"Dünya tək bir vətəndir, və bütün insanlar - onun vətəndaşlardır." - Bəhaullah
Bəhaullah və Yeni Era -
Con Ebenezer Esslemont

Ý Kitabın əvvəlinə   


XÜLASƏ

Həzrət Şövqi Əfəndinin ilhamverici rəhbərliyi altında Bəhai Dini öz işini daim inkişaf etdirməkdə və öz İnzibati Qaydasını formalaşdırmaqda elə davam etmişdir ki, artıq 1951-ci ildə iş qabiliyyətli on bir Milli Ruhani Məhfillər var idi. Bu ərəfədə Mühafiz Öz səylərini dini təsisatların beynəlxalq səviyyədə inkişafına yönəldərək, Beynəlxalq Bəhai Şurasını – Uca Ədalət Evinin sələfini təşkil etmiş və bundan az sonra Allah Əmri Əllərinin ilk qrupunu təyin etmişdir. Hələ bundan əvvəl Həzrət Şövqi Əfəndi bir neçə bəhaiyə ömürlük olaraq Allah Əmrinin Əlləri rütbəsini vermişdir. Onlardan biri də doktor Con Ebenezer Esslemont idi. Həzrət Şövqi Əfəndi yalnız 1951-ci ildə belə nəticəyə gəlir ki, bu vacib təşkilatı tam inkişaf etdirmək vaxtı çatmışdır. O, 1951-1957-ci illər arasında sürətli ardıcıllıqla otuz iki nəfəri Allah Əmrinin Əlləri təyin edərək, hər bir qitə üzrə köməkçi kollegiyalar təsis etmiş və onların fəaliyyət sahəsini genişləndirmişdir. Onların üzvləri Allah Əmrinin Əlləri tərəfindən bəhailər içərisindən seçilir və onların müavinləri, köməkçiləri və müşavirləri kimi xidmət edirlər. Həzrət Şövqi Əfəndinin vəfatına yaxın Allah Əmri Əllərindən iyirmi yeddi nəfəri sağ idi.

Mühafiz bütün dünya bəhailərinə göndərdiyi çoxsaylı məktubları, bəzən isə ayrı-ayrı ölkələrin bəhailərinə ünvanladığı yazıları sayəsində Dini Təlimin başa düşülməsini dərinləşdirmiş, Dinin inzibati təsisatlarının əsasını qoymuş, bu təsisatlardan düzgün və faydalı istifadə etmək yollarını dindarlara öyrətmiş, 1937-ci ildə Amerika bəhai icmasının köməyi ilə Həzrət Bəhaullahın Təlimini təbliq etmək məqsədilə İlahi Planı həyata keçirməyə başlamışdır.

Dinin təbliği sahəsində proqram sənədi olan bu İlahi Plan Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Həzrət Əbdülbəhanın yazdığı bir sıra məktublarda izah edilmişdir.

Bütün müstəqil dövlətlərdə və dünyanın mühüm rayonlarında dinin yayılması məqsədilə Dinin Mühafizinin "onillik ümumdünya ruhani yürüşü" çağırışına cavab olaraq, 1953-ci ilədək bu proqram çərçivəsində əvvəlcə Qərb yarımkürəsində Amerikada, sonra da, həmçinin Avropada, Asiyada, Avstraliya və Afrikada bir sıra tədris tədbirləri keçirilmişdir.

1957-ci ildə ruhani yürüşü planının yerinə yetirilməsi təxminən yarı yolunda ikən otuz altı illik fasiləsiz işdən yorulmuş Dinin

Mühafizi Londonda səfərdə olduğu zaman vəfat etdi. Həzrət Şövqi Əfəndi Özünün varisini təyin etmədiyinə görə 1957-ci ilin noyabrından ruhani yürüşün əzəmətlə başa çatdırıldığı 1963-cü ilin aprelinədək Dinin işləri iyirmi altı nəfər Allah Əmrinin Əlləri tərəfindən əlaqələndirilmiş və istiqamətləndirilmişdir. Həmin ilin aprelində Allah Əmri Əllərinin çağırışı ilə Hayfada, Ümumdünya Bəhai Mərkəzində toplanmış əlli altı Milli Ruhani Məhfilin üzvləri tərəfindən ilk dəfə Uca Ədalət Evi seçilmişdir. Bu tarixi seçkilərdən bilavasitə sonra Həzrət Bəhaullahın bəyanının yüz illiyini bayram etmək və Onun Təliminin bütün dünyada yayılması ilə əlaqədar öz sevinclərini ifadə etmək məqsədilə dünyanın bütün guşələrindən gəlmiş bəhailər Londonda Bəhai Dininin Birinci Dünya Konqresinə toplandılar.

Hal-hazırda Dinin Ən Ali İdarəsi Həzrət Bəhaullah tərəfindən Onun Ən Müqəddəs Kitabında göstərilmiş Uca Ədalət Evidir. Ona Bəhai Yazılarında və Müqəddəs Mətnlərdə olmayan bütün işlərdə qanunvericilik səlahiyyəti verilmiş və İlahi Rəhbərlik həvalə edilmişdir. Həzrət Əbdülbəha Öz İradəsi və Vəsiyyətində Uca Ədalət Evinə seçkilərin keçirilməsi üsulunu göstərərək, onun məqamını və vəzifələrini daha aydın müəyyənləşdirərək buyurmuşdur ki o, bilavasitə Həzrət Babın və Həzrət Bəhaullahın nəzarəti altındadır və bütün bəhailərin müraciət etməli olduqları orqandır.

Həzrət Bəhaullahın Vəsiyyəti Bəhai Dininin fərqləndirici cəhətidir ki, ona söykənməklə Din öz quruluşunu ucaldır və öz inkişafını əsaslandırır. Onun səciyyəvi xüsusiyyəti budur ki, din tarixində ilk dəfə olaraq İlahi Zühur Öz Kəlamının müəllif şərhini aydın və birmənalı şəkildə verir və İnamın Mənbəyindən axıb gələn İlahi nüfuzun sarsılmazlığını təmin edir.

Keçmiş dinlərin ayələrinin təfsirləri həmişə parçalanmaya gətirib çıxaran əsas amillərdən biri olmuşdur. Həzrət Bəhaullah Özünün Vəsiyyət Kitabında böyük oğlu Həzrət Əbdülbəhanı Onun İşinin Rəhbəri və yazılarının tam hüquqlu Şərhçisi təyin etmişdir. Həzrət Əbdülbəha da Özünün İradəsi və Vəsiyyətində böyük nəvəsi Həzrət Şövqi Əfəndini Dinin Mühafizi və Müqəddəs Yazıların yeganə Şərhçisi təyin etmişdir. Bəhai Dinində ruhanilər yoxdur və heç kim imtiyazlı mövqe və ya rəhbərlik iddiasında ola bilməz; İdarəetmə Həzrət Bəhaullahın Yazılarına əsasən yaradılmış təsisatlara verilmişdir.

Məhz bu müstəsna ehtiyat tədbirlərinin görülməsi sayəsində Bəhai Dini təriqətlərə parçalanmadan, hakimiyyətin qəsb edilməsinin dağıdıcı nəticələrindən və keçmişdə dinlərin birliyinin pozulmasına səbəb olan, insan tərəfindən yaradılmış nəzəriyyə və təlimlərin infiltrasiyasından qorundu. Həzrət Bəhaullahın Vəhyinin pak və sarsılmaz Kəlamları onların müəllifi tərəfindən verilmiş şərhləri ilə birlikdə bu Zühur ərzində insanların mənəvi həyatında bulanmaz və tükənməz bir çeşmə olaraq qalacaqdır.

Allah Əmrinin Əllərinin səlahiyyətinə verilmiş dinin mühafizəsi və təbliği sahəsində xüsusi vəzifələrin yerinə yetirilməsi üçün Uca Ədalət Evi 1968-ci ildə Qitə Müşavirləri Korpusunu yaratmışdır. Hər bir korpus Uca Ədalət Evi tərəfindən təyin edilən və Allah Əmrinin Əlləri ilə sıx Əməkdaşlıq edən müəyyən sayda müşavirlərdən ibarətdir. Köməkçi kollegiyaların təyin edilməsi və istiqamətləndirilməsi indi artıq Müşavirlər Korpusunun vəzifəsinə daxildir. Hal-hazırda sağ qalan 2 nəfər Allah Əmrinin Əllərinin vəzifələri isə ümumdünya miqyasında genişlənmişdir.

Dinin Mühafizi Uca Ədalət Evinin rəhbərliyi altında yerinə yetirilməli olan və Təlimin bütün dünyada yayılmasına xidmət edəcək gələcək planlar haqqında yazmışdı; onlardan birincisi olan Doqquzillik Plan 1964-cü ildə yerinə yetirilməyə başlanmışdır. Onun ardınca gələn Beşillik Plan isə 1979-cu ilin Rizvanınadək davam etmişdir. 1979-cu ildən başlayan Yeddiillik Plan 1986-cı ildə uğurla yerinə yetirilmişdir. Sonra 1986-1992-ci illərdə Altıillik Plan, 1992-1996-cı illərdə Üçillik Plan, 1996-2000-ci illərdə Dördillik Plan, 2000-2001-ci ildə 12-Aylıq Plan həyata keçirilmişdir. 2001-ci ildə bəhai dünyası yeni epoxa qədəm qoymuşdur. Hal-hazırda bütün dünya bəhailəri 2001-2005-ci illər üçün müəyyən edilmiş Beşillik Planı əzmlə yerinə yetirməkdədirlər.

İndi dünyanın 235 ölkəsində bəhailər yaşayır və fəaliyyət göstərirlər. Dünyanın 2112 etnik qrupu, tayfası və xalqı Bəhai Dinini qəbul etmişlər. 182 Milli Ruhani Məhfil və təqribən 26 000 Yerli Ruhani Məhfil fəaliyyət göstərir. Bəhai ədəbiyatı 800-dən çox dilə tərcümə edilmişdir. Avropa, Avstraliya, Amerika, Asiya və Afrika qitələrində 30 bəhai nəşriyyatı vardır. Gənc nəslin maariflənməsi sahəsində 348 Bəhai Akademiyası, 407 Aparıcı Məktəb və 200 İnstitut fəaliyyət göstərir.

 


Ý

Kitabın əvvəlinə

¬ Geri, XV fəsilə

 

©2003-2008 Azərbaycan Bəhailərinin Milli Ruhani Məhfili.

Digər təşkilatlar və fiziki şəxslər bu materiallardan sərbəst istifadə edə bilər, o şərtlə ki, burada olan məlumatlar təhrif olunmayacaq, materialların və ya onlardan olan çixarışların nəşrində aşağıdakılar qeyd olunacaq:
"Azərbaycanda Bəhai Dini icmasının rəsmi www.bahai.az internet saytının materiallarından istifadə olunmuşdur."
Bəhaullah və Yeni Era -
Con Ebenezer Esslemont
Yuxarı >