni təhrik edib cürbəcür iftiralar yaymaqla məşğul oldular. Bu, son dərəcə aydın və məlum bir məsələdir ki, bir kəsin bəndələr tərəfindən rədd edildiyini və ölkələrdən qovulduğunu gördükdə, onu kin qılıncı və ədavət oxu ilə əhatə edirlər. Bu, aləmlərin Rəbbi olan Allahın yolunda ilk dəfə deyil ki, belə zülm baş verir, ilk piyalə deyil ki, yerə atılır, ilk pərdə deyil ki, cırılır. Bu Məzlum sakit və səssiz halda Böyük Məbhəsdə özü ilə məşğuldur və Allahdan başqa hər şeydən əlini üzüb. Zülm elə bir həddə çatıb ki, dünyanın qələmləri onu yazmaqda aciz və gücsüzdür. Bu məqamda baş verən hadisəni xatırlatmaq lazımdır ki, bəlkə bəndələr, ədalət və düzlük ipindən yapışalar:

Cənab Hacı Şeyx Məhəmmədəli – ona daim Allahın şərəfi nəsib olsun! – məşhur tacirlərdən biri olub. Böyük Şəhərin (İstambulun) əhalisinin əksəriyyəti onu tanıyır. Son dövrdə İranın Astanadakı (İstambuldakı) səfirliyinin gizlicə təhrikçiliklə məşğul olması o sadiq mömini pərişan etmişdi. Nəhayət, o, bir gecə özünü dənizə atdı. Təsadüfən orada olan bəndələr onu dənizdən çıxardılar. Onun bu əməlini hərə bir cür yozdu və hərə bir söz danışdı. Başqa bir gecə o, bir cameyə getdi. O yerin xidmətçisi danışırdı ki, bu şəxs gecəni oyaq qaldı və səhərə qədər münacat və dua oxumaqla, yalvarıb sızlamaqla məşğul oldu. Sonra onun səsi kəsildi. Xidmətçi onun yanına getdi və gördü ki, canını tapşırıb. Onun yanında boş bir şüşə gördü və məlum oldu ki, o, zəhər içib. Xülasə, xidmətçi hədsiz heyrət içində bu barədə camaata xəbər verdi. Onun iki vəsiyyətnaməsi tapıldı. Birincisində o, Allahın vahidliyini, Onun Uca Zatının bənzəri və oxşarının olmadığını, Onun varlığının təsvirə, tərifə və sözlərə sığmadığını təsdiqləyir və etiraf edirdi. Həmçinin o, peyğəmbərlərin və övliyalarını zühurunu təsdiqləyir və Kainatın Ağası olan Allahın Kitablarında yazılanları qəbul etdiyini bildirirdi. İkinci vərəqdə o, bir münacat yazmış və vərəqin sonunda bu sözləri qeyd etmişdi: «Bu bəndə və Allahın dostları mat qalmışlar. Belə ki, bir məqamda Uca Qələm hamıya pozuculuq, münaqişə və çəkişməni qadağan edib. Başqa bir məqamda da Uca Qələmdən bu ali kəlam nazil olub: «Əgər bir kəs hüzurda kiminsə pis məqsədi olduğunu görsə, onun əleyhinə çıxmamalı və onu Allahın ixtiyarına buraxmalıdır». Bu möhkəm hökm bir tərəfdən aydın və sabitdir, digər tərəfdən hüzura yaxın kəslər elə sözlər danışırlar ki, insan qüvvəsi onlara dözməkdə və onları eşitməkdə aciz və gücsüzdür. Buna görə də bu bəndə bu böyük günahı seçdi. Allahın səxavət dəryasından və Rəbbin mərhəmət səmasından diləyir və arzulayıram ki, fəzl və əta qələmi ilə bu bəndənin günahlarını pozsun. Günahlarım çox, xətalarım saysızdır, lakin mən Onun Səxavət ipindən yapışmışam və Kəramət ətəyindən tutmuşam. Allah şahiddir və Onun dərgahına yaxın kəslər bilirlər ki, bu bəndə xəyanətkarların sözlərini eşitməyə tab gətirmədi, ona görə də bu işə əl atdı. Əgər O, mənə əzab verərsə, həqiqətən, Onun hərəkəti tərifə layiqdir; əgər məni bağışlayarsa, Onun əmrinə sözsüz itaət olunmalıdır».

İndi qoy cənab Şeyx sözün təsiri barədə düşünsün ki, bəlkə xəyal solundan yəqinlik sağına doğru üz tuta. Bu Məzlum Allahın Əmrində heç kəsə qarşı riyakarlıq etməyib və Allah kəlamını insanların gözü qarşısında ən uca səslə bəyan edib. Kim istəyibsə, qəbul edib, kim istəməyibsə, üz döndərib. Lakin əgər bu açıq, aşkar və aydın şeylər inkar olunacaqsa, onda bəsirət sahibləri tərəfindən hansı şey qəbul və təsdiq bəzəyi ilə zinətlənəcək?! Biz uca və mübarək Allahdan diləyirik ki, sözü gedən şəxsi (Hacı Şeyx Məhəmmədəlini) bağışlasın və onun günahlarını yaxşı işlərə çevirsin. Həqiqətən, O – Qüdrətli, Qüvvətli və Mərhəmətlidir.

Bu zühurda elə işlər baş verib ki, elm və fəzl məzhərləri, ədalət və insaf məşriqləri onları qəbul etməyə bilməzlər. Bu gün siz səmavi bir güclə ayağa qalxıb elmin qüdrətilə dünyadakı insanların şübhələrini yox etməlisiniz ki, hamı paklaşıb Böyük Dəryaya üz tutsun və Allahın istədiyindən yapışsın.

Xülasə, hər üz döndərən kəs bir sözdən yapışaraq Haqqa etiraz edir. Sübhanallah! Onlar övliyaların və seçilmişlərin ilahilik və rəbbanilik barədə dediklərini etiraz və inkar vasitəsinə çevirmişlər. Həzrət Sadiq buyurub: «Bəndəlik bir cövhərdir, onun mahiyyəti isə ilahilikdir». Həzrət Əmir ruh barədə sual verən ərəblərin cavabında buyurub: «Üçüncüsü, (insan) ruhudur ki, ilahi və səmavidir, O, ilahi bir qüvvədir, bölünməz bir cövhərdir, özü-özlüyündə mövcuddur». Daha sonra O – Ona salam olsun! – deyib: «Və O, ulu Allahın mahiyyəti, Xoşbəxtlik Ağacı, Sidrətül-Müntəha və Cənnət məkanıdır». Həzrət Sadiq buyurub: «Bizim Qaimimiz gələndə, yer üzü onun Rəbbinin nuru ilə işıqlanacaq». Həmçinin Əbi Abdullahdan – ona salam olsun! – uzun bir hədis nəql olunub. Həmin hədisin mətnində o cümlədən bu uca sözlər vardır: «Bundan əlavə, şərəfli və cəlallı Qüdrət Sahibi mələklərlə birlikdə buludlardan enər». Və Əzəmətli Quranda isə buyurur: «Məgər onlar Allahın bulud kölgələrində gəlməsinimi gözləyirlər?»[48] Müfəzzəlin hədisində isə deyilir: «Qaim arxasını Hərəmə söykəyib mübarək əlini uzadacaq və o, heç bir ziyan çəkmədən işıq saçacaq. Və O, deyəcək: «Bu, Allahın əlidir, Allahın sağ əlidir. O, Allahın yanından və Allahın əmri ilə gəlmişdir». Bu hədisləri necə mənalandırıblarsa, qoy Uca Qələmin əsərlərini də eləcə mənalandırsınlar. Həzrət Əmir buyurub: «Mən o Kəsəm ki, Ona nə bir ad, nə də bir sifət verilər». Həmçinin söyləyib: «Mənim zahirim imamdır, batinim isə Görünməz və Dərkolunmazdır». Əbu Cəfər ət-Tusi deyib: «Mən Əbi Abdullaha dedim: «Siz Allahın Kitabında xatırlanan Yolsunuz, siz Zəkatsınız, siz Həccsiniz». O dedi: «Ey filankəs! Biz şərəfli və cəlallı Allahın Kitabında xatırlanan Yoluq, Biz Zəkatıq, Biz Orucuq, Biz Həccik, Biz Müqəddəs ayıq, Biz Müqəddəs şəhərik, Biz Allahın Kəbəsiyik, Biz Allahın qibləsiyik və Biz Allahın Üzüyük». Cabir rəvayət edir ki, Əbi Cəfər – əleyhissalam ona deyib: «Ey Cabir! Bəyana (ifadəyə) və Məaniyə (mənalara) diqqət yetir!» Sonra O – ona salam olsun! – deyib: «Bəyan odur ki, sübhan Allahı tanıyasan və biləsən ki, Ona bənzər bir şey yoxdur, Ona itaət edəsən və heç bir şeyi Ona şərik qoşmayasan. Məani odur ki, biz Onun mənasıyıq, böyrüyük, əliyik, diliyik, əmriyik, hökmüyük və haqqıyıq. Biz bir şeyi istəyiriksə, əslində onu Allah istəyir. Və Allah o şeyi arzulayır ki, biz arzulayırıq». Yenə də Həzrət Əmir-əleyhissalam buyurub: «Mən görmədiyim Rəbbə necə itaət edə bilərəm?!» Başqa bir məqamda isə O, buyurur: «Mən elə bir şey görmədim ki, ondan əvvəl, yaxud ondan sonra və ya onun yanında Allahı görməyim».

Ey Şeyx! Deyilənlər üzərində düşün ki, bəlkə Qəyyumun adının gücü ilə Möhürlənmiş Şərabdan içəsən və hamının dərk etməyə aciz olduğu şeyi anlayasan. Hümmət kəmərini möhkəm bağla və uca səltənətə doğru can at ki, bəlkə nazil olduğu zaman vəhy və ilhamın ətrini duyasan və ona qovuşasan. Doğrusunu deyirəm: İlahi Əmrin oxşarı və bənzəri olmayıb və yoxdur. Mövhumat pərdələrini cır. Həqiqətən, O Öz fəzli sayəsində sənə yardım və kömək edəcəkdir. Çünki O – Qüvvətli, Qalib və Qüdrətlidir. Nə qədər ki, vaxt var və mübarək Sidrə insanlar arasında uca səslə danışır, özünü məhrum etmə. Allaha təvəkkül et və işlərini Ona tapşır. Sonra Böyük Məhbəsə gəl ki, qulaqların eşitmədiyini eşidəsən və gözlərin görmədiyini görəsən. Məgər bütün bunlardan sonra kiminsə şübhə etməsi üçün dəlil qalırmı? Öz Əmrində qayım olan Allaha and olsun ki, yox! Doğrusunu deyirəm: bu gün «O, Allahın rəsulu və peyğəmbərlərin sonuncusudur» - mübarək kəlamı: «O gün insanlar aləmlərin Rəbbi qarşısında duracaqlar» - ayəsi ilə yekunlaşdı. Bu böyük mərhəmətə görə Allaha şükr elə!

Ey Şeyx! Vəhy nəsimləri heç zaman başqasına bənzəməyib və bənzəmir. İndi Sidrətül – Müntəha özünün saysız-hesabsız meyvələri ilə sənin gözünün qarşısındadır. Əvvəlki insanlar kimi özünü mövhumata aludə etmə. Bəyanın özündən Allahın Fitrəti görünür və aşkar olur. Hamının şahidi Odur. Buna görə də Onun Öz zühurunu isbat üçün heç kəsə ehtiyacı olmayıb və yoxdur. İndi aydın ayələrdən və möhkəm kəlmələrdən ibarət təqribən yüz cild ayələri nazil edən Kəsin İradə səmasından nazil olub və hazırdır. Gərək sən uzaq məqsədə, yüksək sonluğa və uca zirvəyə can atasan ki, aləmlərin Rəbbi olan Allahın zahir etdiklərini eşidəsən və görəsən.

Adlar Səltənəti Sahibinin Görüşlə bağlı Quranda nazil etdiyi ayələr üzərində bir qədər düşün, bəlkə doğru yolu tapdın və insanların da düz yola yönəlməsinə səbəb oldun. Bu gün sizin kimisi Əmrin xidmətinə qalxmalıdır. Bu Məzlumun zilləti də, sizin izzətiniz də hər ikisi keçib gedəcək. Cəhd elə, bəlkə elə bir əmələ nail olasan ki, onun ətri aləmdən kəsilməsin. Görüş barədə elə ayələr nazil olub ki, inkarçılar üçün rədd etmək və qəbul etməmək imkanı qalmayıb. Uca və Mübarək Allah buyurur: «Allah o Kəsdir ki, gördüyünüz kimi, göyləri dayaqsız ucaltdı, sonra Öz taxtına qalxdı, Günəşi və Ayı Özünə tabe etdi: onların hərəsi müəyyən vaxta qədər fırlanar. O, işləri yoluna qoyar və ayələri müfəssəl izah edər ki, bəlkə siz Rəbbinizlə görüşəcəyinizə yəqinlik hasil edəsiniz»[49]. Yenə buyurur: «Hər kəs Allahla görüşəcəyinə ümid bəsləyirsə, bilsin ki Allahın müəyyən etdiyi vaxt mütləq gələcəkdir. O, hər şeyi Eşidən və Biləndir»[50]. Daha sonra Allah-taala buyurur: «Allahın əlamətlərini və Onunla görüşəcəklərini inkar edənlər Mənim mərhəmətimdən ümidini üzənlərdir. Onları şiddətli bir əzab gözləyir»[51]. Həmçinin buyurur: «Onlar dedilər: «Məgər biz torpağa qarışıb yox olandan sonra yenidənmi yaradılacağıq?» Bəli, onlar Rəbbi ilə görüşəcəklərini inkar edənlərdir»[52]. Həmçinin buyurur: «Bil ki, onlar öz Rəbbi ilə görüşəcəklərinə şübhə edirlər. Bil ki, O, həqiqətən, hər şeyi əhatə edəndir»[53]. Həmçinin buyurur: «Bizimlə görüşəcəklərinə ümid bəsləməyən, dünyanı bəyənib ona bel bağlayan və əlamətlərimizdən qafil olan kəslərin – məhz onların etdikləri günahlara görə yerləri cəhənnəmdir»[54]. Həmçinin buyurur: «Onlara açıq-aydın ayələrimiz oxunduğu zaman Bizimlə görüşəcəklərinə ümid etməyənlər: «Bundan ayrı bir Quran gətir və ya onu dəyişdir» - deyərlər. De: «Mən onu özbaşına dəyişə bilmərəm. Mən ancaq Mənə gələn vəhyə tabe oluram. Əgər Rəbbimə asi olsam, böyük günün əzabından qorxuram»[55]. Həmçinin buyurur: «Sonra biz yaxşı işlər görən şəxsə – Musaya (bəxş etdiyimiz neməti) tamamlamaq və ona hər şeyi ətraflı izah etmək üçün bir hidayət və mərhəmət olaraq Kitab verdik ki, bəlkə onlar öz Rəbbləri ilə görüşəcəklərinə inanalar»[56]. Həmçinin buyurur: «Onlar o kəslərdir ki, Rəbbinin ayələrini və onunla görüşəcəklərini inkar etdilər. Onların bütün əməlləri puça çıxmışdır. Buna görə də Biz qiyamət günü onlar üçün heç bir tərəzi qurmayacağıq. Küfr etdiklərinə, ayələrimi və peyğəmbərlərimi məsxərəyə qoyduqlarına görə budur onların cəzası – cəhənnəm!»[57] Həmçinin buyurur: «Musanın hekayəti sənə gəlib çatdımı? O zaman O, bir od görüb ailəsinə belə demişdi: «Siz yerinizdə durun, Mənim gözümə bir od sataşdı. Bəlkə ondan sizə bir köz gətirdim, yaxud odun yanında bir bələdçi tapdım». O, odun yanına çatanda, nida gəldi: «Ya Musa! Mən, həqiqətən, Sənin Rəbbinəm. Başmağını çıxart, çünki Sən müqəddəs Tuva vadisindəsən! Mən Səni (peyğəmbər) seçdim. Sənə vəhy olunanı dinlə! Mən, həqiqətən, Allaham. Məndən başqa Allah yoxdur. Elə isə mənə itaət et!»[58] Həmçinin buyurur: «Məgər onlar öz-özlüklərində Allahın göyləri, yeri və onların arasındakıları ancaq haqq-ədalətlə və müəyyən bir müddət üçün yaratdığını düşünmürlərmi? Həqiqətən, insanların əksəriyyəti Rəbbi ilə görüşəcəyini inkar edir»[59]. Həmçinin buyurur: «Məgər onlar Böyük bir gündə diriləcəklərini düşünmürlər? O gün bütün insanlar aləmlərin Rəbbinin qarşısında duracaqlar!»[60]. Həmçinin buyurur: «Biz Musaya Kitab verdik. Sən Onunla görüşəcəyinə şübhə etmə!»[61] Və buyurur: «Xeyr! O zaman ki, yer dağılıb parça-parça olacaq, Rəbbin gələcək və mələklər səf-səf duracaq»[62]. Həmçinin buyurur: «Onlar Allahın nurunu ağızları ilə söndürmək istəyirlər. Amma kafirlərin xoşuna gəlməsə də, Allah Öz nurunu tamamlayar»[63]. Həmçinin buyurur: «Musa müddətini başa vurub ailəsi ilə birlikdə yola çıxdığı zaman Tur dağı tərəfdə bir od gördü. Ailəsinə dedi: «Siz (burada) durun. Mən bir od gördüm. Bəlkə ondan sizə bir xəbər, yaxud bir köz gətirdim ki, qızınasınız». (Musa) ona çatdıqda, vadinin sağ tərəfində olan mübarək yerdəki ağacdan nida gəldi: «Ya Musa! Həqiqətən, Mən – aləmlərin Rəbbi olan Allaham!»[64].

Bütün İlahi kitablarda görüş vədəsi aydın şəkildə ifadə olunub. Bu görüşdən məqsəd Haqq olan Allahın – Onun cəlalı daha da artsın! – ayələrinin Məşriqi, dəlillərinin Şəfəqi, gözəl adlarının Məzhəri və ali sifətlərinin Mücəssəməsi ilə görüşməkdir. Allah Mahiyyətinə görə və Özlüyündə həmişə görünməz, əlçatmaz və dərkolunmaz olmuşdur. Deməli, «görüş» dedikdə, Onun bəndələr arasında Canişini olan Kəslə görüş nəzərdə tutulur. Və Onun özünün də bənzəri və oxşarı olmayıb və yoxdur. Belə ki, əgər Onun bənzəri və oxşarı olarsa, Onun zatının müqəddəsliyi və varlığının hər cür oxşarlardan və bənzərlərdən uzaq olması necə sübuta yetər?! Xülasə, görüş və Zühur məqamları barədə «Kitabi-İqan»da nazil olub və bu, insaf əhli üçün kifayət edər. Allah-taaladan diləyimiz budur ki, hamının tam düzgünlüyə çatmasına kömək göstərsin və hamını Özünə yaxınlaşdırsın. Həqiqətən, O – Qüvvətli və Qüdrətlidir, Ondan başqa Allah yoxdur. O – Eşidən, Danışan, Qüdrətli və Tərifəlayiqdir.

Ey elmi ilə məşhur olan kəs! Bəndələri yaxşı işlərə sövq et və gecikənlərdən olma. İti gözlə nəzər sal. Bəyan Səltənətinin Sahibinin və İrfan aləminin Sultanının Əmrinə əsasən Həqiqət Günəşi Akka məhbəsi səmasının üfüqündən parlayır və işıq saçır. Etirazlar onu örtə bilməyib, minlərlə və səf-səf ordular ona mane olmayıb. Cənabınız üçün daha heç bir bəhanə yeri qalmayıb. Ya sən qəbul etməlisən, ya da nözənbillah, bütün Peyğəmbərləri inkara qalxmalısan!

Ey Şeyx! Şiə məzhəbinin tərəfdarları barədə düşün. Gör onlar yanlış gümanların və mövhumatın əli ilə nə qədər imarətlər tikiblər və neçə-neçə şəhərlər salıblar. Nəhayət, bütün o mövhumat qurğuşuna çevrilib Aləmin Ağasına dəydi. Və o məzhəbin başçılarından biri də zühur günü Onu qəbul etmədi. Onun mübarək adını çəkəndə hamı: «Allah Onun gəlişini tezləşdirsin!» söyləyirdi. Lakin O Həqiqət Günəşinin zühur günündə hamı: «Allah Onun cəzasını tezləşdirsin!» - dedi. Göründüyü kimi, onlar Varlığın Cövhərini, görünən və görünməz aləmlərin Sahibini dar ağacından asdılar və elə iş tutdular ki, Lövhə ağladı, Qələm nalə çəkdi, sadiqlərin fəryadı ucaldı və Allaha yaxın kəslərin göz yaşları axdı.

Ey Şeyx! Düşün və insafla danış. Şeyx Əhsainin tərəfdarları Allahın köməyi ilə elə bir şeyi dərk etdilər ki, digər məzhəblər ondan məhrum olub pərdə arxasında qaldılar. Xülasə, hər dövrdə və hər əsrdə Vəhy Məşriqlərinin, İlham Məzhərlərinin və İlahi Bilik Xəzinələrinin zühur günlərində ixtilaflar baş verib və bunun da səbəbkarı yalançı və imansız şəxslər olmuşlar. Bu məsələnin şərhi caiz deyil. Cənabınız mövhumatçıların düşüncələrinə və şübhə edənlərin gümanlarına yaxşı bələddir və onları yaxşı bilir.

Bu gün bu Məzlum cənabınızdan və ilahi elm piyaləsindən içmiş, Ədalət Günəşinin nurlu kəlmələrindən işıqlanmış digər üləmalardan xahiş edir ki, heç kəsin xəbəri olmadan bir nəfəri müəyyənləşdirsinlər və onu bu tərəflərə göndərsinlər. Qoy o, bir müddət Kipr adasında qalsın və Mirzə Yəhya ilə ünsiyyətdə olsun ki, bəlkə Əmrin mahiyyətindən, ilahi hökm və buyuruqların mənbəyindən agah ola bildi. Əgər bir qədər düşünsən, Haqqın – Onun cəlalı daha da artsın! – hikmət, qüdrət və hökmranlığına şəhadət verərsən. Əmrdən xəbərsiz olan və bizimlə olmayan bir sıra şəxslər elə sözlər söyləmişlər ki, bütün şeylər və eləcə də əmin, Allahdan razı olan və Allahın razı olduğu kəslər həmən qafil şəxslərin yalan dediyinə şəhadət vermişlər. İndi əgər cənabınız hümmət göstərsə, Əmrin həqiqəti aləm əhlinə bəlli olar və insanlar bu ağır və qorxulu zülmətdən qurtular. Bəhadan başqa kim insanların gözü qarşısında danışa bilər və Ondan savayı kim Qoşunların Rəbbi olan Allah tərəfindən əmr olunanları söyləməyi bacarar?!

İndi bu qafil şəxs rövzəxanlıq ipindən yapışıb. And olsun Allaha ki, o, açıq-aşkar yalançıdır. Çünki bu camaatın etiqadına görə, Həzrət Qaim zühur edərkən, imamlar – onlara Allahın salamı olsun! – qəbirlərindən qalxmışlar. Bu, şəksiz bir həqiqətdir. Haqqdan diləyimiz budur ki, Uca Qələmin çeşməsindən süzülən yəqinlik suyundan mövhumatçılara pay versin və beləliklə, hamı Onun günlərinə layiq olan şeylərə yetişsin.

Ey Şeyx! Bəlaların qızğın çağında bu Məzlum bu sözləri yazmaqla məşğuldur. Hər tərəfi zülm və zorakılıq alovu bürüyüb. Bir yandan da xəbər gəlib ki, «Ta» torpağında dostları həbs ediblər. Halbuki Günəş və Ay, çöllər və dənizlər şəhadət verir ki, bu firqənin üzvləri vəfa zinəti ilə bəzənmişlər və dövlətin tərəqqisindən, məmləkətin asayişindən və millətin rahatlığından başqa bir işə əl atmamışlar və atmayacaqlar.

Ey Şeyx! Dəfələrlə demişik ki, Biz bir çox illər padşah həzrətlərinə kömək göstərmişik. Neçə illərdir ki, İranda heç bir münaqişə baş verməyib. Müxtəlif məzhəblərə mənsub pozucu şəxslərin cilovu Qüdrətli Ovucda saxlanıb. Heç kəs həddini aşa bilməyib. And olsun Allaha, bu camaat heç zaman fitnə-fəsad əhli olmamışdır və deyildir. Onların könülləri təqva nuru ilə nurlanmış, Allaha məhəbbət bəzəyi ilə zinətlənmişdir. Onlar daim aləmin islahına çalışmışlar və çalışırlar. Onların istəyi budur ki, ixtilaflar aradan qalxsın, kin və ədavət atəşi sönsün və beləliklə, bütün yer üzü vahid bir ölkə halına gəlsin.

Digər tərəfdən, Böyük Şəhərdəki (İstambuldakı) İran səfirliyinin üzvləri var gücləri və qüvvələri ilə bu məzlumları incitməklə məşğuldurlar. Lakin onlar bir şey istəyirlər, Allah isə başqa şey istəyir. İndi hər bir diyarda Haqqın etibarlı kəslərinin başına gələnlər barədə düşünün. Bəzən onları oğurluqda ittiham etmiş, bəzən də onlar haqqında dünyada misli-bərabəri olmayan iftiralar söyləmişlər. İndi cənabınız insafla desin: səfirliyin öz təbəəsini oğurluqda ittiham etməsinin xarici ölkələrdə təsiri və nəticəsi nədən ibarətdir? Bu hadisəyə görə bu Məzlum xəcalət çəkdi. Ona görə yox ki, bu ittiham bu Bəndənin incidilməsinə səbəb oldu. Xəcalətin səbəbi odur ki, əcnəbi səfirlər İran səfirliyindəki bir sıra mötəbər şəxslərin tədbir və düşüncə səviyyəsindən xəbər tutdular.

Sən o kəsləri ittiham edirsən ki, Allah Yeddinci təbəqədəki xəzinəni onlara etibar etmişdir.

Xülasə, onlar yüksək rütbəli şəxslərin axtarıb-arayıb rəyini soruşmalı olduğu bir məqam Sahibinin nurunu söndürməyə çalışır və cəhd göstərirlər. Lakin bu hadisə baş verərkən, məlum olduğu kimi, cənab səfir Müknül-Mülk Mirzə Möhsün xan – Allah ona yardımçı olsun! – Astanada (İstambulda) deyildi. Bütün bu işlər ona görə baş verir ki, onlar İran şahı həzrətlərinin – mərhəmətli Allah ona yardımçı olsun! – müqəddəs irfan məkanına məhrəm olanları xoşlamadığını düşünürlər. Allah şahiddir ki, bu Məzlum həmişə dövlətin və millətin şərəfini yüksəldən işlərdən yapışıb və Allahın buna şahid olması kifayətdir.

Bəha əhli barədə Uca Qələmdən bu sözlər nazil olub: «Onlar elə kişilərdir ki, əgər qızılla dolu şəhərlərə daxil olsalar, onlara fikir verməzlər və əgər gözəl qadınlarla dolu ölkəyə girsələr, onlara diqqət yetirməzlər». Nəsihət verən və hər şeyi Bilən Kəs Bəha əhli barədə Uca Qələmdən belə nazil etmişdir. Və Paris imperatoru həzrətlərinə[65] ünvanlanmış Lövhənin sonunda bu uca sözlər nazil olmuşdur: «Sən malik olduğun sərvətlərin faniliyini bil-bilə, onlarlamı öyünürsən?! Yoxsa yer üzünün bir qarışına hakim olmağına sevinirsən?! Halbuki Bəha əhlinin nəzərində bütün bunların bir ölü qarışqanın gözünün qarası qədər də dəyəri yoxdur. Onları dünya əhlinin ixtiyarına burax, sonra da üzünü aləmin Məqsuduna doğru tut!»

Allahdan – Onun cəlalı daha da artsın! – başqa heç kəs bu Məzlumun nələr çəkdiyindən agah deyil. Hər gün Astanadakı (İstambuldakı) səfirlikdən Bizim əleyhimizə bir söz eşidilir. Sübhanallah! Bütün tədbirlər bu Bəndənin incidilməsinə səbəb olan işlərə yönəlib. Amma onlar bilmirlər ki, Allahın yolunda alçalmaq əslində bir şərəfdir. Qəzetlərdə belə sözlər yazılır: «Akkaya sürgün olunmuş bir sıra şəxslərin fırıldaqçılığı və onların bəzi adamlara etdiyi zülmlər haqqında» və ilaxır. Ədalət məzhərlərinə və insaf məşriqlərinə bu cür yazıların məqsədi məlum, niyyəti aydındır. Xülasə, cürbəcür təzyiq zülm və zorakılıq üsullarına əl atırlar. And olsun Allaha, bu Məzlum bu sürgün yerini heç vaxt Uca Vətəninə dəyişməz. Bəsirət əhlinin nəzərində Allahın yolunda çəkilən zillət açıq-aşkar izzət və böyük bir məqamdır. Əvvəldə demişik: «Sübhansan, ey mənim Allahım! Əgər Sənin yolundakı bəlalar olmasaydı, Sənin həqiqi aşiqlərinin məqamı necə aşkar edilərdi və Sənin məhəbbətindəki sınaqlar olmasaydı, Sənin müştaqlarının şərəfi nə ilə təsbit olunardı?!»

Alçaqlıq o həddə çatıb ki, hər gün bir iftira yaymaqla məşğuldurlar, lakin bu Məzlum gözəl səbr ipindən yapışıb. Kaş İran məmləkətinin padşahı Astanada (İstambulda) baş verənlərin hesabatını istəyəydi və beləliklə, işin əsil mahiyyətindən agah olaydı. Ey Sultan, səni and verirəm mərhəmətli Rəbbinə, bu hadisəyə ədalət gözü ilə bax! Bu gün elə bir ədalətli şəxs varmı ki, Allahın Öz Kitabında nazil etdiklərinə əsasən hökm versin? Elə bir insaflı adam varmı ki, heç bir dəlil və sübut olmadan Bizim başımıza gətirilənlərə insafla qiymət versin?!

Ey Şeyx! İnsanların davranışı barədə düşün. Elm və hikmət şəhərlərinin sakinləri heyrət edirlər ki, görəsən nə üçün özünü dünyada ən bilikli, ən haqlı və ən mömin məzhəb sayan şiə məzhəbi zühur Günü üz döndərdi və misli-bərabəri olmayan bir zülm törətdi. O cümlədən, bu barədə düşünmək lazımdır ki, həmin məzhəb yaranandan indiyə kimi o qədər üləmalar gəlib və onlardan biri də zühurun mahiyyətindən agah olmayıb. Bəs bu qəflətin səbəbi nə olub? Əgər Biz bunu desək, onların əzaları parça-parça olar. Onlara düşünmək lazımdır, hətta min illər boyu düşünmək gərəkdir ki, bəlkə elm dəryasından bir qətrəyə yetişələr və bu gün qafil olduqları şeyi anlayalar.

Biz Rəbbinin əlamətlərinin məşriqi olan «Ta» torpağında gəzərkən, minbərlərin şikayətini və onların Uca və Mübarək Allaha müraciətini eşitdik. Onlar nida edib deyirdilər: «Ey aləmin Allahı və insanların Ağası! Sən bizim halımızı və bəndələrinin zülmündən nələr çəkdiyimizi görürsən. Sən bizi Səni zikr və tərif etməkdən ötrü yaradıb meydana gətirdin. Lakin Sənin günlərində qafillərin bizim üzərimizdən nələr dediyini eşidəndə, and olsun qüdrətinə, bizim ciyərimiz yandı və əzalarımız titrədi. Ah, ah, kaş Sən bizi yaratmayaydın və meydana gətirməyəydin!» Bu sözlərdən Allaha yaxın kəslərin ürəkləri yandı və sadiqlərin naləri ucaldı.

Biz dəfələrlə görkəmli üləmalara Allah xatirinə nəsihət verdik və onları Uca Üfüqə doğru dəvət etdik ki, bəlkə zühur günlərində insanların Məqsudunun bəyan dəryasının dalğalarından öz paylarını götürələr və ondan bilmərrə məhrum qalmayalar. Lövhələrin əksəriyyətində hər şeydən üstün olan Mərhəmətin səmasından bu böyük nəsihət nazil olub. Biz demişik: «Ey əmirlər və üləmalar tayfası! Akka üfüqündən ucalan sədanı eşidin. Həqiqətən, o sizi Allahın Öz vəhy şəfəqinə və nur məşriqinə çevirdiyi məqama yönəldir, yaxınlaşdırır və istiqamətləndirir. Ey aləm əhli! Budur, Əzəl Hökmdarının yanından ən Böyük Ad gəldi və Onun elmində gizli olan, Onun ismət xəzinəsində saxlanan və Uca Qələmlə Rəblərin Rəbbi olan Allahın Kitablarında yazılan bu zühur barədə bəndələrə müjdə verdi. Ey «Şin»[66] əhalisi! Siz Başların Ağası olan Allahın sayəsində Mənim hər göydən üstün olan inayət və mərhəmətimi unutmusunuzmu?»

«Kitabı-Əqdəs»də belə nazil olub: «De: Ey üləma tayfası! Allahın Kitabını öz yanınızda olan qaydalar və elmlərlə ölçməyin, çünki O, məxluqat arasında Haqqın tərəzisidir. İnsanların yanında olan şeylər bu böyük tərəzidə çəkilər, həm də öz-özünə – bunu bilin! Mənim inayət gözüm sizin halınıza ağlayır, çünki siz gecə-gündüz, səhər-axşam çağırdığınız Kəsi tanımadınız. Ey insanlar, ağ üzlərlə və işıqlı könüllərlə o mübarək və qırmızı məkana üz tutun ki, orada Sidrətül-müntəha car çəkir: «Həqiqətən, Məndən – Qoruyan və Qəyyumdan başqa Allah yoxdur!» Ey İrandakı üləma tayfası! Sizlərdən kiminsə qüdrəti çatarmı ki, kəşf və irfan meydanında Mənə rəqib olsun, yaxud hikmət və bəyan səhnəsində Mənimlə yarışsın?! Mərhəmətli Rəbbimə and olsun ki, yox! Dünyada olanların hamısı fanidir, bu isə Qüdrətli və Sevimli Rəbbinizin Üzüdür. Ey insanlar! Biz elmləri Məlumu tanımaqdan ötrü müəyyən etdik, siz isə onu bütün gizli işləri aşkara çıxaran Kəsin nuru qarşısında özünüz üçün bir pərdəyə çevirdiniz. De: Bu, elə bir səmadır ki, orada Ana Kitab saxlanılır – bunu anlayın. Bu, o Kəsdir ki, Onun sayəsində qaya dilə gəldi və Sidrə mübarək torpaqda ucalan Tur dağında nida etdi: «Hökmranlıq – hər şeyin Sahibi, qüdrətli və Mehriban Allaha məxsusdur!» Biz mədrəsələrə daxil olmamışıq və sizin yazdıqlarınızı oxumamışıq. Eşidin, bu Ümmi sizi əbədi Allaha doğru dəvət edir. əgər siz başa düşsəniz, bu sizə yer üzünün bütün xəzinələrindən xeyirlidir. O kəs ki, vəhy səmasından nazil olanı şərh edərək, onu əsil mənasından uzaqlaşdırır, o, həqiqətən, Allahın Uca kəlamını təhrif etmiş olur və Aydın Kitabda ziyana uğrayanlardan birinə çevrilir».

Bununla bərabər Biz Fitrətin naləsini eşitdik və ona dedik: «Ey Fitrət, nə üçün Mən gecələr sənin fəryadını, gündüzlər naləni və səhərlər fəğanını eşidirəm?» O dedi: «Ey ən Böyük Ad ilə zühur etmiş Aləmin Ağası! Qafillər Sənin Ağ Dəvənin vətərini kəsdilər, Qırmızı Gəmini batırdılar və istədilər ki, Sənin Nurunu söndürsünlər və Əmrinin üzünü örtsünlər. Buna görə də mənim naləm və bütün şeylərin fəryadı ucaldı, lakin insanların əksəriyyəti bundan qafil qaldı». Bu gün Fitrət Bizim səxavətimizin ətəyindən yapışıb və Bizim ətrafımızda təvaf edir.

Ey Şeyx! Mənim hüzuruma gəl ki, heç bir məxluqun gözünün görmədiyini görərsən və heç bir varlığın qulağının eşitmədiyini eşidəsən. Bəlkə bunun sayəsində özünü mövhumat bataqlığından xilas edib o uca məqama üz tutasan ki, orada bu Məzlum nida edir: «Hökmranlıq – Qüdrətli və Tərifəlayiq Allaha məxsusdur!» Ümid edirik ki, cənabınızın səyi ilə bəndələrin qanadları nəfs və ehtiras palçığından təmizlənəcək və ilahi məhəbbət fəzasında uçmağa qabil olacaq. Palçığa batmış qanadlar uçmağa qadir olmamışdır və deyildir. Ədalət və insaf məzhərləri buna şəhadət verirlər, lakin insanlar şübhə içərisində qalmışlar.

Ey Şeyx! Bəndələr hər tərəfdən Bizə qarşı elə etirazlar etmişlər ki, Qələm onları yazmaqdan utanır. Bununla belə, böyük mərhəmətimiz üzündən insanların səviyyələrinə uyğun olaraq, onlara cavablar verilmişdir ki, bəlkə rədd və inkar alovundan uzaqlaşıb təsdiq və qəbul nuru ilə işıqlanalar. Amma insaf az tapılır, ədalət yoxa çıxıb. O cümlədən, bəzilərinə cavab olaraq, bu möhkəm ayələr ilahi elm səltənətindən nazil olub:

«Ey Mənim üzümün nuruna üz tutan kəs! Yer üzünün sakinlərini mövhumat bürüyüb və onların yəqinlik üfüqünə, onun şüalarına, təzahürlərinə və nurlarına üz tutmasına mane olur. Yanlış xəyallar onları Qəyyumdan uzaqlaşdırıb. Onlar öz ehtiraslarının təhriki ilə danışırlar, lakin bunu anlamırlar. Onların bəziləri deyir: «Doğrudanmı ayələr nazil oldu?» De: «Bəli, səmaların Rəbbi tərəfindən!» «Saat yetişdimi?» «And olsun aydın dəlillərin Məzhərinə, artıq o ötüb keçdi! Artıq Haqq günü yetişdi, Haqq dəlil və sübut ilə gəldi. Meydan quruldu və insanlar təşvişə və iztiraba düşdü. Artıq zəlzələ başlandı və müxtəlif tayfalar Qüdrətli və Əzəmətli Allahın qorxusundan nalə çəkdilər». De: «Dəhşətli səs ucaldı və gün – Vahid və İxtiyar Sahibi olan Allaha məxsusdur!» «Fəlakət bitdimi?» De: «Bəli, and olsun Rəbblər Rəbbinə!» «Qiyamət başlandımı?» «Hətta Qəyyum öz əlamətlər səltənəti ilə gəldi!» «İnsanların yerə yıxıldığını gördünmü?» «Bəli, and olsun Uca və Ulu Rəbbimə!» «Möcüzələr tamamlandımı?» «And olsun sifətlər Sahibinə, hətta dağlar toza döndü!» Onlar dedilər: «Haradadır cənnət və cəhənnəm?» De: «Bunlardan biricisi Mənə qovuşmaqdır, digəri isə sənin nəfsindir, ey şübhə edən müşrik!» Onlar dedilər: «Biz mizan-tərəzini görmədik». De: «Bəli, and olsun mərhəmətli Rəbbimə ki, onu bəsirət sahiblərindən başqa kimsə görə bilməz!» «Ulduzlar töküldümü?» De? «Bəli, Qəyyum Sirr torpağında[67] olarkən! İbrət götürün, ey bəsirət sahibləri!» Biz qüdrət əlimizi əzəmət və iqtidar qoltuğundan çıxaranda bütün əlamətlər aşkar oldu. Vədə tamam olanda, Carçı car çəkdi və Xilqətin Sahibi olan Rəbbinin qüdrəti qarşısında Tur əhli tərəddüd səhrasında huşunu itirdi. Şeypur deyir: «Sur çalındımı?» De: «Bəli, and olsun zühur Sultanına! O zaman ki, O, «Rəhman» adının taxtında qərar tutdu!» zülmət gecə Nurlar mənbəyi olan Rəbbinin mərhəmət şəfəqi ilə işıqlandı. Rəhmanın nəsimi əsdi və bədən qəbirlərindəki ruhlar ehtizaza gəldi. Qüdrətli və Səxavətli Allah tərəfindən əmr belə müəyyən olundu. Qafil olanlar dedilər: «Göy nə zaman yarıldı?» De: «Siz qəflət və azğınlıq məzarlarında olduğunuz zaman!» Qafillərdən eləsi var ki, gözünü ovxalayıb sağa-sola baxır. De: «Sən korsan, bu gün sənə bir sığınacaq yoxdur». Onlardan eləsi var ki, deyir: «İnsanlar bir yerə toplaşdımı?» De: «Bəli, and olsun Rəbbimə! Sən mövhumat yatağında olduğun zaman!» Onlardan eləsi var ki, deyir: «Doğrudanmı Fitrət ilə Kitab nazil oldu?» De: «Fitrət özü heyrətdədir. Çəkinin, ey qəlb sahibləri!» Onlardan eləsi var ki, deyir: «Mən korlara bir yerdəmi olacağam?» De: «Bəli, and olsun buludlar üzərində oturan Kəsə! Cənnət sirli qızılgüllərlə bəzənib. Cəhənnəm isə günahkarların odu ilə alovlanır». De: «Zühur üfüqündən nur parladı və Misaq gününün Sahibi gələrkən, bütün aləm işıqlandı». Şübhə edən kəslər ziyana uğradı, iman nuru ilə Yəqinlik Şəfəqinə üz tutan kəslər isə uğur qazandı. Xoş sənin halına, ey nəzərlərini Mənə dikən şəxs! Çünki sənin üçün bu Lövhə nazil oldu – elə bir Lövhə ki, onun sayəsində insanların ruhu qanad açdı. Onu qoru və oxu! Canıma and olsun, o sənin Rəbbinin mərhəmət qapısıdır. Xoş o kəsin halına ki, axşam – səhər onu oxuyar. Biz elm dağını parça-parça edən və insanların ayaqlarını titrədən bu Əmr barədə sənin sözlərini eşitdik. Sənə, eləcə də Qüdrətli və Bağışlayan Allaha üz tutan bütün kəslərə Mənim şərəfim nəsib olsun! Lövhə başa çatdı, amma söhbət bitmədi. Səbr elə, çünki sənin Rəbbin Səbrlidir.

Bu ayələri Biz əvvəllər – Akka məhbəsinə daxil olduğumuz ilk çağlarda nazil etmiş və sənə göndərmişdik ki, sən Əmrin qüdrət və hökmranlıqla gəlişi zamanı onların yalançı dillərinin nələr söylədiyini biləsən. Yanlış gümanların bünövrəsi dağıldı, mövhumat səması yarıldı, amma insanlar hələ də şübhə edir və inadkarlıq göstərirlər. Onlar qüdrət üfüqündən əlamətlər səltənəti ilə gəldikdən sonra da Allahın dəlilini və sübutunu inkar etdilər. Onlar Bizim əmr etdiklərimizi buraxıb Kitabda qadağan olunan işlərə əl atdılar. Onlar Allahlarını atıb ehtiraslarını tutdular. Bil ki, onlar qəflət və azğınlıq içərisindədirlər. Onlar ayələri oxuyur və onları inkar edirlər, aydın dəlilləri görür və onlardan üz çevirirlər. Bil ki, onlar qəribə bir şübhə içərisindədirlər.

Biz Öz dostlarımıza Allahdan çəkinməyi tövsiyə etmişik, çünki bu, yaxşı əməllərin və xasiyyətlərin mənbəyidir. Bu, Bəha şəhərindəki ədalət qoşunlarının sərkərdəsidir. Xoş o kəsin halına ki, onun nurlu bayrağının kölgəsinə daxil olar və ondan yapışar. Həqiqətən, O, «Qəyyümül-Əsma»da Xatırlanan Qırmızı Gəminin sərnişinlərindən biridir.

De: Ey Allah adamları! Vücudunuzu etibar və dəyanət bəzəyi ilə zinətləndirin. Sonra Rəbbinizə yaxşı əməllər və gözəl xasiyyətlər qoşunu ilə kömək göstərin. Biz Öz Kitablarımızda, Yazılarımızda, Səhifələrimizdə və Lövhələrimizdə fitnə-fəsad və çəkişməni sizə qadağan etmişik. Bununla Biz sizin yüksəliş və ucalmağınızdan başqa bir şey istəməmişik. Səma və onun ulduzları, Günəş və onun şüaları, ağaclar və onların yarpaqları, dənizlər və onların dalğaları, yer və onun xəzinələri buna şəhadət verir. Allahdan diləyimiz budur ki, Öz dostlarına yardımçı olsun və onların bu mübarək, qüdrətli və ecazkar məqamda lazım olan şeylərə çatmasına köməklik göstərsin.

Başqa bir Lövhədə Biz demişik: «Ey nəzərlərini mənim üzümə dikən kəs! Bəndələrə Allahdan qorxmağı tövsiyə et! And olsun Allaha, bu Rəbbinin əskərlərinin birinci sərkərdəsidir. Onun qoşunları yaxşı xasiyyətlər və gözəl əməllərdir. Bütün əsrlər və qərinələr boyu ürək və könül şəhərləri bununla fəth olunub və qələbə və zəfər bayraqları bütün bayraqlardan yuxarı sancılıb».

İndi sənin üçün etibardan danışacaq və Allahın – Əzəmətli Ərşin sahibi olan Rəbbinin yanında onun məqamını xatırladacağıq. Günlərin bir günündə Biz Öz Yaşıl Adamıza yollandıq. Ora daxil olan kimi onun çaylarının axdığını, ağaclarının çiçəkləndiyini və günəşin şüalarının ağaclar arasında oynadığını gördük. Üzümüzü sağa döndərəndə, Biz elə şey gördük ki, qələm onun təsviri üçün hərəkətə gəlmir; qələm o ən incə, ən şərəfli, ən mübarək və ən uca məqamda Kainatın Ağasının gözlərinin müşahidə etdiyi şeyi təsvir edə bilməz. Sonra Biz üzümüzü sola çevirdik və uca Behişt gözəllərindən birini gördük: o, bir nur sütununun üzərində dayanıb ən yüksək səslə deyirdi: «Ey yerin və göyün sakinləri! Mənim Camalıma, Nuruma, Zühuruma və Parıltıma nəzər salın! Haqq olan Allaha and olsun, Mən - etibaram, onun zühuru və gözəlliyiyəm, ondan yapışan, onun rütbəsini və məqamını bilən, onun ətəyindən tutan kəs üçün mükafatam. Mən Bəha əhli üçün ən böyük zinətəm və xilqət aləmində olanlar üçün şərəfli bəzəyəm. Mən aləmin rifahı üçün ən böyük səbəbəm və yer əhli üçün əminlik üfüqüyəm». Beləcə Biz bəndələri Xilqətin Sahibinə yaxınlaşdıran şeyi sənin üçün nazil etdik.

Bu Məzlum həmişə aləm əhlini onları ucaldan və Allaha yaxınlaşdıran şeylərə dəvət edib. Uca Üfüqdən elə bir şey parlayıb ki, heç kəs üçün tərəddüd, etiraz və inkar fürsəti qalmayıb. Lakin bunun qafillərə bir xeyri olmayıb və onların ziyanlarından başqa heç nəyi artmayıb.

Ey Şeyx! Üləmalar Sultan həzrətləri – Allah ona yardımçı olsun! – ilə birləşib gecə-gündüz dövlətin və millətin şənini ucaldan işlərdən yapışmalıdırlar. Bu camaat var qüvvəsi ilə insanların paklaşmasına və işlərin yaxşılaşmasına çalışır və bununla məşğul olur. Bu aydın Lövhədə Uca Qələmdən nazil olanlar buna şəhadət verir.

Bir çox işlər ilk baxışdan asan və sadə görünür, lakin insanların əksəriyyəti bundan qafildir və vaxtın zay edilməsinə səbəb olan işlərlə məşğuldur. Bir gün Astanada (İstambulda) Kamal Paşa bu Məzlumun hüzuruna gəldi. Söhbət faydalı işlərdən düşdü. O dedi ki, müxtəlif dillər öyrənmişdir. Cavabında söylədik: «Siz bütöv bir ömrü tələf etmisiniz. Cənabınız kimi şəxslər və digər dövlət məmurları bir məclis təşkil etməli və o məclisdə müxtəlif dillər içərisindən bir dili, eləcə də mövcud əlifbalardan birini seçməli, yaxud yeni bir əlifba və dil yaratmalıdırlar ki, bütün dünyanın məktəblərində uşaqlara onu öyrətsinlər. Belə olan surətdə insanlar iki dilə yiyələnəcəklər: birincisi, öz vətənlərinin dilinə; ikincisi, bütün dünya əhalisinin danışdığı dilə. Əgər bu deyiləni həyata keçirsələr, bütün yer üzü vahid bir ölkə halına gələr və insanlar müxtəlif dilləri öyrənməkdən və öyrətməkdən azad olar». Bizim hüzurumuzda o, bunu qəbul etdi və xeyli sevinc və şadlıq izhar elədi. Sonra Biz ona dedik ki, bu məsələni dövlətin nazirlərinə və məmurlarına çatdırsın və bunun təsiri digər məmləkətlərə də yayılsın. Sonralar o, dəfələrlə Bizim hüzurumuza təşrif gətirdi, lakin bu məsələ ilə bağlı bir söz demədi. Halbuki deyilən məsələ aləm əhlinin birliyinə və ittifaqına səbəb olacaqdı. Biz ümid edirik ki, İran dövləti bunu qəbul edib həyata keçirəcək. Hal-hazırda yeni əlifba və təzə dil ixtira olunub. Əgər istəsəniz, sizə göndərərik. Məqsədimiz budur ki, hamı insanların zəhmət məşəqqətini azaldan işlərdən yapışsın və öz vaxtını layiqli şeylərə sərf edib başa çatdırsın. Həqiqətən, Allah – Yardımçı, hər şeyi Bilən, tədbirli və hər şeydən xəbərdardır.

İnşaallah, İran indiyə qədər məhrum olduğu şeyə yetişər və onunla bəzənər. De: «Ey Sultan! Çalış ki, bütün aləm əhli sənin ədalət günəşinin şüaları ilə nurlansın. Bu Məzlum etibar, sədaqət, saflıq və faydalı işlərdən başqa heç bir şeyi nəzərdə tutmayıb və tutmur. Onu xainlərdən saymayın!» Sübhansan Sən, ey mənim Allahım, Ağam və Pənahım! Sultan həzrətlərinə Sənin əmrlərini və hökmlərini yerinə yetirməkdə, bəndələrin arasında Sənin ədalətini bərqərar etməkdə köməklik göstər! Həqiqətən, Sən – Fəzilətli, Səxavətli, qüdrətli və Qadirsən! Allahın Əmri Onun fəzlinin əlaməti olaraq gəldi. Xoş bunu bilənlərin və bunu anlayanların halına! Xoş o kəsin halına ki, göylərdə və yerdə olan hər şeydən əlini üzüb Haqdan yapışdı.

Ey Şeyx! Ən böyük dəryanın sahilinə yollan, sonra da Allahın «Qəyyumül-Əsma»da Bəha əhli üçün müəyyən etdiyi Qırmızı Gəmiyə daxil ol. O, qurudan və dənizdən keçər. Kim ona daxil olarsa, nicat tapar və kim ondan üz döndərərsə, həlak olar. Ona daxil olub bu şərəfə yetişdiyin zaman üzünü Qoruyan və Qəyyum Allahın Kəbəsinə doğru tut və de: «Ey mənim Allahım! Səni and verirəm ən şərəfli nuruna və Sənin bütün nurların ən şərəflidir!» O zaman Səltənətin bütün qapıları sənin üzünə açılar və sən gözlərin görmədiyi şeyi görər, qulaqların eşitmədiyi şeyi eşidərsən. Bu Məzlum sənə necə nəsihət veribsə, elə də nəsihət verir və sənin üçün yalnız onu istəyir ki, sən aləmlərin Rəbbi olan Allahın birlik dəryasına daxil olasan. Bu gün elə bir gündür ki, bütün şeylər nida edərək, insanlara bu zühurun müjdəsini verir. Bu zühur vasitəsilə Qüdrətli və Tərifəlayiq Allahın elmində gizli olan və saxlanan şeylər aşkara çıxdı.

Ey Şeyx! Bəyan Göyərçinlərinin İrfan Sidrəsinin budaqları üzərində oxuduğu mahnıları eşitdin. İndi isə Hikmət quşlarının Uca Cənnətdən yüksələn nəğmələrini dinlə! Həqiqətən, onlar sənə qafil olduğun şeyləri anladırlar. Qüvvət və Qüdrət Dilinin ariflərin Məqsudu olan Allahın Kitablarında nələr söylədiyinə qulaq as! Bu an Uca Behiştin qütbündəki Sidrətül – müntəhadan bir səda yüksəlir və Mənə əmr edir ki, Yazılarda və Lövhələrdə nazil olanları və Özünü bu Böyük Xəbərdən və Doğru Yoldan ötrü fəda edən Müjdəçinin söylədiklərini sənə çatdırım. O deyib və onun dediyi həqiqətdir: «Mən Onun zikrində bu cövhəri yazdım: Həqiqətən, Mənim heç bir işarəm və Bəyanda xatırlanan heç bir şey Ona işarə edə bilməz». Daha sonra o şərəf və cəlal Sahibi bu əzamətli Zühur və Böyük Xəbər barədə deyir: «O elə uca və möhtəşəmdir ki, Özündən başqa heç kəs vasitəsilə tanına bilməz, yaxud Öz məxluqatının işarəsi ilə göstərilə bilməz. Mən Özüm ilk bəndəyəm ki, Ona və Onun ayələrinə iman gətirdim və Onun irfan cənnətindəki bağçalardan Onun sözlərinin meyvələrini dərdim. Bəli, and olsun Onun şərəfinə! O – Haqqdır. Ondan başqa Allah yoxdur. Hər şey Onun əmri ilə mövcuddur».

Həqiqət Göyərçini ilahi Sidrənin budaqlarında bu sözlərlə nəğmə oxumuşdur. Xoş o kəsin halına ki, onu eşitmək şərəfinə nail oldu və onun hər kəlməsində gizlənmiş ilahi Bəyan dəryalarından götürüb içdi. Başqa bir məqamda da Bəyanın nidası ən uca budaqdan yüksəldi. O uca və mübarək Kəs dedi: «Doqquzuncu ildə siz bütün yaxşı şeyləri görəcəksiniz». Və başqa bir məqamda buyurur: «Doqquzuncu ildə siz Allahın hüzuruna qovuşacaqsınız». İrfan şəhərlərində uçan Quşların oxuduğu bu nəğmələr Rəhmanın Quranda nazil etdiklərinə uyğundur. Xoş bunu görənlərin və buna nail olanların halına!

Ey Şeyx! And olsun Allaha, mərhəmət çayı axır, Bəyan dənizi dalğalanır, zühur Günəşi parlayır və işıq saçır. Təmiz ürək, açıq qəlb və açıq-aşkar doğruçu bir dil ilə Müjdəçidən, yəni İlkin Nöqtədən zahir olmuş bu uca kəlmələri oxu! O – onun bəyani daha da şərəflənsin! – Həzrət Əzimə müraciətlə deyib: «Bu, sənə cavab verməzdən əvvəl sənə vəd etdiyimiz şeydir. Bəyandan doqquz il keçənə qədər səbr elə. O zaman isə de: «Həmd olsun Allaha – yaradanların ən gözəlinə!» De: «O elə bir Xəbərdir ki, Allahdan savayı heç kəs onu əhatə edə bilməz. Və siz belə bir gündən xəbərsizsiniz». Doqquzuncu ildə bu Əzəmətli Zühur İlahi İradənin məşriqindən parlayıb işıq saçdı. Şübhə edən qafillərdən savayı heç kəs onu inkar etməz. Allahdan diləyimiz budur ki, bəndələrinin Ona doğru qayıtmalarına və fani həyatlarında etdiklərinə görə üzr istəmələrinə köməklik göstərsin. Həqiqətən, O – Tövbələri Qəbul edən, Bağışlayan və Mərhəmətlidir!

Başqa bir məqamda O, buyurub: «Mən özüm ilk bəndəyəm ki, Ona və Onun ayələrinə iman gətirdim». Həmçinin farsca Bəyanda buyurub: «O, həmən Kəsdir ki, bütün məqamlarda: «Həqiqətən, Mən – Allaham!» - söyləyir və ilaxır – Onun şərəfi və cəlalı daha da artsın! İlahilik və Rəbbanilik ifadə edən sözlərin hansı məqsəd güddüyü barədə əvvəldə deyildi. Həqiqətən, Biz pərdələri cırdıq və insanları Başların Ağası olan Allaha yaxınlaşdıran şeyləri aşkara çıxardıq. Xoş o kəsin halına ki, aləmlərin Rəbbi Allahın Əmrinə əsasən göylərdə və yerdə olan bütün şeyləri bürüyən bu Fəzldə ədalət və insafa nail oldu!

Ey Şeyx! İnsaf qulağı ilə İncilin nəğmələrini dinlə! O – Onun bəyani daha da şərəflənsin! – gələcəkdən xəbər verərək, buyurur: «Amma o Günü və o saatı nə bir kəs bilir, nə səmada olan mələklər, nə də Oğul – yalnız Ata bilir». Bu məqamda «Ata» dedikdə, Haqq olan Allah – Onun cəlalı daha da artsın! – nəzərdə tutulur. Həqiqi tərbiyəçi və Mənəvi Müəllim Odur!

İoil buyurur: «Çünki Rəbbin Günü çox əzəmətli və dəhşətlidir. Kim ona tab gətirər?!» Birincisi, onun İncildə yazılmış möhtəşəm kəlamında buyurur: «Heç kəs Zühur anından agah deyil. Hər şeyi Bilən və hər şeydən xəbərdar olan Allahdan başqa heç kəs bunu bilmir». İkincisi, zühurun əzəmətini xatırladır. Həmçinin Quranda buyurur: «Onlar bir-birindən nə haqqında soruşurlar? Böyük Xəbər haqqında!»[68] Budur o Xəbər ki, onun böyüklüyü barədə əvvəlki və sonrakı kitabların əksəriyyətində yazılıb. Budur o Xəbər ki, onun sayəsində Qoruyan, Yardımçı və Köməkçi Allahın istədiyi kəslərdən başqa bütün aləm əhlinin əzaları titrədi. Zahiri gözlə də göründüyü kimi, Allahın istədiyi kəslərdən savayı bütün bəndələri və yer üzündə olan bütün şeyləri həyacan və heyrət bürüdü.

Ey Şeyx! Əmr – əzəmətli, Xəbər – böyükdür. Səbr və təmkinlə aydın ayələr, ali kəlamlar və bu günlərdə zahir olan bütün şeylər üzərində düşün ki, bəlkə Kitablarda gizlənmiş sirləri anlayasan və bəndələri doğru yola istiqamətləndirməyə çalışasan. İeremiyanın sədasını həqiqi qulağınla eşit. O buyurur: «Ah, O Gün necə də əzəmətlidir» və onun misli – bərabəri yoxdur!» Əgər cənabınız insafla baxarsa, Günün əzəmətindən agah olar. Hər şeyi bilən bu Nəsihətçinin səsini eşit və özünü görünən və görünməz varlıqları bürüyən mərhəmətdən məhrum etmə. Həzrət Davudun nəğməsini dinlə. O, buyurur: «Məni Möhkəmlənmiş Şəhərə kim gətirəcək?» Möhkəmlənmiş Şəhər Akkadır ki, Böyük Məhbəs adlandırılıb və möhkəm divarlara və qalaya malikdir.

Ey Şeyx! İsayanın Öz Kitabında söylədiklərini oxu! O, deyir: «Yüksək bir dağa qalx, ey xoş müjdəli Sion! Var gücünlə səsini ucalt, ey xoş Müjdəli Yerusəlim! Ucalt, qorxma; Yəhudi şəhərlərinə de: Budur, sizin Allahınız! Budur, Rəbbiniz Allah qüvvətlə gələcək və Onun qolları hökmranlıq edəcək!» Bu Gün bütün əlamətlər görünməkdədir. Böyük bir Şəhər səmadan endirilmişdir və Sion Haqqın zühurundan ehtizaza gəlib şadlanır, çünki hər tərəfdən Allahın sədasını eşidir. Bu gün Yerusəlim yeni bir Müjdəyə qovuşub, çünki əncirin yerində azad sərv dayanıb. Yerusəlim dünyanın bütün məzhəblərinin ziyarət yeridir və «Qüds» adlandırılır. O, Sion və Fələstinlə birlikdə bu ərazidə yerləşir. Buna görədir ki, buyurur: «Xoş o kəsin halına ki, Akkaya mühacirət edər». Amos buyurur: «Rəbb Siondan hayqırar, Onun sədası Yerusəlimdən gələr; və çobanların komaları nalə çəkər və Kərmelin zirvəsi quruyar». Kərmel İlahi Kitabda «Allahın təpəsi» və «Allahın üzümlüyü» adlandırılıb. Bu, o məkandır ki, Zühur sahibinin mərhəməti sayəsində bu günlərdə Şərəf Çadırı onun üzərinə yüksəlib. Xoş ora varid olanların və ora üz tutanların halına! Həmçinin buyurur: «Bizim Allahımız gələcək və O, susmayacaq».

Ey Şeyx! Aləmlərin Məqsudunun Amosa müraciətlə buyurduğu bu sözlər üzərində düşün. O deyib: «Elə isə Allahınla görüşə hazırlaş, ey İsrail! Çünki budur o Kəs ki, dağları qurdu, küləyi yaratdı, insana onun fikrini bildirdi: O Kəs ki, dan yerini zülmətə çevirər və yer üzünün yüksəkliklərində gəzər. O – Rəbbdir, qoşunların Allahı – Onun adıdır». Buyurur ki, dan yerini zülmətə çevirər. Məqsəd budur ki, əgər Turda danışan Kəsin zühuru zamanı bir şəxs özünü həqiqi sübh bilərsə, o, Allahın qüvvəti və qüdrəti ilə qaranlığa çevrilər. O, yalançı sübhdür, amma özünü həqiqi sübh bilir. Vay onun halına və vay o kəslərin halına ki, aləmlərin Rəbbi Allah tərəfindən heç bir aydın dəlil olmadan onun ardınca gedər.

İsaiya buyurur: «O gün təkcə Allah yüksələcəkdir». Və zühurun əzəməti barədə buyurur: «Rəbbin zəhmi və Onun əzəmətinin gücü qarşısında qayanın içinə gir və torpağın altında gizlən». Başqa bir məqamda isə buyurur: «Səhra və quru torpaq sevinəcək, məskunlaşmamış ərazi şadlanacaq və nərgiz tək çiçəklənəcək. Büsbütün çiçəklənəcək və hədsiz dərəcədə sevinəcək: ona Livanın şərəfi, Kərmelin və Şaronun parlaqlığı veriləcək; onlar Rəbbin şərəfini və bizim Allahımızın nurunu görəcəklər». Bu parçaların şərhə ehtiyacı yoxdur: onlar günəş kimi parlaq və aşkar, nur kimi işıqlı və aydındır. Hər bir insaflı kəs bu sözlərin ətrindən irfan bağçasına yol tapar və aləm əhlinin əksəriyyətinin məhrum qaldığı və pərdələndiyi şərəfə nail olar. De: Ey insanlar, Allahdan qorxun və hay - küyçülərin şübhələrinə uymayın, çünki onlar Allahın Əhd və Misaqını pozdular və Onun göylərdə və yerdə olan hər şeyi bürüyən mərhəmətini inkar etdilər.

Həmçinin buyurur: «Qorxaq ürəklilərə deyin: möhkəm olun və qorxmayın – budur sizin Allahınız!» Bu mübarək ayə Zühurun əzəmətinə və Əmrin böyüklüyünə dəlalət edir. Belə ki, surun sədası aləmi iztiraba salacaq, titrəyiş və qorxu hamını bürüyəcəkdir. Xoş o kəsin halına ki, təvəkkül və təmənnasızlıq nuru ilə işıqlandı; o günün fəlakətləri ona mane olmaz və onu qorxutmaz.

Bəyan Dili Rəhmanın əmrinə əsasən belə söylədi. Həqiqətən, O – Qüdrətli, Qüvvətli, Qalib və Qadirdir. İndi qulaq və göz sahibləri gərək hər birində məna və bəyan dəryaları gizlənmiş bu ali sözlər üzərində düşünsünlər ki, bəlkə Dinlər Sahibinin Kəlamı Onun bəndələrini tam birlik və sevinclə son məqsədə və uca zirvəyə, yəni bu sədanın yüksəldiyi üfüqə çatdırdı.

Ey Şeyx! Əgər sən hətta iynənin gözü qədər də bu sözlərin ətrini duysan, dünyanı və dünya əhlini buraxıb Həzrət Məqsudun Üzünün nurlarına üz tutarsan. Xülasə, Həzrət Ruhun (İsanın) kəlamlarında saysız-hesabsız mənalar gizlənmişdir. O, bir çox mətləbləri bəyan etmiş, lakin eşidən və görən olmadığı üçün onların əksəriyyətini gizli saxlamışdır. Necə ki, buyurur: «Lakin indi siz onlara tab gətirə bilməzsiniz». O Vəhy Şəfəqi buyurur ki, sonrakı xəbərləri o Gün Vəd olunmuş Həzrət söyləyəcəkdir. Necə ki, «Kitabi-Əqdəs»də, hökmdarlara ünvanlanmış Lövhələrdə, «Lövhi-Rəis»də və «Lövhi-Fuad»da yer üzündə baş verən işlərin əksəriyyəti haqqında xəbərlər qabaqcadan Uca Qələmdən süzülmüş və nazil olmuşdur. «Kitabi-Əqdəs»də belə nazil olmuşdur: «Ey «Ta» torpağı! Heç bir şeydən kədərlənmə! Allah səni aləmdəkilərin sevinc mənbəyi etmişdir. Əgər O, istəsə, sənin taxtını elə bir şəxsə bəxş edər ki, o, ədalətlə hökmranlıq edər və canavarların dağıtdığı Allahın qoyunlarını bir yerə yığar. Həmin şəxs sevinc və mehribanlıqla üzünü Bəha əhlinə tutar. O, Haqqın yanında məxluqatın cövhəri sayılar. Və hər zaman Allahın şərəfinə, eləcə də Əmr Səltənətində olanların şərəfinə layiq görülər».

Bu ayələr əvvəllər nazil olub, indi isə bu ayələr nazil edilir: «İlahi, İlahi! Bəha Səni çağırır və Səni and verir Üzünün nurlarına, Əmr dənizinin dalğalarına və Bəyan Günəşinin şüalarına ki, Sultanın ədalətli və insaflı olmasına köməklik göstər. Əgər istəsən, əmr və hökm taxtını onunla bərəkətləndir. Həqiqətən, Sən istədiyin şeyə qadirsən. Səndən – Eşidən və Cavab Verəndən başqa Allah yoxdur!».

«Sevin, ey «Ta» torpağı, çünki Allah səni zühur şəfəqinin doğduğu nur üfüqü etmişdir və səni elə bir adla adlandırmışdır ki, onun vasitəsilə fəzl günəşi parlamış, yerə və göylərə işıq saçmışdır. Tezliklə sənin vəziyyətin dəyişiləcək və səndə xalq hakimiyyəti qurulacaq. Həqiqətən, sənin Rəbbin hər şeyi Bilən və əhatə edəndir. Rəbbinin mərhəmətinə əmin ol, O Öz lütf nəzərlərini səndən çəkməyəcək. Tezliklə sən iztirabın ardınca rahatlıq tapacaqsan. Ecazkar Kitabda işlər belə müəyyən olunub».

Həmçinin «Lövhi-Fuad»da, Paris hökmdarına ünvanlanmış Lövhədə və digər Lövhələrdə elə şeylər nazil olub ki, onları görən bir insaf sahibi Haqqın – Onun cəlalı daha da artsın! – qüdrətinə, əzəmətinə və elminə şəhadət verər. Əgər insanlar ədalətlə baxsalar, bu mübarək ayənin sirrindən agah olar və onu dərk edərlər: «Elə bir yaş və quru şey yoxdur ki, aydın Kitabda olmasın»[69]. Lakin bu gün insanların etirazları onların Əzəli Nazil Edən Kəs tərəfindən haqq ilə göndərilənləri dərk etməsinə mane olur. Sübhanallah, aydın əlamətlər hər tərəfi bürüyüb, buna baxmayaraq, bəndələrin əksəriyyəti onları görməkdən və anlamaqdan məhrumdur. Haqqdan diləyimiz budur ki, uğur bəxş etsin və bunun sayəsində hamı Böyük Dəryadakı Sədəflərdə gizlənmiş gövhərlərdən agah olsun və desin: «Həmd olsun Sənə, ey aləmin Allahı!»

Ey insaf əhli! İlahi bəyan və bilik dəryasının dalğalarına nəzər salın və düşünün ki, zahiri və batini dilinizlə şəhadət verəsiniz: hər şeyin elmi Onun yanındakı Kitabdadır, heç bir şey Onun elmindən gizli qala bilməz. Həqiqətən, O Öz qayıdışı zamanı Bəyan taxtına qalxarkən, gizli olan şeyləri aşkara çıxardı. Nə nazil olubsa, sözbəsöz yer üzündə həyata keçib və keçməkdədir. Heç kəs üçün üz döndərmək və etiraz etmək imkanı qalmayıb, lakin insaf bir kənara atıldığı üçün insanların əksəriyyəti öz yanlış xəyallarına əsasən danışmaqdadırlar.

İlahi, İlahi! Bəndələrinin Sənin İradə Səmanın üfüqündən parlayan yəqinlik nuruna üz tutmasına mane olma! İlahi, onları Öz əlamətlərinin dəryalarından məhrum etmə! Ya Rəbb, onlar Sənin şəhərlərindəki bəndələrin və Sənin ölkələrindəki qullarındır. Əgər Sən onlara rəhm etməsən, kim onlara rəhm edəcək?! İlahi, möhumat dəryasında qərq olanların əllərindən tut, Öz qüvvətin və hökmranlığınla onları xilas et, sonra da onlara Öz qüdrətinin qolları ilə nicat ver! Həqiqətən, Sən istədiyin şeyi etməyə qadirsən və göylərdə və yerdə olan bütün şeylərin cilovu Sənin sağ əlindədir.

Həmçinin İlkin Nöqtə buyurur: «Ona Onun Öz gözü ilə baxın, əgər başqasının gözü ilə baxsınız, heç vaxt Onu tanımağa və anlamağa müvəffəq ola bilməzsiniz». Bu sözlər bu ən böyük zühura aiddir. Xoş insaflıların halına! Həmçinin buyurur: «Onun zühurunun bir illik nütfəsi[70] bütün Bəyandan qüvvətlidir». Bəyanın və əvvəlki kitabların bu müjdələri çoxsaylı kitablarda müxtəlif adlarla qeyd olunub ki, bəlkə insanlar əzəmətli Ərşin Rəbbi olan Allahın İradə üfüqündən parlayıb işıq Saçana qarşı insaflı oldular.

Ey Şeyx! Bəyan əhlinə de: «Bu mübarək kəlam üzərində düşünün. O, buyurur: «Bütün Bəyan Onun Cənnətindəki yarpaqlardan yalnız biridir». İnsaf edin, ey insanlar və aləmlərin Rəbbi olan Allahın Kitabında ziyana uğrayanlardan olmayın!» Bu gün bu mübarək Sidrə öz dadlı, təzə və ecazkar meyvələri ilə sənin gözünün qarşısındadır. Ondan başqa hər şeydən əlini üzüb Ona diqqət yetir. Allahın Öz Əzəmətli Adının və Böyük Xəbərinin qədəmləri ilə zinətləndirdiyi bu Məqamda qüvvət və qüdrət Dili belə söyləyir.

O, həmçinin buyurur: «Bu əmrin əvvəlindən doqquz il keçməyincə məxluqatın həqiqi varlığı aşkara çıxmayacanq. Sənin bütün bu gördüklərin Biz onları ətlə örtməyənə qədər bir nütfədən ibarət idi. Elə isə o vaxtadək səbr et ki, başqa bir xilqəti görəsən. O zaman de: «Həmd olsun Allaha – yaradanların ən gözəlinə!» Həmçinin zühurun qüdrətini xatırladaraq deyib: «Allahın üzə çıxaracağı Kəsə yer üzündəki ən böyük şəxsi rədd etmək halaldır, belə ki, bütün məxluqat Onun ovcundadır və hər şey Ona baş əyir. O andan[71] sonra siz əmri mütləq biləcəksiniz». Və buyurur: «Tam yəqinliklə bil ki, təsbit olunmuş və qaçılmaz əmrə əsasən, O – Onun cəlalı daha da artsın, qüdrəti çoxalsın, müqəddəsliyi yüksəlsin, böyüklüyü böyüsün, məqamı daha da şərəflənsin! – hər bir şeyi onun özü vasitəsilə tanıdır. Elə isə kim Onu Ondan başqasının vasitəsilə tanıya bilər?!» Daha sonra O – Onun şərəfi və cəlalı daha da artsın! – deyir: «Amandır, amandır, Onun zühur günlərində Bəyan Vahidi[72] sizi Ondan pərdələməsin! Belə ki, bu Vahid Onun yanında yalnız bir məxluqdur. Və amandır, amandır, Bəyanda nazil olan sözlər sizi Ondan pərdələndirməsin!» Yenə də O – Onun ucalığı daha da artsın! – deyir: «Ona yalnız Onun gözü ilə bax. Kim Ona Onun gözü ilə baxarsa, Onu dərk edər, əks halda pərdə arxasında qalar. Əgər sən Allahı istəyir və Onu görməyi arzulayırsansa, Onu istə və Ona bax!» Həmçinin buyurur: «Əgər Allahın üzə çıxaracağı Kəsin ayələrindən birini oxusan, bu, bütün Bəyanı əzbərləməkdən daha yaxşıdır. Çünki o gün o bir ayə səni xilas edəcək, amma bütün Bəyan səni xilas etməyəcək».

De: Ey Bəyan əhli! İnsaf edin, insaf edin, yenə də insaf edin və insaf edin! Və o kəslərdən olmayın ki, gecə-gündüz Allah əmrinin Məzhərini xatırladılar, amma O, fəzl ilə gələndə və zühur üfüqü işıqlananda,Onun əleyhinə elə fitva verdilər ki, bunun nəticəsində Mələkut və Cəbərut əhli, eləcə də hər şeyi Bilən və Hikmət Sahibi olan Allahın İradəsi ətrafına toplaşanlar nalə çəkdilər.

Bu uca kəlam üzərində düşünün. O, buyurur: «Mən, həqiqətən, Ona, Onun dininə, Onun Kitabına, Onun dəlillərinə, Onun yollarına və bütün bunlara bağlı Ondan zahir olanlara iman bəsləyirəm. Mən Ona bağlılığımla fəxr edirəm və Ona olan imanımdan şərəf duyuram». Həmçinin buyurur: «Ey Bəyan əhli! Öz həddinizi bilin, çünki Bəyan Nöqtəsi kimi bir Kəs Allahın bütün şeylərdən əvvəl üzə çıxaracağı Kəsə iman bəsləyir. Həqiqətən, Mən bununla göylərin və yerin səltənətində olanlar qarşısında fəxr edirəm». And olsun Allaha, kainatın bütün zərərləri Bəyandan üz döndərənlərin zülmündən nalə çəkib fəryad etməklə məşğuldur. Görəsən, göz və qulaq sahibləri hara getdilər?! Uca və Mübarək Allahdan diləyimiz budur ki, onları onlar üçün faydalı olan şeylərə çatdırsın və yönəltsin; və onları onlar üçün zərərli olan şeylərdən uzaqlaşdırsın. Həqiqətən, O – Qüvvətli, Qalib və Qadirdir.

O həmçinin buyurur: «Allahın zühurundan sonra özünüzü Ondan pərdələndirməyin. Belə ki, Bəyanın ucaltdığı hər bir şey bir üzük kimi Mənim əlimdədir və Mən Özüm isə, həqiqətən, Allahın üzə çıxaracağı Kəsin – Onun zikri daha da Şərəflənsin! – əlində bir üzüyəm. O necə istərsə, nə üçün istərsə və nə ilə istərsə, dəyişdirər. Həqiqətən, O – Qoruyan və Ucadır!» Həmçinin buyurur: «Həqiqətən, əgər O, yer üzündə olan hər kəsi peyğəmbər edərsə, onlar Allahın yanında peyğəmbər sayılarlar». Həmçinin buyurur: «Allahın üzə çıxaracağı Kəsin zühur günündə yer üzündəki bütün insanlar Onun nəzərində bərabər olacaqlar. O, kimi peyğəmbər edəcəksə, həmən şəxs əvvəli olmayan əvvəldən axırı olmayan axıra qədər peyğəmbər sayılacaq, çünki bu, Allahın işi olacaq. Və O, kimi övliya edəcəksə, həmən şəxs bütün aləmlərdə övliya sayılacaq, çünki bu, Allahın işi olacaq. Belə ki, Allahın İradəsi yalnız Onun iradəsi vasitəsilə aşkara çıxar və Allahın istəyi yalnız Onun istəyi vasitəsilə təzahür edər. Həqiqətən, O – Qalibiyyətli, Qüdrətli və Ucadır».

Xülasə, hər bir məqamda O, insanların qəbul etməsinə, yüksəlişinə, tərəqqisinə və doğru yola istiqamətlənməsinə səbəb olan sözlər söyləmişdir. Lakin bir dəstə insafsız pərdəyə və yolu kəsən səddə çevrilərək, bəndələrin Onun Üzünün nurlarına üz tutmasına mane olmuşdur. Allahdan diləyimiz budur ki. Öz hökmranlığı ilə onların kənarlaşdırsın və Öz qüdrəti ilə onları ələ keçirsin. Həqiqətən, O – Qüdrət, Qüvvət və Hikmət Sahibidir!

O həmçinin buyurur: «Həqiqətən, O – Onun zikri daha da şərəflənsin! – Günəşə bənzər. Əgər Günəşin qarşısında saysız-hesabsız güzgülər olarsa, onların hərəsi öz imkanı çərçivəsində Günəşin şüalarını əks etdirər. Və əgər Günəşin qarşısında heç nə olmazsa, o yenə də doğar və qürub edər, güzgülər isə pərdə arxasında qalar. Mən bu insanlardan nəsihətimi əsirgəmədim və onların öz Rəbbləri olan Allaha üz tutması, öz Yaradanları olan Allaha iman gətirməsi üçün bütün tədbirlərə əl atdım. Əgər Onun zühur günündə bütün yer üzündə olanlar Ona iman gətirsələr, Mənim vücudum sevinəcəkdir, çünki hamı öz varlığının zirvəsinə çatacaq, öz Məhbubunun camalına qovuşacaq, xilqət aləmində mümkün olan həddə öz Məqsudunun təzahürlərini dərk edəcəkdir. Əks təqdirdə isə Mənim könlüm kədərlənəcəkdir. Mən bütün şeyləri bunun üçün tərbiyə etmişəm. Belə olan halda kimsə necə pərdə arxasında qala bilər?! Mən bunun üçün Allahı çağırmışam və çağıracağam. Həqiqətən, O – yaxındadır və cavab verəndir!»

Həmçinin O, buyurur: «Onlar nə Şərqə, nə də Qərbə məxsus olan o Ağaca hətta mömin adını da verməyə razı olmurlar, əgər razı olsaydılar, Onu kədərləndirməzdilər». Ey dünyanın qulağı, bu sözlərin Adlar Şəfəqinin İradə məşriqindən necə acizliklə çıxdığını eşitdinmi? O buyurur ki, hər şeyi bu zühuru tanımaq üçün tərbiyə etmişəm. Lakin Bəyan Əhli nə Şərqə, nə də Qərbə məxsus olan o mübarək Sidrəyə hətta mömin adını verməyə də razı olmurlar. Ah, ah, gör Mənim başıma nələr gəldi! And olsun Allaha, gecə-gündüz bəslədiyim bir kəs[73] Mənim başıma elə işlər gətirdi ki, buna görə Müqəddəs Ruh və bu ecazkar Günün Sahibi olan Allahın Əzəmət Sarayının sakinləri nalə çəkdilər.

Həmçinin bir çox etiraz edənlərin cavabında buyurur: «Allahdan başqa heç kəs zühurun vaxtını bilmir. O, nə vaxt baş verərsə, hamı Həqiqət Nöqtəsini təsdiq etməli və Allaha şükr etməlidir». Bizdən üz döndərənlər Yəhyanın tərəfdarları kimi danışırlar. Belə ki, onlar da Həzrət Ruha (İsaya) etiraz edərək, deyirdilər: «Yəhyanın şəriəti hələ tamam olmayıb, sən nə üçün gəlmisən?» İndi də Bizdən üz döndərənlər elə sözlər danışırlar ki, bütün şeylər ağlayıb nalə çəkir, halbuki onlar, heç vaxt Bizimlə olmayıblar və Əmrin mahiyyətindən xəbərləri yoxdur, onun Kimdən və nədən olduğunu bilmirlər. Canıma and olsun! Lal adam heç vaxt Bəyan Səltənətinin qarşısında dayana bilməz. Allahdan qorxun, ey insanlar, sonra da Bəyanın altıncı Vahidinin səkkizinci fəslində haqq ilə nazil olanı oxuyun və üz döndərənlərdən olmayın! O həmçinin əmr etmişdir: «Hər on doqquz gündə bir dəfə bu fəslə nəzər salsınlar, bəlkə bunun sayəsində onlar dəlillərin və sübutların ən böyüyü olan ayələrdən başqa bir şeyə fikir verməyib Allahın üzə çıxaracağı Kəsin zühur günündə pərdə arxasında qalmayalar».

Həzrət Yəhya ibn Zəkəriyyə də Müjdəçinin buyurduqlarını söyləmişdir: «Deyərək tövbə edin, çünki Səma Səltənəti yaxındadır. Mən sizi tövbə etməkdən ötrü su ilə vəftiz etdim. Lakin Məndən sonra gələcək Kəs Məndən qüvvətlidir. Mən Onun çarığını daşımağa belə layiq deyiləm». Odur ki, Müjdəçi itaətkarlıq və təvazökarlıq əlaməti olaraq, buyurur: «Bütün Bəyan Onun Cənnətindəki yarpaqlardan yalnız biridir». Həmçinin buyurur: «Mən Ona itaət edənlərin birincisiyəm və Ona bağlılığımla fəxr edirəm». Ey insanlar, buna baxmayaraq, Bəyan əhli elə işlər tutdu ki, Zil-Cövşən, İbn Ənəs və Əsbəhi bunları görüb Allaha pənah apardılar və aparırlar. Bu Məzlum bütün dinlərin gözü qarşısında gecə-gündüz Allahın Əmrini ucaltmaqla məşğuldur, o kəslər isə zillət və əziyyətə səbəb olan işlərə əl atırlar.

O, həmçinin buyurur: «Onu Onun ayələri vasitəsilə tanıyın və Onu tanımaqda səhlənkarlıq etməyin, çünki nə qədər səhlənkarlıq etsəniz, bir o qədər pərdə arxasında odda qalacaqsınız». Ey Məndən üz döndərən Bəyan əhli! İrfan Nöqtəsinin Bəyan şəfəqindən süzülən bu uca kəlam üzərində düşünün. Bu an həmin kəlamı eşidin. O, buyurur: «Həmən Gün Həqiqət Günəşi Bəyan əhlinə müraciətlə Quranın bu surəsini oxuyacaq: «De: Ey kafirlər! Mən sizin ibadət etdiyinizə ibadət etmirəm. Siz də Mənim ibadət etdiyimə ibadət etmirsiniz. Mən sizin ibadət etdiyinizə heç vaxt ibadət edən deyiləm. Siz də Mənim ibadət etdiyimə ibadət edən deyilsiniz. Sizin öz dininiz var, Mənim öz dinim!»[74] Sübhanallah! Bütün bu aydın sözlərə, parlaq və işıqlı əlamətlərə baxmayaraq, hamı öz yanlış xəyallarına uyub və Həzrət Məqsuddan qafil və xəbərsizdir. Ey üz döndərənlər, qəflət yuxusundan oyanın və Müjdəçinin bu kəlamını eşidin. O, buyurur: «Təsdiq ağacı Ondan üz döndərsə, inkar ağacı sayılar və inkar ağacı Ona üz tutarsa, təsdiq ağacı sayılar». Həmçinin buyurur: «Əgər bir kəs iddia edərsə və dəlil gətirməzsə, ona etiraz etməyin və onu kədərləndirməyin». Xülasə, bu Məzlum gecə-gündüz «De: Ey kafirlər!..» söyləyir ki, bəlkə bu, insanları ayılda və onları insaf bəzəyi ilə zinətləndirə.

İndi ətrafa ümidsizlik ətri yayan bu kəlmələr üzərində düşünün. Bu, Onun aləmlərin Rəbbi olan Allaha kədər dolu müraciətidir. O deyir: «Sübhansan, ey Mənim Allahım! Sən şahidsən ki, bu Kitabla Mən öz hökmranlığımın əhdindən qabaq bütün şeylərdən Sənin üzə çıxaracağın Kəsin hökmranlığının əhdini aldım. Sənin və Sənin əlamətlərinə iman gətirmiş kəslərin buna şahid olması kifayətdir. Sən, həqiqətən, Mənə kifayətsən. Mən Sənə təvəkkül etmişəm. Və Sən, həqiqətən, bütün şeylərin haqq-hesabını çəkənsən».

Başqa bir məqamda buyurur: «Ey günəşə bənzəyən güzgülər! Həqiqət Günəşinə nəzər salın! Həqiqətən, sizin varlığınız Ondan asılıdır, kaş bunu görəydiniz! Siz hamınız dəniz suyunda hərəkət edən balıqlar kimisiniz və özünüzü sudan pərdələyib varlığınızın asılı olduğu şeydən sorğu-sual edirsiniz». Həmçinin buyurur: «Ey Mənim səxavətimin güzgüsü, Mən sənə bütün başqa güzgülərdən şikayətlənirəm. Onlar hamısı öz rəngləri ilə Mənə baxır». Bu sözlər Səxavətli Həzrətin Əmr Məşriqi tərəfindən Kərbəlayi kimi məşhur olan cənab Seyyid Cavada mürəciətlə nazil edilmişdir. Haqq şahiddir və bütün aləm bilir ki, o Seyyid bu Məzlumun tərəfində olub və üz döndərənlərin əleyhinə geniş bir şərh də yazıb. O özünün iki məktubunda da Haqqın zühuruna şəhadət verib və Ondan başqa hər şeydən üz döndərdiyini aydın və aşkar işarələrlə bildirib. Biz həmin məktubları cənab Heydərəliyə göndərdik. Onun xətti isə hamıya məlum və tanışdır. Bu əməldən məqsəd o idi ki, bəlkə inkarçılar təsdiq sularına qovuşalar və üz döndərənlər qəbul nuru ilə işıqlanar. Haqq şahiddir ki, bu Məzlumun Allah kəlamını çatdırmaqdan özgə məqsədi olmayıb. Xoş insaf edənlərin və vay üz döndərənlərin halına! Bizdən üz döndərənlər müxtəlif tədbirlər tökmüş, cürbəcür hiylələrə əl atmışlar. O cümlədən, həmin Seyyidin və bəzi digər şəxslərin şəkillərini götürüb hərəsini bir vərəqə yapışdırmışlar və onların üstündə isə Mirzə Yəhyanın şəklini yapışdırmışlar. Xülasə, onlar Haqqı inkar etmək üçün hər cür vasitəyə əl atmışlar. De:

«Haqq parlaq günəş təki açıq-aşkar gəlib, amma heyif ki, korlar şəhərinə gəlib.»

Və adı çəkilən Seyyid inkarçılara nəsihət verərək, onları Uca Üfüqə doğru dəvət edib, lakin onun sözləri bu sərt daşlara təsir göstərməyib. Onlar onun barəsində elə sözlər deyiblər ki, o, Haqqa – Onun cəlalı daha da artsın! – pənah aparmalı olub. Onun Müqəddəs məkana göndərdiyi şikayətlər indi də mövcuddur. Xoş insaflıların halına!

İndi həmin Nöqtənin güzgülərdən şikayəti üzərində düşünün ki, bəlkə də bu, insanların ayılmasına səbəb ola və bəndələr mövhumat və yanlış gümanlar solundan iman və iqan sağına üz tutalar, xəbərsiz qaldıqları şeydən agah olalar. Halbuki onlar məhz bu Böyük Əmri tanımaq üçün yoxluq aləmindən varlıq aləminə gəlmişlər. Həmçinin O, buyurur: «Ey mənim Allahım, bu Ağacı bütünlüklə Ona həsr elə, qoy Allahın Öz istədiklərini aşkara çıxarmaqdan ötrü vasitə etdiyi Kəs üçün Allahın onda yaratdığı bütün meyvələr zahir olsun. Şərəfinə and olsun, Mən bu Ağacda elə bir budaq, yarpaq və meyvə olmasını istəmirəm ki, Onun zühur günündə Ona səcdə etməsin, Onun yüksək Zahirinin yüksəkliyinə və uca Batininin ucalığına layiq olan şəkildə Onun vasitəsilə Səni tərifləməsin. Və əgər Sən, ey mənim Allahım, Mənim üzərimdə Onun zühur günündə Ona səcdə etməyən bir budaq, yaxud yarpaq və ya meyvə görsən, onu bu Ağacdan kəs, ey Mənim Allahım, çünki O, Məndən deyil və Mənə doğru qayıtmayacaqdır».

Ey Bəyan əhli! And olsun Allaha, bu Məzlumun Ona tapşırılmış Əmri izhar etməkdən savayı bir niyyəti olmayıb. Əgər qəlbinizin qulağı ilə Ona diqqət kəsilsəniz, bu Məzlumun bütün ətraflarından, əzalarından, damarlarından və hətta tüklərindən elə şeylər eşidərsiniz ki, onlar Səma Sakinlərini və xilqət aləmini özünə çəkər və cəzb edər.

Ey Hadi! Keçmişdəki cahilanə təəssübkeşlik biçarə bəndələri Doğru Yoldan uzaqlaşdırıb. Şiə məzhəbinin tərəfdarları barədə düşün. Onlar min iki yüz il: «Ya Qaim!» - dedilər, amma axırda hamılıqla Onun qətlinə fitva verdilər və Onu şəhid etdilər, baxmayaraq ki, Haqqı – Onun cəlalı daha da artsın! – həzrət Xatəmi və Allahın Seçilmişlərini qəbul edir, tanıyır və etiraf edirdilər. İndi bir qədər düşünmək gərəkdir ki, bəlkə hansı səbəbin Haqq ilə xalq arasında maneəyə çevrildiyini və hansı əməlin etiraz və inkara bais olduğunu məlum edəsən.

Ey Hadi! Biz minbərlərin naləsini eşitdik və onların hamısının dediyinə görə, zühur əsrinin üləmaları onların üzərinə qalxaraq, Haqqı lənətlədilər, o Varlıq Cövhərinin və Onun əshabələrinin başına dünyanın gözünün görmədiyi və qulağının eşitmədiyi müsibətlər gətirdilər. İndi sən Onun köməkçisi və güzgüsü adı altında insanları dəvət edirsən, halbuki sənin Əmrdən xəbərin olmayıb və yoxdur, çünki sən Bizimlə olmamısan.

Bu camaatın hamısı bilir ki, Seyyid Məhəmməd Bizim xidmətçilərimizdən biri idi. Biz uca Osmanlı dövlətinin xahişinə əsasən, o tərəflərə yollandığımız zaman o da Bizimlə birlikdə idi. Sonra o elə işlər tutdu ki, and olsun Allaha, Uca Qələm ağladı və Lövhə nalə çəkdi. Buna görə də Biz onu qovduq və o, Mirzə Yəhyaya qoşulub heç bir zalımın etmədiyi işlərə əl atdı. Biz onu tərk edib dedik: «Çıx get, ey qafil!» Bu sözdən sonra o, Mövləvixanaya getdi və Bizə ölkəni tərk etmək əmri verilənə qədər orada qaldı.

Ey Hadi! Yeni mövhumatlara yol açma. Yenidən şiə məzhəbi kimi bir məzhəbin yaradılmasına bais olma. Düşün, gör nə qədər qan töküldü. O cümlədən, elm iddiasında olan sən özün, eləcə də şiə üləmaları hamınız bir nəfər kimi ilk və son illərdə Haqqı lənətlədiniz və Onun pak qanının axıdılmasına fitva verdiniz. Allahdan qorx, ey Hadi, bəndələrin yenidən əvvəlki mövhumata mübtəla olmasına imkan vermə! Allahdan çəkin və zalımlardan olma! Bu günlərdə Biz eşitmişik ki, sən Bəyanın nüsxələrini toplayıb məhv etməyə cəhd göstərirsən. Bu Məzlum səndən tələb edir ki, Allah xatirinə bu niyyətindən daşınasan. Sənin ağlın və idrakın Aləmin Ağasının ağıl və idrakından çox və üstün deyil. Haqq şahiddir və bilir ki, bu Məzlum Bəyanı oxumayıb və onun məzmunu ilə tanış olmayıb. Məlum, aydın və bəlli olan budur ki, O, Bəyan kitabını Öz kitablarının əsasına çevirib. Allahdan qorx və sənin səviyyəndə olmayan işlərə müdaxil etmə! Min iki yüz il sənin kimilər biçarə şiələri mövhumat və yanlış xəyallar quyusunda saxladılar. Nəhayət, Qiyamət Günündə elə işlər baş verdi ki, əvvəlki zalımlar onları görüb Haqqa pənah apardılar.

İndi Həzrət Nöqtənin diləyini Onun Öz sözündən anla. O ərz edir ki, İlahi, əgər bu Sidrədən – yəni Onun Özünün mübarək vücudundan – Sənə iman gətirməyən bir meyvə, yaxud yarpaq və ya budaq zahir olarsa, dərhal onu kəs. Və həmçinin buyurur: «Əgər bir kəs dəlil gətirmədən bir söz deyərsə, onu rədd etməyin». İndi sən yüz cild kitabla Onu rədd etmisən və buna sevinirsən.

Yenə də deyirəm və xahiş edirəm, nazil olanlara iti gözlə nəzər sal. Bu zühurun kəlamının ətri əvvəlkilərdən fərqlənir. Bu Məzlum daim bəlalara giriftar olub və rahat bir yer tapmayıb ki, Həzrəti-Əlanın[75] və ya başqalarının kitablarına nəzər salsın. İran padşahı həzrətlərinin – Allah ona yardımçı olsun! – əmri ilə Biz İraqa getdikdən təqribən iki ay sonra Mirzə Yəhya Bizim yanımıza gəldi. Biz ona dedik: «Bizi padşahın əmrinə əsasən bura göndəriblər. Sən yaxşı olar ki, İranda qalasan. Qardaşım Mirzə Musanı da başqa bir tərəfə göndərəcəyik. Sizin adınız divanxanada olmadığı üçün müəyyən bir xidmətə başlaya bilərsiniz». Sonra bu Məzlum Bağdaddan mühacirət edib iki il ərzində dünya ilə əlaqələrini kəsdi. Qayıdandan sonra gördük ki, o, orada qalıb və səfərini təxirə salıb. Bu Məzlum çox kədərləndi. Haqq şahiddir və bilir ki, Biz hər an Əmri yaymaqla məşğul olmuşuq. Zəncirlər və qandallar Bizə mane olmadı, kündə və həbs Bizi Əmrin izharından saxlamadı. O diyarda Biz fitnə-fəsadın, bəyənilməyən və pis əməllərin qarşısını almağa başladıq, gecə-gündüz hər tərəfə Lövhələr göndərdik. Bizim insanları paklaşdırmaqdan və mübarək Kəlamı ucaltmaqdan özgə məqsədimiz olmamışdır.

Biz məxsusi olaraq bir neçə nəfəri təyin etdik ki, İlkin Nöqtənin əsərlərini toplasınlar. Əsərlər toplandıqdan sonra Biz Mirzə Yəhyanı və Mirzə Cavad adı ilə tanınan Mirzə Vəhhab Xorasanini müəyyən bir yerə çağırdıq və onlar Bizim əmrimizə əsasən iki dəfə Həzrət Nöqtənin kitablarının üzünü köçürüb tamam etdilər. And olsun Allaha, bu Məzlum insanlarla ünsiyyətinin çoxluğundan həmin Kitabları görməyib və İlkin Nöqtənin əsərlərinə öz gözü ilə nəzər salmayıb. Həmin əsərlər bu iki şəxsdə idi ki, mühacirət etmək lazım gəldi. Belə qərara alındı ki, Mirzə Yəhya həmin yazıları götürüb İran tərəfə yollansın və o yerlərdə onları yaysın. Bu Məzlum isə uca Osmanlı dövləti vəzirlərinin xahişinə əsasən onların paytaxtına yollandı. Mosula çatanda gördük ki, Mirzə Yəhya bu Məzlumdan əvvəl ora gəlib və Bizi gözləyir. Xülasə, kitablar və əsərlər Bağdadda qaldı, o isə uca dövlətə doğru yollandı və bu bəndələrə qoşuldu. İndi Allah şahiddir ki, bu Məzlum nələr çəkib. Belə ki, o, çoxlu zəhmətlərdən sonra əsərləri orada qoyub özü mühacirlərə qoşuldu. Uzun müddət bu Məzlum sonsuz kədərə düçar oldu, nəhayət, Allahdan başqa heç kəsin bilmədiyi bir tədbir ilə o əsərləri başqa bir yerə və başqa bir ölkəyə göndərdik. Çünki İraqi – ərəbdə hər ay bütün kağızlar yoxlanılmalı idi və bu zaman kitablar qopub zay olacaqdı. Lakin Allah onları qorudu və Özünün əvvəlcədən müəyyən etdiyi yerə göndərdi. Həqiqətən, O – Qoruyan və Yardımçıdır.

Bu Məzlum hara getdisə, Mirzə Yəhya dalınca gəldi. Sən özün şahidsən və bilirsən ki, dediklərim doğrudur. Seyyid İsfahani gizlincə onu yoldan çıxardı və onlar böyük bir dəhşət doğuran işə əl atdılar. Kaş siz dövlət məmurlarından Mirzə Yəhyanın o torpaqda nələr etdiyini soruşaydınız! Bütün bunlardan əlavə, səni and verirəm Bənzərsiz, Vahid, Qüdrətli və Qadir Allaha, onun adından İlkin Nöqtənin yanına gedən yazılara bax ki, Haqqın əlamətlərini Günəş kimi aydın görəsən. Həmçinin Bəyan Nöqtəsinin – Ondan başqa hamının ruhu Ona fəda olsun! – sözlərindən elə şey aşkar olur ki, heç bir örtük ona mane ola bilməz, cəlal nurları və yolunu azmışların pərdələri onun üzə çıxmasının qarşısını ala bilməz. Həqiqətən, pərdələr sənin Qüvvətli, Qalib və Qadir Rəbbinin barmaqları ilə yırtıldı. Bəli, iftiraçıların və bədxahların çarəsi olmamışdır və yoxdur. Bir müddət əvvəl deyildi ki, sən «Kitabi-İqan»ın və bəzi Lövhələrin müəllifliyini başqasına aid etmisən. Allaha and olsun, bu, ən böyük zülmdür. Başqası onları dərk etməyə acizdir, o da qalsın ki, onları nazil etməyə!

Həsən Mazandaranidə yetmiş Lövhə var idi. O vəfat etdikdən sonra həmin Lövhələri sahiblərinə vermədilər və bu Məzlumun səbəbsiz yerə Ondan üz döndərmiş bir bacısına tapşırdılar. Allah bilir, Onun Lövhələrinin başına nə gəldi. O bacımız heç vaxt Bizimlə olmamışdır. Həqiqət Günəşinə and olsun ki, bu işlər baş verdikdən sonra o, Mirzə Yəhyanı görməmiş və Əmrdən xəbərdar olmamışdır, çünki o vaxtlar onun Bizimlə arası yox idi. O, bir məhəllədə, bu Məzlum isə başqa məhəllədə yaşayırdı. Bununla belə, hərəkət etməzdən bir neçə gün əvvəl inayət, məhəbbət və şəfqət əlaməti olaraq, onun və anasının yanına getdik ki, bəlkə o, iman Kövsərindən içə və bu gün insanları Allaha yaxınlaşdıran şeyə nail ola. Allah bilir və şahiddir və o özü də təsdiq edər ki, Bizim heç bir vəchlə bundan başqa niyyətimiz olmamışdır. Nəhayət, həmd olsun Allaha ki, Allahın fəzli sayəsində o, buna nail oldu və məhəbbət bəzəyi ilə zinətləndi. Biz həbs edildikdən və İraqdan Astanaya (İstambula) mühacirət etdikdən sonra daha ondan bir xəbər yetişmədi. «Ta» torpağında aramız dəydikdən sonra Mən qardaşım Mirzə Rzaqulu ilə görüşmədim və xüsusən ondan bir xəbər almadım. Əvvəllər biz hamımız bir evdə yaşayırdıq, sonra həmin ev hərracda aşağı qiymətə satıldı və iki qardaş – Fərmanfərma və Hüsamüs – səltənə onu alıb öz aralarında bölüşdürdülər. Bu hadisədən sonra Biz qardaşımızdan ayrıldıq. O, Şah Məscidinin qarşısında, Biz isə Şimran darvazası yaxınlığında yaşayırdıq. Bunun ardınca həmin bacım səbəbsiz yerə Mənə qarşı ədavət nümayiş etdirməyə başladı. Bu Məzlum heç vəchlə bir söz demədi. Bu Məzlumun bacısı mərhum qardaşım Mirzə Məhəmməd Həsənin – ona Allahın şərəfi, salamı və rəhməti olsun! – Böyük Budağa[76] nişanlı olan qızını Nurdan öz evinə apardı, sonra da başqa bir yerə göndərdi. Bir sıra əshabələr və dostlar hər tərəfdən şikayət etdilər, belə ki. bu, çox böyük bir məsələ idi və Haqqın dostlarından heç biri bununla razılaşmırdı. Qəribəsi bu idi ki, bacım onu öz evinə aparmış, sonra lazımi hazırlıq görüb onu başqa bir yerə göndərmişdi. Buna baxmayaraq, bu Məzlum susub heç nə söyləmədi. Yalnız dostları sakitləşdirməkdən ötrü bir kəlmə deyildi. Allah şahiddir və bilir ki, deyilən söz həqiqət idi və doğrusu deyilmişdi. Bu ətrafda və o yerlərdə olan dostlardan heç biri güman etməzdi ki, Bizim bacımız ləyaqətə, məhəbbətə və dostluğa zidd olan belə bir iş tutsun. Bu hadisədən sonra onlar yolun kəsildiyini görüb o şeyləri etdilər ki, siz bilirsiniz və başqaları da bilirlər. Daha məlumdur ki, bu əməl bu Məzlumu nə dərəcədə kədərləndirmişdir. Sonra o bacım Mirzə Yəhyaya qoşuldu və indi onun barəsində müxtəlif xəbərlər eşidirik, dəqiq məlum deyil ki, o nə deyir və nə edir. Uca və Mübarək Allahdan diləyimiz budur ki, onu Özünə doğru qaytarsın və Öz fəzl qapısı önündə tövbə etməkdə ona yardımçı olsun! Həqiqətən, O, Qüdrətli və Tövbələri Qəbul Edəndir; O, Qadir və Bağışlayandır!

Başqa bir məqamda O, buyurur: «Əgər O, bu an zühur etsə, Mən Ona ibadət və səcdə edən ilk kəs olaram!» Ey insanlar, insaf edin! Həzrəti-Əlanın məqsədi budur ki, zühurun yaxınlığı insanları Allahın əbədi Qanunundan uzaq salmasın. Necə ki, bu, Yəhyanın tərəfdarlarının Ruhu (İsanı) tanımasına mane oldu. O dəfələrlə buyurmuşdur və buyurur: «Bəyan və onda nazil olanlar sizin o Varlıq Cövhərini, görünən və görünməz aləmlərin Sahibini tanımağınıza mane olmamalıdır». Əgər bir kəs bu qəti hökmə baxmayaraq, Bəyandan yapışarsa, uca və mübarək Sidrənin kölgəsindən kənarda qalar. İnsaf edin, ey insanlar və qafillərdən olmayın! Həmçinin buyurur: «Adlar, hətta Peyğəmbər adı da, sizi onların Sahibindən pərdələndirməsin, çünki bu ad Onun sözü ilə yaranmışdır». Həmçinin ikinci Vahidin yeddinci fəslində buyurur: «Ey Bəyan əhli! Quran əhlinin etdiklərini etməyin, çünki bu zaman öz gecənizin meyvələrini hədər etmiş olarsınız». Daha sonra O – Onun zikri daha da şərəflənsin! – buyurur: «Əgər Onun zühuruna yetişib Ona itaət göstərsən, Bəyanın meyvəsini aşkar etmiş olarsan. Əks təqdirdə sən Allahın yanında xatırlanmağa layiq deyilsən. Özünə rəhmin gəlsin. Əgər Rəbbanilik Məzhərinə kömək etmirsənsə, onda barı Onu kədərləndirmə!» Daha sonra O – Onun şəni daha da ucalsın! – buyurur: «Əgər sən Allahın hüzuruna yetişməsən, onda heç olmasa, Allahın Əlamətini kədərləndirmə. Əgər siz Ona ziyan vuran şeylərdən əl çəksəniz, onda Bəyana inanlara xeyir verən şeylərdən əl çəkəcəksiniz. Amma Mən bilirəm ki, siz bunu etməyəcəksiniz ».

Ey Hadi! Deyəsən, sən bu haqlı sözlərə görə Bəyanı məhv etmək istəyirsən. Bu Məzlumun sədasını eşit və Bəyanın dayaqlarını titrədən bu zülmdən əl çək. Mən Çehriqdə olmamışam və Makuda da olmamışam. İndi sizin müridləriniz arasında elə sözlər danışılır ki, eynən şiələrin dediklərinə oxşayır. Onlar deyirdilər ki, bu Quran natamamdır. Bu insanlar da deyirlər ki, bu Bəyan o Bəyan deyil. Halbuki Cənab Ağa Seyyid Hüseynin xətti də mövcuddur, Mirzə Əhmədin xətti də mövcuddur.

Sən dünyada heç bir bəla görməyən, həmişə yanında Allah kənizlərindən beşini saxlayan bir şəxsə məzlum deyirsən, amma həyatının əvvəlindən düşmənlər əlində qalan, dünyanın ən ağır əzablarına qatlaşan Haqqa elə şeyləri aid edirsən ki, heç yəhudilər Məsih barəsində onları söyləməyiblər. Bu Məzlumun sədasını eşit və ziyana uğrayanlardan olma! O həmçinin buyurur: «Allah üzə çıxaracağı Kəsin vasitəsilə neçə-neçə alovu nura çevirəcək və neçə-neçə nuru alova döndərəcək. Mən görürəm ki, O, göyün ortasındakı bu Günəş kimi zühur edəcək və hər şey gündüz yox olan gecə ulduzları kimi qürub edəcək».

Ey dünya! Sənin elə bir qulağın varmı ki, Haqqın nidasını eşidəsən və bu zühura qarşı insaflı olasan?! Həmin zühur baş verən kimi Tur dedi: «Mənim üzərimdə danışan Kəs Allahın nurunu öz iftiraları ilə söndürməyə və Allahın nişanələrini öz ədavətləri ilə yox etməyə çalışan bütün uzaq düşmüş qafillərin və bütün yalan söyləyən böhtançıların istəyinə rəğmən, aydın əlamətlər və parlaq dəlillərlə gəlmişdir. Həqiqətən, onlar aləmlərin Rəbbi olan Allahın Kitabında zalımlardan sayılırlar».

O, həmçinin buyurur: «Bəyan əvvəldən axıra qədər Onun bütün sifətlərinin gizləndiyi məkan, Onun alovu və nurunun xəzinəsidir». Sübhanallah, bu kəlamın ətri insanı tutur, çünki O, gördüklərini dərin bir kədərlə ifadə edir. Həmçinin O, Hərfi – həyy Molla Bağıra – ona Allahın şərəfi və inayəti nəsib olsun! – müraciətlə buyurur: «Bəlkə sən səkkiz ilə Onun zühur günündə Onun görüşünə nail oldun».

Ey Hadi, bil və eşidənlərdən ol! İnsaf elə, Allahın dostlarının və Haqqın dəlillərinin əksəriyyəti şəhid oldu, amma sən hələ sağsan. Sən nesə sağ qalmısan? Allaha and olsun ki, inkar etdiyinə görə Müqəddəs şəxslər isə təsdiq etdiklərinə görə şəhid oldular. Hər bir ədalət və insaf sahibi buna şəhadət verər, çünki bunların hər ikisinin səbəbi gün kimi aydın və aşkardır.

Həmçinin O, məzlum və şəhid Dəyyana müraciətlə buyurur: «Sən Allahın üzə çıxaracağı Kəsin sözlərindən öz qədrini biləcəksən». Həmçinin bu sözlərlə onun Allahın üzə çıxaracağı Kəsə iman gətirən üçüncü Hərf olacağını bildirmişdir: «Sən ey Allahın üzə çıxaracağı Kəsə iman gətirəcək üçüncü Hərf!» Həmçinin buyurur: «Lakin Allah istədiyi zaman üzə çıxaracağı Kəsin sözləri vasitəsilə səni tanıdacaqdır». İlkin Nöqtənin – Ondan başqa hamının ruhu Ona fəda olsun! – dediyi kimi, Haqqın – Onun cəlalı daha da artsın!» - əmanətinin xəzinəsi və Onun elm gövhərlərinin dəfinəsi olan Həzrət Dəyyanı elə bir zülmlə şəhid etdilər ki, bunu görən Səma Sakinləri ağlayıb nalə çəkdilər. O (Həzrət Bab) gizli və qorunan elmi məhz ona öyrətmiş və onda əmanət qoymuşdu. Necə ki, buyurur: «Ey Dəyyan adlanan kəs! Bu, gizli və qorunan elmdir. Biz onu səndə əmanət qoyduq və Allah tərəfindən bir şərəf olaraq, Onu sənə gətirdik, çünki sənin ürəyinin gözü pakdır. Onun qədrini bil və qiymətini uca tut! Həqiqətən, Allah Bəyan nöqtəsinə elə bir gizli və qorunan elm əta edib ki, bu zühurdan əvvəl Allah ona bənzərini nazil etməyib. Bu, Sübhan Allahın yanında bütün elmlərdən qiymətlidir. Həqiqətən, O, bunu Öz tərəfindən bir dəlil etdi, necə ki, ayələri Öz tərəfindən dəlil etmişdir». İlahi elm xəzinəsinə malik olan o məzlum İlkin Nöqtənin qohumlarından olan cənab Mirzə Əli Əkbər – ona Allahın şərəfi və mərhəməti nəsib olsun! – cənab Ağa Əbülqasım Kaşi və bir çox başqaları ilə birlikdə Mirzə Yəhyanın fitvasına əsasən şəhid edildi. Ey Hadi! Onun «Müstəyqiz» adlandırdığı kitabı səndə var. Onu oxu. Görmüsənsə də, yenə dönə-dönə nəzər sal ki, bəlkə həqiqət çadırında özünə yüksək bir məqam tuta bildin.

Həmçinin Ağa Seyyid İbrahim ki, onun barəsində İlkin Nöqtənin qələmindən bu kəlmələr – Onun sözü daha da ucalsın! – süzülüb: «Ey yazılarımda Mənim dostum, ey yazılarımdan sonrakı Kitablarımda Mənim zikrim və ey Bəyanda Mənim adım kimi xatırlanan kəs!» Mirzə Yəhya ona və Dəyyana «Şər atası» və «Fəlakətin atası» adlarını vermişdi. İndi insaf elə, gör bu məzlumların başına nələr gəldi. Halbuki onlardan biri ona xidmət edirdi, digəri də onun qonağı idi. Xülasə, and olsun Allaha, o elə əməllər tutub ki, Qələm onları xatırlatmağa utanır.

Bir qədər də İlkin Nöqtənin günahsızlığı barədə düşün. Gör, nələr baş verdi. Bu Məzlum iki illik mühacirəti dövründə səhraları və dağları dolaşdıqdan sonra uzun müddət çöllərdə Onun ardınca gəzən bir sıra şəxslərin xahişi ilə Darüssalama (Bağdada) qayıtdığı zaman Mirzə Məhəmmədəli Rəşti adlı bir nəfər Onun hüzuruna gəldi və bir dəstə adamın qarşısında o Həzrətin günahsızlığı barədə elə sözlər danışdı ki, həqiqətən, hər yeri kədər bürüdü. Sübhanallah! Onlar bu böyük xəyanətə əl atmağa necə razı oldular?! Xülasə, Haqqdan diləyimiz budur ki, bu əməl sahibini peşman olub tövbə etməyə müvəffəq eyləsin. Həqiqətən, O – Yardımçı və Hikmət Sahibidir. Və cənab Dəyyan – ona Allahın şərəfi və mərhəməti nəsib olsun! – İlkin Nöqtənin qələmindən nazil olana uyğun surətdə Bizim hüzurumuza yetişdi. Allahdan diləyimiz budur ki, qafillərin Ona üz tutmasına, üz döndərənlərin Ona doğru qayıtmasına və inkarçıların bu Əmri təsdiq etməsinə yardımçı olsun. Bu Əmr zahir olan kimi bütün şeylər söylədi: «Elm xəzinəsində gizli qalan və Uca Qələmlə Kitablarda, Səhifələrdə, Yazılarda – və Lövhələrdə təsvir olunan Kəs artıq gəlmişdir!»

Bu məqamda bu mübarək və şərəfli şəhər, yəni Akka barəsində olan hədisləri xatırlatmağı lazım bildik ki, bəlkə sən, ey Hadi, haqqa və Allaha doğru aparan yolu tutasan.

MƏRHƏMƏTLİ VƏ RƏHMLİ ALLAHIN ADI İLƏ!
AKKANIN, DƏNİZİN VƏ AKKADAKI BƏQƏR BULAĞININ
ÜSTÜNLÜYÜ BARƏDƏ DEYİLƏNLƏR

bdüləziz ibn Əbdüssalam bizə danışdı ki, Peyğəmbər – ona Allahın salavatı və salamı olsun! – deyib: «Akka Şamda (Suriyada) bir şəhərdir ki, Allah onu Öz mərhəmətinə layiq görüb».

İbn Məsud – Allah ondan razı olsun! – deyib ki, Peyğəmbər (s) buyurub: «Sahillərdən ən üstünü Əsqilandır, amma Akka Əsqilandan da üstündür. Akkanın Əsqilandan üstünlüyü Məhəmmədin bütün digər peyğəmbərlərdən üstünlüyü kimidir. Mən sizə Şamda iki dağ arasında çəmənliyin ortasında yerləşən bir şəhərin müjdəsini verirəm ki, ona Akka deyirlər. Bil ki, kim ona rəğbətlə və ziyarət məqsədilə daxil olarsa, Allah onun əvvəlki və sonrakı günahlarını bağışlar. Və ziyarətçidən başqa kim ondan çıxarsa, bil ki, Allah onun çıxışını bərəkətləndirməz. Onda bir bulaq var ki, adına Bəqər bulağı deyirlər. Kim ondan bir qətrə içərsə, Allah onun qəlbini nurla doldurar və Qiyamət günü onu ən böyük əzabdan qoruyar».

Ənəs ibn Malik – Allah ondan razı olsun! – deyib ki, Allahın Rəsulu (s) buyurub: «Sahillərdə Ərşin dizinin altında asılmış bir şəhər var ki, ona Akka deyirlər. Kim orada qalıb Allah-taalaya bağlanarsa və Ona ümid bəslərsə, Allah səbr edənlərin, ayağa duranların, baş əyənlərin və səcdə edənlərin savabını Qiyamət gününə qədər onun üçün yazar».

Və yenə də O (s) buyurub: «Mən sizə dənizin sahilində olan, bəyaz və bəyazlığı Allah-taala tərəfindən bəyənilən bir şəhərin müjdəsini verirəm ki, ona Akka deyirlər. Bil ki, Allahın yanında oranın birələrindən birinin dişlədiyi kəs Allahın yolunda böyük zərbə almış kəsdən üstündür. Kim orada azan verərsə, onun səsi Cənnətə ucalar. Kim orada yeddi gün düşmənin müqabilində dayanarsa, Allah onu Xızr – əleyhissalamla birləşdirər və Qiyamət günü ən böyük dəhşətdən qoruyar».

Və yenə də O (s) buyurub: «Bil ki, Cənnətdə hökmdarlar və ağalar var. Və Akkanın yoxsulları Cənnətin hökmdarları və onun ağalarıdır. Akkada keçirilən bir ay başqa yerdə kəçirilən min ildən üstündür».

Allahın Rəsulu (s) deyib: «Xoş Akkanı ziyarət edənin halına və xoş Akkanı ziyarət edəni ziyarət edənin halına! Xoş Bəqər bulağından içənin və onun suyu ilə yuyunanın halına! Həqiqətən, qara gözlü hurilərin Cənnətdə içdikləri kafur Bəqər bulağından, Səlvan bulağından və Zəmzəm quyusundandır. Xoş bu bulaqlardan içənin və Onların suyu ilə yuyunanın halına, çünki Allah Qiyamət Günü cəhənnəm odunu Ona və onun bədəninə yaxın buraxmaz».

Və yenə Peyğəmbər (s) buyuyrub: «Akkada bir sıra əlavə ibadətlər və faydalı əməllər vardır ki, Allah onları istədiyi kəslərə şamil etmişdir. Kim Akkada: «Sübhanallah, əlhəmdülillah, la ilahə illəllah, Allahu əkbər, la hövla la qüvvəta illa billahil – əliyyül - əzim»[77] deyərsə, Allah onun üçün min yaxşı əməl yazar və ondan min pis əməli pozar, onu Cənnətdə min mərtəbə ucaldar və onun günahlarını bağışlar. Və kim Akkada «əstəğfürullah!» deyərsə, Allah onun bütün günahlarını bağışlar. Və kim Akkada səhər-axşam, gecə-gündüz Allahı zikr edərsə, O, Allahın yanında Allah-taalanın yolunda qılınc, nizə və silah daşıyan kəsdən üstündür.

Və Allahın Rəsulu (s) buyurub: «Kim axşam çağı dənizə baxsa və qürub vaxtı «Allahu əkbər!» desə, onun günahları qum yığını qədər olsa belə, Allah onları bağışlar. Kim qırx dalğa sayıb «Allahu əkbər!» desə, Allah ona keçmiş və gələcək günahlarını bağışlar».

Və yenə Allahın Rəsulu (s) buyuyrub: «Kim bütün gecəni dənizə baxarsa, o, tam iki ay Rükn və Məqam arasında dolaşan kəsdən üstün olar. Sahillərdə tərbiyə alan kəs başqa yerdə tərbiyə alandan yaxşıdır. Və sahillərdə yatan kəs başqa yerdə oyaq olan kəsə bərabərdir».

QEYDLƏR

[1] Quran 55:1-4

[2] Quran 6:103

[3] «Hərəm» dedikdə, qan tökməyin qadağan olduğu yer və vaxt, «Hill» dedikdə isə onun əksi nəzərdə tutulur.

[4] Tehran nəzərdə tutulur.

[5] «Fitrət» dedikdə, xilğətin əvvəlindən mövcud olan Din, əzəli və həqiqi Din nəzərdə tutulur.

[6] İstambul nəzərdə tutulur.

[7] İxtiyar Sahibi.

[8] Yəni Həzrət Bəhaullahın.

[9] Musa peyğəmbər nəzərdə tutulur.

[10] Əbu Nəsr əl Fərabi (873-950) və Əbu Əli ibn Sina (980-1037) Şərqin məşhur filosoflarıdır.

[11] Məhəmməd peyğəmbər nəzərdə tutulur.

[12] Həzrət Əli nəzərdə tutulur.

[13] Yəni III Napolenun.

[14] Yəni Həzrət İsanı.

[15] Həzrət Bəhaullah nəzərdə tutulur.

[16] Həzrət İsa nəzərdə tutulur.

[17] Yəni İsa peyğəmbər.

[18] Krım müharibəsi nəzərdə tutulur.

[19] Osmanlı sultanı nəzərdə tutulur.

[20] Akka nəzərdə tutulur.

[21] Böyük Britaniya kraliçası Viktoriya nəzərdə tutulur.

[22] Cəbrail.

[23] Akka nəzərdə tutulur.

[24] Musa peyğəmbər nəzərdə tutulur.

[25] Quran26:18-21.

[26] Yəni Musa peyğəmbər.

[27] Quran 26:18-21.

[28] Quran 28:15-19.

[29] İstambul nəzərdə tutulur

[30] Yəni İstambula

[31] Qonaqları qarşılayan rəsmi şəxs.

[32] Mirzə Yəhya nəzərdə tutulub.

[33] İsfahan nəzərdə tutulur.

[34] Mazandaran nəzərdə tutulur.

[35] Aşqabad nəzərdə tutulur.

[36] Tehran nəzərdə tutulur.

[37] Fatimə nəzərdə tutulur.

[38] Cəbrail nəzərdə tutulur.

[39] Quran 4:94.

[40] Quran 2:94.

[41] Quran 4:59.

[42] Yəni oğullarından.

[43] Dəlil lövhəsi

[44] İsfahan imamcüməsi nəzərdə tutulur.

[45] İsmayıl nəzərdə tutulur.

[46] Yəni Məhəmməd peyğəmbəri.

[47] Quran 31:16.

[48] Quran 2:210.

[49] Quran 13:2.

[50] Quran 29:5.

[51] Quran 29:23.

[52] Quran 32:10

[53] Quran 41:54.

[54] Quran 10:7-8.

[55] Quran 10:15.

[56] Quran 6:154.

[57] Quran 18:105-106.

[58] Quran 20:9-14.

[59] Quran 30:8.

[60] Quran 83:4-6.

[61] Quran 32:23.

[62] Quran 89:21-22.

[63] Quran 9:32.

[64] Quran 28:29-30.

[65] III Napoleona

[66] Şiraz nəzərdə tutulur.

[67] Ədirnə nəzərdə tutulur.

[68] Quran 78:1-2.

[69] Quran 6:59.

[70] Nütfə – rüşeym.

[71] Orijinalda «hin». Bu söz əbcəd hesabı ilə 68-i göstərir.

[72] 18 Hərfi-Həyy nəzərdə tutulur.

[73] Mirzə Yəhya nəzərdə tutulur.

[74] Quran 109:1-6.

[75] Həzrət Bab nəzərdə tutulur.

[76] Həzrət Əbdülbəha nəzərdə tutulur.

[77] Allah pakdır, həmd olsun Allaha, Allahdan başqa Allah yoxdur, Allah ən böyükdür, qüdrət və qüvvət yalnız ulu və əzəmətli Allaha məxsusdur.

MƏRHƏMƏTLİ VƏ RƏHMLİ ALLAHIN ADI İLƏ! AKKANIN, DƏNİZİN VƏ AKKADAKI BƏQƏR BULAĞININ ÜSTÜNLÜYÜ BARƏDƏ DEYİLƏNLƏR

QEYDLƏR

MƏRHƏMƏTLİ VƏ RƏHMLİ ALLAHIN ADI İLƏ!
AKKANIN, DƏNİZİN VƏ AKKADAKI BƏQƏR BULAĞININ
ÜSTÜNLÜYÜ BARƏDƏ DEYİLƏNLƏR